Tự chủ đại học về nhân sự: Vẫn còn nhiều cán bộ “sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về”

Dân trí Cán bộ quản trị nhân sự cũng như cán bộ làm ở các vị trí khác, không có sự phân biệt về tính đặc thù của công việc. Ở nhiều trường đại học hiện nay, “cán bộ hành chính” vẫn còn những người “làm công ăn lương”, “sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về”.
>>Tự chủ đại học: Phải xóa bỏ vai trò độc quyền chỉ đạo của cơ quan chủ quản
>>Tự chủ đại học: Vừa “mở” đã “thít” ngay lập tức
>>Tự chủ đại học: Nhà nước đã vượt quá giới hạn?

Đó là ý kiến của ông Trịnh Ngọc Thạch, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN TN&NĐ Quốc hội khi phân tích sự phát triển của chính sách tự chủ về nhân sự ở các trường đại học Việt Nam theo xu hướng tự chủ đại học của thế giới.


Ông Trịnh Ngọc Thạch (Ảnh: XH)

Ông Trịnh Ngọc Thạch (Ảnh: XH)

Quản lý con người là khó nhất, phức tạp nhất

Từ những phân tích về chính sách tự chủ nhân sự trong các cơ sở GDĐH ở Việt Nam, ông Thạch đã rút ra 3 nhận xét:

Thứ nhất, xét về mặt cơ chế, chính sách, quyền tự chủ về nhân sự của các cơ sở GDĐH ở Việt Nam được đổi mới và nâng cao từng bước phù hợp xu hướng phát triển của GDĐH thế giới.

Thứ hai, trong khoảng hơn 10 năm, với chặng đường đổi mới chưa dài nhưng có thể nói chính sách tự chủ về nhân sự của các cơ sở GDĐH công lập ở nước ta đã có bước chuyển biến đáng kể, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn, thuận lợi hơn để các cơ sở GDĐH chủ động trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, NCKH và các hoạt động khác của nhà trường.

Nhờ chính sách đổi mới, các cơ sở GDĐH đã phát huy cao độ tính năng động, sáng tạo trong công tác quản lý và phát triển nguồn nhân lực, có điều kiện để chủ động xây dựng đội ngũ GV, nhà khoa học đủ về số lượng và mạnh về chất lượng, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Thứ ba, mặc dù đã có nhiều đổi mới nhưng vẫn tồn tại những vướng mắc, những bất cập trong chính sách tự chủ về nhân sự ở các cơ sở GDĐH. Nhiều văn bản pháp luật liên quan có quy định khác, hoặc "trói buộc" bằng những quy định mới, như: Luật Công chức, Luật Viên chức, Luật Lao động... đã làm cho việc thực hiện chính sách tự chủ về nhân sự của các cơ sở GDĐH, kể cả các cơ sở GDĐH được trao quyền tự chủ cao nhất như ĐHQG, còn gặp nhiều khó khăn, chưa có được những bước đột phá trong chính sách tuyển dụng, thu hút, sử dụng và đãi ngộ GV và cán bộ khoa học có trình độ cao.

Do đó, khả năng hội nhập quốc tế của các cơ sở GDĐH nước ta vẫn còn hạn chế, chưa thể so sánh được với quyền tự chủ của các trường đại học của Úc và một số nước phát triển khác.

Ông Thạch cho rằng, trong các loại quản lý, quản lý con người là loại quản lý khó khăn và phức tạp nhất. Nhưng suy cho cùng, mọi công việc về quản lý đều quy về quản lý con người. Bởi vậy, ở bất cứ một tổ chức nào, quản trị nhân sự cũng được coi là công tác trọng tâm, then chốt.

Ở các nước phát triển, bộ phận nhân sự (Human Resources Office) trong các trường đại học là một trong những bộ phận quan trọng nhất và hầu hết đều có một Phó Hiệu trưởng trực tiếp phụ trách bộ phận này. Nhưng ở nước ta, như đã nêu ở trên, quản trị nhân sự trong các trường đại học (công lập) chủ yếu vẫn được coi là công việc hành chính.

