Nền công nghiệp 4.0 đòi hỏi hàng loạt nghề mới

Dân trí Các ngành nghề trong lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật dự báo sẽ sự bùng nổ trong thời công nghiệp 4.0.
>>“Đón sóng” cách mạng 4.0 với ngành Công nghệ thông tin
>>Học sinh thời 4.0: Những đứa trẻ sáng tạo hay cỗ máy “chuẩn hóa”?
>>Thí sinh nên chọn nghề gì trong thời cuộc 4.0?

Trong nghiên cứu "Tiếp cận giáo dục đại học 4.0 – Các đặc trưng và tiêu chí đánh giá" của nhóm nghiên cứu GS Nguyễn Hữu Đức cho biết, trong nền công nghiệp 4.0, các mối quan hệ tương tác cơ bản của lực lượng sản xuất là tương tác giữa các thiết bị và giữa thiết bị với con người, tạo ra một hình thái sản xuất mới đòi hỏi những kĩ năng mới ở lực lượng lao động.

Sự xuất hiện và bị thay thế nhanh chóng của các loại công nghệ dẫn đến sự xuất hiện nhanh chóng của các loại nghề nghiệp phi truyền thống. Đây là đặc điểm quan trọng không những để định hướng cho việc thay đổi chương trình đào tạo, hình thành các ngành nghề mới trong các trường đại học mà định hướng "học tập suốt đời"còn trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt đối với mọi kỹ năng làm việc trong thời kỳ CMCN 4.0.

Nền công nghiệp 4.0 đòi hỏi hàng loạt nghề mới  - Ảnh 1.

Theo nhóm nghiên cứu của GS Nguyễn Hữu Đức, vai trò và mục tiêu đào tạo đang thay đổi theo hướng thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo cho người học, dạy cho người học biết phát triển tài năng cá nhân (personalized learning), nhưng biết sáng tạo tập thể (common creating).

Để thích ứng với cuộc CMCN 4.0, đào tạo theo định hướng khởi nghiệp phải được triển khai theo mô hình "5 trong 1", trong đó, chuẩn đầu ra với nhiều kỹ năng mới của công dân 4.0 và năm thành tố bao gồm: Có nhiều chương trình đào tạo (ngành nghề) mới có tính liên ngành và xuyên ngành cao và nhiều chương trình đào tạo gắn với công nghệ 4.0; Cấu trúc chương trình đào tạo mới; Công nghệ đào tạo mới; Các dự án khởi nghiệp mới và Hệ sinh thái giáo dục khởi nghiệp mới kết nối tất cả các bên liên quan: giảng viên, người học, giảng đường, phòng thí nghiệm và người sử dụng.

Theo đó, các chương trình đào tạo ngành nghề mới mà nền công nghiệp 4.0 đòi hỏi, mối liên hệ giữa các lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật dự báo sẽ sự bùng nổ và 10 công nghệ cốt lõi: Công nghệ số; Công nghệ dữ liệu lớn; Trí tuệ nhân tạo; Người máy; Internet kết nối vạn vật; Công nghệ vật liệu mới và cảm biến; Công nghệ nano; Công nghệ in 3D; Công nghệ năng lượng và Công nghệ sinh học.

Trong đó, hệ thống thực - ảo được coi là nền tảng. Các công nghệ cốt lõi này sẽ tạo ra các thay đổi có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong 10 năm tới của thế giới, hình thành các đột phá về các giải pháp: Khả năng kiểm soát và phòng chống bệnh tật; Điều trị y tế; Dược phẩm; Các giải pháp năng lượng; Truyền thông số; Thiết bị đa phương tiện và Ánh sáng; Thiết bị công nghệ sinh học; Vật lý hạt cơ bản; Vật liệu mới và vật liệu nanô; Di truyền học.

GS Đức cho rằng, đây là các ngành nghề đặc trưng của thời kỳ công nghiệp mới mà các trường đại học không thể không đầu tư phát triển.

