Đề văn thi lớp 10 Lạng Sơn trích nguồn từ trang mạng không kiểm duyệt?

Sáng ngày 26/5, học sinh Lạng Sơn làm bài thi môn ngữ văn, môn đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm 2026.

Đề thi sử dụng ngữ liệu là bài thơ Mẹ của nhà thơ Viễn Phương. Tuy nhiên, nguồn trích bài thơ này lại là một trang thông tin mạng không có kiểm duyệt.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, nhiều giáo viên cho rằng, cách trích nguồn này không phù hợp với một đề thi tuyển sinh vào lớp 10.

Một giáo viên THPT tại TPHCM (xin được ẩn danh) phân tích: “Đề thi tuyển sinh cấp tỉnh, lấy ngữ liệu thơ của một tác giả nổi tiếng nhưng chú thích nguồn từ trang mạng là không ổn.

Đây là trang web không chính thống, không có ai kiểm duyệt, việc đăng tải thơ trên trang này rất khó kiểm chứng mức độ chính xác của nội dung bài thơ. Chỉ cần một từ sai so với nguyên tác thì nội dung, tư tưởng tác phẩm sẽ khác”, thầy giáo nói.

Để chứng minh, ông dẫn chứng một nguồn trích khác của bài thơ Mẹ là cuốn Nhà văn và tác phẩm trong nhà trường, Viễn Phương, Thanh Hải, Nguyễn Khoa Điềm, NXB Giáo dục Việt Nam, 1999, trang 17.

Trong đó câu thơ thứ ba của văn bản này là “hương bay”, khác với nguồn thivien.net là “hương hoa”.

Theo ông, cách làm khoa học, tường minh nhất khi ra đề thi môn ngữ văn là phải dùng ngữ liệu trong các cuốn sách có nhà xuất bản, năm xuất bản, trích dẫn số trang chi tiết. 

Nguồn ngữ liệu cũng có thể lấy trên báo, tạp chí, báo điện tử, tạp chí điện tử nhưng là các cơ quan báo chí chính thống, tức có cơ quan chủ quản, có giấy phép xuất bản và cần truy xuất giờ, ngày, tháng, năm xuất bản bài báo đó.

Cùng quan điểm, một giáo viên tham gia công tác tập huấn sách giáo khoa mới theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018 khẳng định, nguồn dẫn là căn cứ để xác định độ tin cậy của văn bản. Trong đó, ấn phẩm sách được xem là nguồn ngữ liệu có độ tin cậy cao nhất. 

“Đối với nguồn dẫn từ internet, người ra đề cần hết sức cẩn trọng bởi thông tin có thể thay đổi, chỉnh sửa. Do đó, khi trích dẫn nguồn thì cần có cả thời điểm truy xuất thông tin”, giáo viên phân tích.

Giáo viên cũng nêu cấu trúc ghi nguồn trích dẫn của ngữ liệu đầy đủ gồm: Tên tác giả, tên bài viết, đường dẫn URL, thời điểm truy xuất thông tin. Đối chiếu với cấu trúc này, giáo viên cho rằng đề thi môn ngữ văn vào lớp 10 năm 2026 của tỉnh Lạng Sơn “thiếu tường minh, khoa học”.

Giáo viên cho biết thêm, mặc dù hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa có quy định nào về nguồn trích dẫn ngữ liệu đề thi môn ngữ văn, song việc dẫn nguồn và cách ghi nguồn dẫn là kỹ năng thiết yếu của giáo viên và những người làm công tác nghiên cứu.

“Nhìn vào cách ghi nguồn dẫn, giới chuyên môn có thể đánh giá được sự chuyên nghiệp của những người ra đề”, giáo viên nhận định.