Cán bộ quản trị nhân sự cũng như cán bộ làm ở các vị trí khác, không có sự phân biệt về tính đặc thù của công việc. Ở nhiều trường đại học hiện nay, “cán bộ hành chính” vẫn còn những người “làm công ăn lương”, “sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về”.

Trong môi trường tự đại học, quản trị nhân sự phải có sự thay đổi chuyển từ “quản trị hành chính nhân viên” sang “quản lý và phát triển nguồn nhân lực” trong môi trường thường xuyên biến đổi. Như vậy, năng lực quản trị nhân sự của hầu hết các trường đại học hiện nay chưa thể đáp ứng yêu cầu này.

Đại học phải chấp nhận rủi ro

Để giải quyết các tồn tại trên, ông Trịnh Ngọc Thạch đã đưa ra một số khuyến nghị về quản trị nhân sự trong trường đại học ở Việt Nam hướng tới tự chủ đại học. Cụ thể theo 2 nguyên tắc:

Nhà nước sớm đổi mới cơ chế quản lý theo hướng trao tối đa quyền tự chủ cho cơ sở GDĐH, nhà nước chỉ nắm giữ quyền ban hành chính sách vĩ mô, tạo hành lang pháp lý thông thoáng và đầu tư hợp lý các nguồn lực để các cơ sở GDĐH thực hiện chức năng, nhiệm vụ.

Các cơ sở GDĐH cần thật sự sẵn sàng và dám chấp nhận rủi ro, đổi mới và nâng cao trình độ và năng lực quản trị để có thể tự chủ thực hiện nhiệm vụ trong môi trường cạnh tranh.

Từ hai nguyên tắc trên, có thể nêu một số đề xuất về giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách về quyền tự chủ trong công tác nhân sự của các trường đại học ở nước ta:

Thứ nhất, đổi mới căn bản cách tiếp cận quản lý nhà nước đối với cơ sở GDĐH theo hướng: tập trung sửa đổi và xây dựng hệ thống pháp luật liên quan đến tự chủ đại học, trong đó có tự chủ về quản trị nhân sự trong các cơ sở GDĐH; tạo hành lang pháp lý đầy đủ và rõ ràng để các cơ sở GDĐH thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Nhà nước đóng vai trò hỗ trợ về cơ chế, chính sách về nguồn lực tài chính và giám sát các hoạt động của cơ sở GDĐH, trong đó cần tập trung vào khâu kiểm soát chất lượng giáo dục, kiểm định chất lượng cơ sở GDĐH làm cơ sở để trao quyền tự chủ theo mức độ kiểm định chất lượng và kết quả xếp hạng cơ sở GDĐH.

Thứ hai, sau khi làm tốt công tác kiểm định chất lượng và xếp hạng cơ sở GDĐH, cần phân biệt mức độ tự chủ về quản trị nhân sự trong trường đại học theo hướng tạo hành lang pháp lý để các cơ sở GDĐH có kết quả kiểm định cao và được xã hội thừa nhận thông qua các bảng xếp hạng đại học được tự chủ hoàn toàn về công tác nhân sự.

Theo đó, có thể trao quyền cho Hội đồng đại học và Hiệu trưởng quyết định việc xác định biên chế, tuyển sinh, sử dụng, quản lý cán bộ; bổ nhiệm, bầu cử các chức vụ quản lý (kể cả chức vụ chủ tịch hội đồng trường và hiệu trưởng); xét và công nhận đủ điều kiện và bổ nhiệm các chức danh khoa học (GS, PGS) dựa trên các tiêu chí đã được Hội đồng đại học thông qua; quyết định mức lương và thu nhập của GV, nhà khoa học, nhà quản lý theo sự thỏa thuận giữa nhà trường với cán bộ trên cơ sở chất lượng và hiệu quả công việc.

Tất cả các công việc trên đây nhà trường được tự chủ thực hiện trong khuôn khổ của pháp luật, trong quá trình thực hiện không cần phải xin phép cơ quan nhà nước ở cấp nào.