Đối với các quốc gia, hệ thống lĩnh vực ngành nghề đào tạo còn được xác định cụ thể, tích hợp phù hợp với ưu tiên. Ví dụ, ở Malaysia, 5 nhóm lĩnh vực sau đây đã được xác định: -Trí tuệ nhân tạo, học máy, tự động hóa, an toàn mạng, dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu; Các lĩnh vực kỹ thuật lai như Công nghệ sinh học, Khoa học và công nghệ y sinh, công nghệ thông tin, khoa học máy tính và chăm sóc sức khỏe; -Khí hậu, năng lượng, tài nguyên và môi trường;– Giáo dục khai phóng, công nghệ thiết kế và công nghiệp sáng tạo;– Giáo dục và đào tạo kỹ năng.

GS Đức lưu ý rằng, trong thời đại 4.0, đổi mới sáng tạo không chỉ xảy ra trong lĩnh vực công nghệ - kỹ thuật mà với khả năng sử dụng nền tảng công nghệ chung, đổi mới sáng tạo cũng hoàn toàn được triển khai trong cả các lĩnh vực khoa học xã hội và quản lý, đặc biệt là lĩnh vực công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo (điện ảnh, mỹ thuật, âm nhạc, sáng tác...).

Về lĩnh vực này, một số trường đại học ở Việt Nam, nhất là các trường đại học tư thục đã rất năng động, tiên phong đi đầu. Ngoài ra, các ngành nghề dịch vụ, tiêu thụ cũng sẽ có nhu cầu rất lớn.

GS Đức cho hay, tinh thần sáng nghiệp của đại học 4.0 không chỉ được thể hiện trong đặc điểm ngành nghề mới, mà cả trong cấu trúc của chương trình đào tạo.

Theo đó, tiếp cận kiểu chương trình đào tạo linh hoạt (Fluid and Organic Curriculum) và kiểu chương trình đào tạo sẵn sàng cho tương lai (Future Readiness Curriculum) của Bộ Giáo dục Đại học Malaysia đề xuất là một hướng đi rất lôgic và hợp lý. Trước hết, sự linh hoạt thể hiện ở chỗ thay cho nền tảng kiến thức cơ bản là các môn học đại cương truyền thống (ví dụ như Toán cao cấp, Vật lý đại cương, Tin học cơ sở…), các trường đại học cần quan tâm bổ sung các môn học mới, ví dụ như về Công nghệ 4.0 đại cương, Kỹ năng số và khoa học dữ liệu, Giáo trình khởi nghiệp và Kiến thức về sở hữu trí tuệ.

Các môn học như vậy phải là hành trang khởi nghiệp sáng tạo của công dân 4.0. Trong trường hợp này, các yếu tố thích hợp của giáo dục khai phóng cũng cần được tích hợp.

Đối với Việt Nam, việc thay đổi chương trình đào tạo không chỉ để giúp sinh viên suy nghĩ sáng tạo hơn và thực thi tinh thần đổi mới sáng tạo hiệu quả mà còn phải lưu ý làm sao để hỗ trợ nhiều hơn giúp họ chuyển từ một thiết chế giáo dục giáo khoa bảng (chỉ hướng đến các kỳ thi) thành một môi trường học tập dựa trên trải nghiệm có định hướng.

Nhật Hồng

MỚI NHẤT
Trường đại học tư đầu tiên phía Nam tổ chức thi đánh giá năng lực riêng
Trường đại học tư đầu tiên phía Nam tổ chức thi đánh giá năng lực riêng

(Dân trí) - Ngày 16/1, Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng công bố phương thức tuyển sinh mới trong năm 2019. Đáng chú ý, trong 5 phương thức xét tuyển trường đưa ra có phương thức sử dụng kết quả từ kỳ thi đánh giá năng lực do trường tổ chức.

Thứ tư, 16/01/2019 - 04:03

Xót xa hình ảnh học sinh mầm non ở vùng cao đốt lửa ngồi học cho đỡ rét
Xót xa hình ảnh học sinh mầm non ở vùng cao đốt lửa ngồi học cho đỡ rét

(Dân trí) - Chúng tôi có cảm giác nghèn nghẹn khi chứng kiến hình ảnh các em học sinh mầm non đang ngồi quây quần bên đống củi được cô giáo đốt lên trong giờ học để sưởi ấm. Ngồi trong phòng học mà cảm giác rét buốt không khác gì ngoài trời, vì gió lạnh lùa qua cửa, qua vách tường chỉ được che chắn tạm bằng tranh tre nứa lá.

Thứ tư, 16/01/2019 - 03:50

Có nên bỏ Ban đại diện Cha mẹ học sinh khỏi Luật Giáo dục?
Có nên bỏ Ban đại diện Cha mẹ học sinh khỏi Luật Giáo dục?