Thứ ba, thực hiện đổi mới cơ chế tài chính theo tinh thần của Nghị định 16/2015/NĐ-CP và các văn bản pháp luật khác của lĩnh vực GDĐH. Theo đó, phân loại mức độ tự chủ cần bổ sung căn cứ vào kết quả kiểm định chất lượng cơ sở GDĐH và kết quả xếp hạng để trao quyền tự chủ tài chính; đổi mới phương thức cấp kinh phí cho cơ sở GDĐH theo sản phẩm đầu ra.

Trên cơ sở tự chủ tài chính, nhà trường được quyết định mức thu nhập của cán bộ theo mức độ hoàn thành nhiệm vụ và đóng góp xuất sắc của cán bộ, không bị lệ thuộc vào quy định của cấp quản lý khác, trừ việc đóng thuế thu nhập theo pháp luật.

Thứ tư, các cơ sở GDĐH cần đổi mới cơ chế quản trị nhằm nâng cao năng lực tự chủ nói chung và tự chủ trong lĩnh vực quản trị nhân sự nói riêng, đáp ứng các yêu cầu của chính sách tự chủ đại học mà Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã và sẽ ban hành. Các trường đại học được trao quyền tự chủ cao cần ưu tiên đầu tư cho bộ phận quản trị tài chính và quản trị nhân sự theo kịp yêu cầu chuyển đổi từ “mô hình sự nghiệp” sang “mô hình doanh nghiệp”, từ mô hình “quản trị hành chính nhân viên” sang “mô hình quản trị nguồn nhân lực”.

Hồng Hạnh (ghi)

MỚI NHẤT
Điểm chuẩn 20, ba ngành cao đẳng sư phạm “trắng” thí sinh trúng tuyển
Điểm chuẩn 20, ba ngành cao đẳng sư phạm “trắng” thí sinh trúng tuyển

(Dân trí) - Thời điểm hiện tại, theo danh sách trúng tuyển đợt 1, Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An đã tuyển được 127 trong số 200 chỉ tiêu. Tuy nhiên, có tới 3 ngành chưa tuyển được thí sinh nào, trong đó các ngành này đều có điểm trúng tuyển rất cao so với mặt bằng chung.

Thứ tư, 15/08/2018 - 11:18

Phú Yên: Thưởng 50 triệu đồng cho học sinh đạt HCV thi quốc tế
Phú Yên: Thưởng 50 triệu đồng cho học sinh đạt HCV thi quốc tế

(Dân trí) - Năm học 2018 - 2019, ngành GD&ĐT tỉnh Phú Yên quyết tâm đổi mới căn bản, toàn diện tạo dấu ấn đậm nét ở các bậc học. Đặc biệt có nhiều định hướng trong bồi dưỡng học sinh giỏi cấp quốc gia và quốc tế. Nếu học sinh đạt được huy chương vàng, bạc, đồng trong các kỳ thi quốc tế sẽ được thưởng từ 30 - 50 triệu đồng.

Thứ tư, 15/08/2018 - 11:05

Giáo dục Phần Lan - Cánh cửa mở ra thế giới
Giáo dục Phần Lan - Cánh cửa mở ra thế giới

(Dân trí) - Từ lâu giáo dục Phần Lan được biết đến là một nền giáo dục tiên tiến. Học sinh Phần Lan đứng đầu bảng xếp hạng của chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) trong lần đầu khảo sát vào năm 2000 và liên tục nằm trong vị trí top đầu những kỳ khảo sát sau đó. Bí quyết nào giúp cho giáo dục Phần Lan có được vị trí này?

Thứ tư, 15/08/2018 - 11:00

Mẹ vay tiền khắp nơi cho con ra Hà Nội nhập học
Mẹ vay tiền khắp nơi cho con ra Hà Nội nhập học

(Dân trí) - Đậu ngành CNTT Trường ĐH Công nghệ - ĐHQGHN với 24,1 điểm khối A, giờ đây em Vũ Thanh Thảo vẫn khắc khoải không biết mình có cơ hội được học hay không. “Mẹ em chạy vạy khắp nơi vay tiền chuẩn bị cho em ra Hà Nội học nhưng chẳng vay được là bao. Nhìn mẹ gầy đi trông thấy, em dường như muốn buông xuôi tất cả...”.

Thứ tư, 15/08/2018 - 09:20

Chủ nhân tấm huy chương Fields danh giá từng suýt theo ngành… văn học
Chủ nhân tấm huy chương Fields danh giá từng suýt theo ngành… văn học

(Dân trí) - Giáo sư Alessio Figalli, 34 tuổi, là 1 trong 4 nhà toán học vinh dự được trao huy chương Fields 2018 – giải thưởng vốn được coi như giải Nobel toán học. Con đường nghiên cứu toán học chuyên nghiệp đến với ông khá bất ngờ khi trước đó ông từng theo học chuyên ngành văn học.

Thứ tư, 15/08/2018 - 07:46

Hãy trả lại niềm vui thích học tập cho trẻ
Hãy trả lại niềm vui thích học tập cho trẻ

(Dân trí) - Năm nay, con tôi lên lớp 6. Ngày đầu tiên đi tập trung ở trường mới với bao nhiêu háo hức, đợi chờ. Buổi sáng con dậy thật sớm không cần đặt chuông báo thức hay ai thúc gọi. Đánh răng, rửa mặt, ăn sáng thật nhanh, quần áo chỉnh tề ngồi đợi bố đưa đi, thái độ khác hẳn mọi ngày.

Thứ tư, 15/08/2018 - 07:39

Vụ hơn 500 giáo viên bị chấm dứt hợp đồng: Nỗi buồn trước thềm năm học mới
Vụ hơn 500 giáo viên bị chấm dứt hợp đồng: Nỗi buồn trước thềm năm học mới

(Dân trí) - Năm học mới 2018 - 2019 cận kề, những ngày này các giáo viên đã tề tựu về trường để được phân công nhiệm vụ năm học mới. Vậy mà, 550 giáo viên bị chấm dứt hợp đồng tại huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) lại ngẹn ngào khi đây là năm học các thầy cô chính thức phải rời xa bục giảng.

Thứ tư, 15/08/2018 - 02:09

Thanh Hóa: Hàng chục giáo viên lo lắng trước ngày trường giải thể
Thanh Hóa: Hàng chục giáo viên lo lắng trước ngày trường giải thể

(Dân trí) - Theo kế hoạch, năm học 2018 - 2019, có 5 trường THPT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa sẽ phải giải thể theo đề án “Sắp xếp các trường THPT công lập hiện có trên địa bàn tỉnh đến năm 2025”. Một trong những khó khăn lớn nhất là giải quyết nguyện vọng công tác của cán bộ, giáo viên các nhà trường thuộc diện giải thể.

Thứ tư, 15/08/2018 - 12:09

Bàn giải pháp “cứu” môn Toán ở các trường… đại học
Bàn giải pháp “cứu” môn Toán ở các trường… đại học

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Hữu Độ cho hay, khâu yếu nhất của Toán học Việt Nam là việc ứng dụng toán học vào các lĩnh vực kinh tế xã hội còn nhiều hạn chế; nhìn chung công tác nghiên cứu, đào tạo và giảng dạy của các nhà toán học Việt Nam vẫn còn mang nặng tính lý thuyết.

Thứ ba, 14/08/2018 - 09:22

Sau năm 2020, 100% các trường THPT ở TPHCM tự chủ nhân sự
Sau năm 2020, 100% các trường THPT ở TPHCM tự chủ nhân sự

(Dân trí) - Từ năm 2017 - 2020, TPHCM tiếp tục phân cấp trong tuyển dụng đối với các trường chuyên, năng khiếu và 24 trường THPT. Sau năm 2020, 100% các trường THPT sẽ tự chủ về nhân sự.

Thứ ba, 14/08/2018 - 05:14

Nước nào lớn hơn, Australia hay Brazil?
Nước nào lớn hơn, Australia hay Brazil?