(Dân trí) - Sáng ngày 16/1, tại hội thảo Góp ý các quy định về tự chủ và quản lý nhà nước trong dự thảo luật Giáo dục (sửa đổi) do Trường ĐH Luật TPHCM chủ trì, các chuyên gia đã tranh luận sôi nổi xung quanh vấn đề có đưa điều lệ Ban đại diện Cha mẹ học sinh vào dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) hay không.

Thứ tư, 16/01/2019 - 03:24

Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 23 giáo trình Minna no Nihongo
Học tiếng Nhật: Tổng hợp ngữ pháp bài 23 giáo trình Minna no Nihongo

(Dân trí) - Để tiếp tục seri học tiếng Nhật qua giáo trình Minna no Nihongo, chúng ta cùng đến với bài 23 nhé!

Thứ tư, 16/01/2019 - 03:00

Phụ huynh tố cô giáo phạt hàng loạt học sinh tự tát 50 cái vào mặt
Phụ huynh tố cô giáo phạt hàng loạt học sinh tự tát 50 cái vào mặt

(Dân trí) - Hàng loạt học sinh lớp 4B trường Tiểu học Trung Thành (TP Thái Nguyên) về kể lại với gia đình, các em mất trật tự trong lớp và bị cô giáo chủ nhiệm Nguyễn Thị Thu bắt phạt tự tát 50 cái vào mồm, nếu em nào tát không kêu hoặc tát nhanh thì bị cô bắt tát lại.

Thứ tư, 16/01/2019 - 11:27

Học tiếng Anh: Phân biệt cặp âm /tʃ/ và /dʒ/ trong 10 phút
Học tiếng Anh: Phân biệt cặp âm /tʃ/ và /dʒ/ trong 10 phút

(Dân trí) - Đây là một trong những cặp phụ âm khó nhất trong tiếng Anh. Bạn hãy thật tập trung làm theo hướng dẫn và luyện tập thật nhiều để thành thạo nhé!

Thứ tư, 16/01/2019 - 11:20

Bất thường trong thi tuyển viên chức kế toán mầm non?
Bất thường trong thi tuyển viên chức kế toán mầm non?

(Dân trí) - Không thể phúc khảo bài thi, thí sinh được ban giám khảo người nhà trực tiếp phỏng vấn, nhiều người nằm trong điểm dự kiến trúng tuyển là con cháu cán bộ, lãnh đạo huyện… - những điều này đang khiến nhiều thí sinh thi tuyển viên chức kế toán mầm non huyện Nông Cống (Thanh Hóa) bức xúc.

Thứ tư, 16/01/2019 - 09:15

Ở Việt Nam, học chương trình giáo dục chuẩn Canada với Sunshine Maple Bear
Ở Việt Nam, học chương trình giáo dục chuẩn Canada với Sunshine Maple Bear

(Dân trí) - Nếu con còn quá nhỏ và chưa sẵn sàng cho việc đi du học, cha mẹ vẫn có thể lựa chọn cho con môi trường ưng ý khi đến với Tiểu học Sunshine Maple Bear.

Thứ tư, 16/01/2019 - 09:14

Đưa “bếp không khói” đến miền quê nghèo, nữ sinh nhận học bổng Mỹ 5,7 tỷ đồng
Đưa “bếp không khói” đến miền quê nghèo, nữ sinh nhận học bổng Mỹ 5,7 tỷ đồng

(Dân trí) - Câu chuyện cô học trò xinh xắn trường Ams Nguyễn Lan Chi vừa đỗ đại học Vanderbilt (Hoa Kỳ) với học bổng toàn phần trị giá 245.000 USD gắn liền với hành trình em gây quỹ cộng đồng nhằm quyên góp sản phẩm "bếp không khói" tới những hộ dân nghèo ở miền quê Việt nhằm giảm thiểu tác hại của khói bếp đến sức khỏe và bảo vệ môi trường.