(Dân trí) - Tuyến tàu điện ngầm nào ở London được sơn màu nâu? Nước nào lớn hơn, Australia hay Brazil? Mời bạn kiểm tra vốn kiến thức tổng hợp của mình với trắc nghiệm dưới đây nhé.

Thứ ba, 14/08/2018 - 04:33

Nhà công vụ vùng biên bị xóa sổ, thầy cô phải thuê nhà ở
Nhà công vụ vùng biên bị xóa sổ, thầy cô phải thuê nhà ở

(Dân trí) - Dãy nhà vừa là văn phòng trường, vừa là phòng ký túc của các giáo viên đã bị lũ cuốn sập xuống suối. Vừa lo khắc phục hậu quả cơn bão số 3, các giáo viên Trường Tiểu học Mường Ải (Kỳ Sơn, Nghệ An) cũng gặp khó khăn về chỗ ở khi năm học mới bắt đầu.

Thứ ba, 14/08/2018 - 04:28

ĐÁNG QUAN TÂM
5 anh em trong một gia đình nghèo đều lần lượt đậu vào lực lượng vũ trang
5 anh em trong một gia đình nghèo đều lần lượt đậu vào lực lượng vũ trang

(Dân trí) - Hoàn cảnh gia đình khó khăn, bố mẹ quanh năm bám mấy sào ruộng, thế nhưng 4 người con trai của vợ chồng ông Hồ Sỹ Trân (SN 1962, xã Hồng Lộc, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh) đều lần lượt đậu vào Học viện Cảnh sát Nhân dân. Mới đây, niềm vui trọn vẹn với gia đình ông Trân khi cậu con trai út vừa trúng tuyển vào Trường Sỹ quan Chính trị.

Thứ ba, 14/08/2018 - 03:02

Đại học Thái Bình Dương công bố 3,2 tỷ đồng học bổng cho tân sinh viên
Đại học Thái Bình Dương công bố 3,2 tỷ đồng học bổng cho tân sinh viên

(Dân trí) - Hiểu và mong muốn mang đến những cơ hội học tập cho các bạn sinh viên ham học nhưng hoàn cảnh khó khăn, Quỹ bảo trợ doanh nghiệp Trường Đại học Thái Bình Dương (POU) tại tỉnh Khánh Hòa vừa công bống quỹ học bổng “khủng” 3.2 tỷ đồng cho các tân sinh viên nhập học 2018.

Thứ ba, 14/08/2018 - 03:00

Bí thư Nguyễn Thiện Nhân: Hạn chế trong giáo dục chính là sự thiếu tranh luận
Bí thư Nguyễn Thiện Nhân: Hạn chế trong giáo dục chính là sự thiếu tranh luận

(Dân trí) - Ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy TPHCM chỉ ra hạn chế trong giáo dục của chúng ta chính là văn hóa nghe lời, thiếu tranh luận. Học trò mà chất vấn thầy cô, bị xem là… thiếu lễ phép.

Thứ ba, 14/08/2018 - 02:33

Toán tương tác: Đáp án bài toán sắp xếp dãy số
Toán tương tác: Đáp án bài toán sắp xếp dãy số

(Dân trí) - Có lẽ bài toán sắp xếp dãy số kỳ trước sẽ trở nên khó hơn rất nhiều nếu đó là một hình ảnh "tĩnh". Tuy nhiên với việc tương tác trực tiếp vào bài, việc tìm ra lời giải trở nên đơn giản với phần lớn độc giả. Hãy cùng theo dõi đáp án nhé...

Thứ ba, 14/08/2018 - 02:00

“Ngày 19/8 em phải nhập học rồi, nhưng giờ không biết lấy đâu tiền đi học?”
“Ngày 19/8 em phải nhập học rồi, nhưng giờ không biết lấy đâu tiền đi học?”

(Dân trí) - “Ngày 19/8 này em phải nhập học Trường ĐH Bách khoa Hà Nội rồi, nhưng giờ trong nhà không có một thứ gì nữa cả, chẳng biết lấy đâu ra tiền mà đi học. Có lẽ em phải nói bố mẹ vay ngân hàng để tiếp tục được đến trường...” - em Ngô Văn Giang, thủ khoa khối A tỉnh Nghệ An chia sẻ trong âu lo.

Thứ ba, 14/08/2018 - 09:30

Hà Nội: Đề xuất 3 phương án tuyển sinh lớp 10 năm 2019
Hà Nội: Đề xuất 3 phương án tuyển sinh lớp 10 năm 2019

(Dân trí) - Thay vì phương án dự kiến thi tổ hợp vào năm 2019 như công bố trước đó, ngày 13/8, Sở GD&ĐT Hà Nội bất ngờ đưa ra 3 phương án tuyển sinh lớp 10 để xin ý kiến.

Thứ ba, 14/08/2018 - 09:07

26 suất học bổng các chương trình Thạc sỹ Châu Âu tại Việt Nam năm 2018
26 suất học bổng các chương trình Thạc sỹ Châu Âu tại Việt Nam năm 2018

(Dân trí) - Trung tâm Pháp – Việt Đào tạo về Quản lý (CFVG) dành tặng 26 suất học bổng khác nhau năm 2018 cho các học viên tài năng theo học chương trình Thạc sỹ Quản trị Kinh doanh MBA và 3 chương trình Thạc sỹ chuyên ngành: Marketing – Sales, Tài chính – Ngân hàng, Quản lý Chuỗi cung ứng.

Thứ ba, 14/08/2018 - 08:30

TPHCM sẽ miễn học phí bậc THCS từ đầu năm 2019
TPHCM sẽ miễn học phí bậc THCS từ đầu năm 2019

(Dân trí) - Ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy TPHCM cho biết thành phố đang tính toán và cân đối ngân sách để tiến tới miễn học phí cho học sinh bậc THCS, có thể thực hiện từ tháng 1/2019.

Thứ ba, 14/08/2018 - 06:57

Nữ sinh Việt giành học bổng 11,3 tỷ đồng từ 5 trường nghệ thuật danh giá Mỹ
Nữ sinh Việt giành học bổng 11,3 tỷ đồng từ 5 trường nghệ thuật danh giá Mỹ

(Dân trí) - Dành tình yêu mãnh liệt cho hội họa, Trương Thanh Trà My (sinh năm 2000) là trường hợp học sinh Việt Nam hiếm hoi năm nay trúng tuyển cùng lúc 5 trường đại học thuộc khối các trường danh giá về nghệ thuật của Mỹ, trong đó có Đại học Denison với gói hỗ trợ tài chính là 3,7 tỷ đồng.

Thứ ba, 14/08/2018 - 06:38

“Gian nan” cùng con vào lớp 1
“Gian nan” cùng con vào lớp 1

(Dân trí) - Hồi con bắt đầu vào lớp 1, tôi gác hết công việc nhà để đồng hành cùng con. Tôi quyết tự dạy con học. Mỗi ngày tôi dành ra khoảng một tiếng để học cùng con. Khi dạy, tôi cũng không tham kiến thức quá. Mỗi ngày tôi dạy con một ít. Bữa nay dạy đọc thì bữa mai luyện chữ…

Thứ ba, 14/08/2018 - 03:03

Nhiều trường ĐH công lập xét tuyển bổ sung
Nhiều trường ĐH công lập xét tuyển bổ sung

(Dân trí) - Ngày 12/8 là hạn cuối các thí sinh trúng tuyển làm thủ tục xác nhận nhập học tại các trường đại học. Ngay lập tức trong ngày 13/8, nhiều trường ĐH công lập phía Nam đã thông báo xét tuyển bổ sung.

Thứ hai, 13/08/2018 - 09:03

Sở GD-ĐT TPHCM tiếp tục nêu đề xuất tự xét tốt nghiệp THPT
Sở GD-ĐT TPHCM tiếp tục nêu đề xuất tự xét tốt nghiệp THPT

(Dân trí) - Chiều ngày 13/8, trong buổi làm việc với Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân, lãnh đạo Sở GD-ĐT TPHCM tiếp tục nhắc đến đề xuất thành phố tự tổ chức thi tốt nghiệp THPT.

Thứ hai, 13/08/2018 - 09:02