Thứ tư, 16/01/2019 - 08:11

Khi doanh nghiệp phải xin thầy cô cho sinh viên điểm kém
Khi doanh nghiệp phải xin thầy cô cho sinh viên điểm kém

(Dân trí) - "Xin phép thầy cô cho các bạn điểm kém thôi, đừng cho điểm cao dễ dàng để các bạn tập trung vào việc học. Từ bậc phổ thông các em đã rất thụ động ngồi nghe, nếu bậc ĐH tiếp tục được thầy cô chiều và thương sinh viên bị điểm kém sẽ ảnh hưởng khi xin việc, thì sự thụ động càng thụ động hơn và lười đi".

Thứ tư, 16/01/2019 - 06:15

Ước mơ "cơm có thịt" của những học trò nghèo giữa vùng “chảo lửa”
Ước mơ "cơm có thịt" của những học trò nghèo giữa vùng “chảo lửa”

(Dân trí) - Những học trò nghèo ở vùng “chảo lửa” phía Đông Nam (tỉnh Gia Lai) phải sống trong cảnh khó khăn, đặc biệt mồ côi, thiếu thối hơi ấm của cha mẹ. Nhưng vượt lên chính mình, các em đã trở thành những tấm gương sáng về ý chí, nghị lực, tinh thần hiếu học nơi vùng “hoang mạc” này.

Thứ tư, 16/01/2019 - 06:12

Nên bỏ hay giữ cuộc thi giáo viên giỏi: "Một lần thi là cả đời được giỏi"
Nên bỏ hay giữ cuộc thi giáo viên giỏi: "Một lần thi là cả đời được giỏi"

(Dân trí) - "Chỉ có đánh giá từ phụ huynh và học sinh mới được coi là chuẩn và công tâm nhất, yêu, ghét, tốt, xấu rõ ràng. Sự nỗ lực cho một tiết dạy khác với sự nỗ lực cả đời làm người giáo viên giỏi."

Thứ tư, 16/01/2019 - 05:58

ĐÁNG QUAN TÂM
TPHCM: Trường chuẩn quốc gia lo rớt chuẩn vì sĩ số
TPHCM: Trường chuẩn quốc gia lo rớt chuẩn vì sĩ số

(Dân trí) - Đến nay, TPHCM có 64 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, trong đó có 8 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Tuy nhiên, các trường luôn trong tình trạng lo... rớt chuẩn, phá chuẩn vì nhiều yếu tố, nhất là áp lực sĩ số.

Thứ tư, 16/01/2019 - 12:35

Bộ Giáo dục: Có chuyện sắp xếp lại sĩ số khi thi giáo viên giỏi ở Hải Phòng
Bộ Giáo dục: Có chuyện sắp xếp lại sĩ số khi thi giáo viên giỏi ở Hải Phòng

(Dân trí) - Theo kết quả rà soát của tổ công tác (Bộ GD&ĐT) tại Hải Phòng, không có căn cứ cho rằng học sinh yếu không được tham gia lớp học khi thi giáo viên giỏi. Tuy nhiên, Bộ lại khẳng định, việc sắp xếp lại sĩ số học sinh tại lớp học có tổ chức tiết dạy thi thực hành ở địa phương này là chưa đúng với tinh thần chỉ đạo của Bộ.

Thứ ba, 15/01/2019 - 03:02

Bỏ việc nhà, mất ăn, mất ngủ vì thi giáo viên giỏi
Bỏ việc nhà, mất ăn, mất ngủ vì thi giáo viên giỏi

(Dân trí) - Thời gian gần đây, Bộ GD&ĐT nhận thấy nhiều cuộc thi không thực chất nên đã bãi bỏ. Biểu hiện rõ nét nhất về bệnh thành tích trong giáo dục là thi giáo viên dạy giỏi đang diễn ra rầm rộ, bộc lộ nhiều bất cập. Theo thầy giáo Trần Mạnh Tùng, Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội), một bộ phận giáo viên tham gia cuộc thi này đều áp lực, căng thẳng và không muốn thi.

Thứ ba, 15/01/2019 - 09:37

Nhóm sinh viên đầu tiên nghiên cứu về người song tính
Nhóm sinh viên đầu tiên nghiên cứu về người song tính

(Dân trí) - “Rào cản trong công khai xu hướng tính dục của người song tính” là một trong những đề tài nghiên cứu khoa học đã xuất sắc giành giải Nhất sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2018.

Thứ ba, 15/01/2019 - 09:01

Học sinh tại Anh có thể sẽ được học cách… ngủ
Học sinh tại Anh có thể sẽ được học cách… ngủ

(Dân trí) - Học sinh tại Anh có thể sẽ được tham gia các lớp học cách ngủ để khắc phục tình trạng mất ngủ và những rối loạn về tâm thần khác ở người trẻ.

Thứ ba, 15/01/2019 - 08:56

Trường ĐH Điện lực nhận hồ sơ xét tuyển bằng học bạ bắt đầu từ ngày 20/1
Trường ĐH Điện lực nhận hồ sơ xét tuyển bằng học bạ bắt đầu từ ngày 20/1

(Dân trí) - Năm 2019, Trường ĐH Điện lực nhận hồ sơ xét tuyển bằng học bạ bắt đầu từ ngày 20/1, cụ thể như sau:

Thứ ba, 15/01/2019 - 08:30

Cần đưa bình đẳng giới vào Luật Giáo dục
Cần đưa bình đẳng giới vào Luật Giáo dục

(Dân trí) - Đó là ý kiến được hầu hết các em học sinh trường Phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) Thái Nguyên đề xuất khi tham gia buổi tọa đàm góp ý dự thảo Luật giáo dục (sửa đổi) do Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên tổ chức chiều ngày 14/1.

Thứ ba, 15/01/2019 - 08:15

10 năm, số lượng công bố quốc tế của Việt Nam tăng gần 5 lần
10 năm, số lượng công bố quốc tế của Việt Nam tăng gần 5 lần

(Dân trí) - Công bố khoa học được xem là một trong những thước đo trình độ phát triển khoa học công nghệ và sức cạnh tranh của một quốc gia. Do đó, đầu tư cho KH&CN là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Trong 10 năm qua, số lượng các công bố quốc tế thuộc Scopus của Việt Nam đã tăng gần 5 lần, từ 1.764 bài công bố vào năm 2009, lên đến 8.234 bài năm 2018.

Thứ ba, 15/01/2019 - 08:12

Còn "diễn" và "lọc", còn bệnh thành tích!
Còn "diễn" và "lọc", còn bệnh thành tích!

(Dân trí) - Thông tin một trường tiểu học ở Hải Phòng thông báo với phụ huynh về việc học sinh được "chọn" tập trung theo kế hoạch còn học sinh khác ở nhà đã một lần nữa khơi lên thực trạng đáng báo động trong giáo dục hiện nay: Dự giờ như diễn kịch và bệnh thành tích đã ăn sâu vào gốc rễ!

Thứ ba, 15/01/2019 - 03:29

Vụ học sinh yếu kém không được vào lớp: Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hải Phòng lên tiếng
Vụ học sinh yếu kém không được vào lớp: Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hải Phòng lên tiếng

(Dân trí) - Trước thông tin về việc một số trường học ở Hải Phòng cho học sinh có học lực yếu ở nhà trong thời gian tổ chức thi giáo viên giỏi, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hải Phòng đã chính thức lên tiếng.

Thứ hai, 14/01/2019 - 04:03

Hoa hậu H’Hen Niê: “Giáo dục cần song hành với hạnh phúc và thực lực”
Hoa hậu H’Hen Niê: “Giáo dục cần song hành với hạnh phúc và thực lực”

(Dân trí) - Khi trẻ em hiện nay đang bị "quay cuồng" trong những ước mơ và kỳ vọng của bố mẹ và nhà trường, Hoa hậu H’Hen Niê cho rằng cần ưu tiên cho trẻ được hạnh phúc thay vì áp đặt, hạnh phúc cần đi suốt trong hành trình lớn lên của mỗi đứa trẻ - cùng với thực lực, như vậy chúng sẽ có rất nhiều năng lượng để đi đến thành công.

Thứ hai, 14/01/2019 - 02:41

Tin học excel: Cách chụp màn hình và chèn vào dữ liệu đơn giản mà thú vị
Tin học excel: Cách chụp màn hình và chèn vào dữ liệu đơn giản mà thú vị

(Dân trí) - Làm việc với các dữ liệu dày đặc, các con số khô khan, sẽ dễ khiến công việc của bạn trở nên nhàm chán. Khi đó, một bức ảnh minh hoạ cho số liệu được chèn trực tiếp trong Excel cũng có thể khiến bảng dữ liệu của bạn trở nên sống động, thú vị hơn.

Thứ hai, 14/01/2019 - 02:00