Giáo sư Trần Ngọc Thêm: Bệnh ưa thành tích và bệnh giả dối trong giáo dục rất nặng

Dân trí Theo Giáo sư Trần Ngọc Thêm, bệnh ưa thành tích và bệnh giả dối trong giáo dục rất nặng. Người Việt có câu “Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ” nhưng ở trường thầy cô dạy phải biết khôn để giành phần thắng, đóng kịch trong những tiết dự giờ, những lúc có tranh tra...

Trong khuôn khổ hội thảo về vấn đề nhân cách người học trong giáo dục diễn ra mới đây ở TPHCM, GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm đã chỉ ra hàng hàng loạt hiện tượng xuống cấp, suy đồi trong đời sống xã hội như cướp hoa, hôi bia, hiện tượng rút ruột các công trình… Điều này buộc chúng ta phải đặt câu hỏi: Tại sao?

GS Trần Ngọc Thêm cho hay đang có sự xung đột giữa văn hóa truyền thống và hiện đại nảy sinh nhiều thói hư tật xấu. Tuy nhiên, nhiều nước cũng gắn bó với kinh tế thị trường, đã và đang trải qua quá trình công nghiệp hóa nhưng họ không phải trải qua những thực trạng, hiện tại tệ hại như ở ta.

GS Trần Ngọc Thêm nói thẳng về nhiều tật xấu của người Việt
GS Trần Ngọc Thêm nói thẳng về nhiều tật xấu của người Việt

Ngoài việc bình diện về văn hóa, nhà nghiên cứu khoa học này đề cập đến việc người Việt đang có quá nhiều “căn bệnh”, nhiều tính xấu phổ biến ngay trong môi trường giáo dục - nơi mang trọng trách giáo dục nhân cách cho con người.

Ông phân tích, bệnh ưa thành tích và bệnh giả dối trong giáo dục rất nặng. Người Việt có câu “Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ” nhưng ở trường thầy cô dạy phải biết khôn để giành phần thắng, đóng kịch trong những tiết dự giờ, những lúc có tranh tra... Tình trạng học sinh học yếu kém cỡ nào thì cũng lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp cao ngất ngưởng… Sự dối trá phổ biến đến nỗi người lớn quên rằng mình đang nói dối. Giả dối trong suy nghĩ thì tự an ủi mình, giả dối trong lời nói được khen là khéo léo, giả dối trong hành động được xem là khôn ngoan.

Theo nhóm nghiên cứu GS Trần Ngọc Thêm thực hiện với 5.600 người thì bệnh giả dối đứng hàng đầu trong 34 tật xấu của người Việt, chiếm đến 81%. Còn theo điều tra của Viện nghiên cứu phát triển giáo dục 2008 thì tỷ lệ nói dối cha mẹ của học sinh ở cấp 1 là 22%, cấp 2 là 50% và cấp 3 là 64% và sinh viên ĐH là 80%.

Trong trường học từ phổ thông lên ĐH có bệnh “đồng phục” từ ăn mặc đến tư duy. Mặc cũng đồng phục, học cũng đồng phục, tư duy cũng đồng phục giết chết tư duy sáng tạo của học sinh. "Giáo dục chạy theo mục tiêu con ngoan, trò giỏi làm sản phẩm giáo dục bị triệt tiêu khả năng cá nhân. Trò giỏi là thuộc bài, làm đúng theo bài giả của cô giáo, làm sáng tạo là… sai, là kém.

Đặc biệt, ông nói rằng có những điểm lâu nay chúng ta cho đó là những giá trị tốt đẹp của người Việt nhưng đó chỉ là huyền thoại. “Tôi gọi chúng ta có huyền thoại về tính cần cù. Bởi vì chúng ta nghỉ ngơi, ăn chơi liên miên: Tháng giêng là tháng ăn chơi, tháng hai cờ bạc tháng ba rượu chè. Không chỉ tính cần cù, về điều mà người Việt luôn tự hào là tinh thần hiếu học tôi cũng gọi là huyền thoại.

Ông nói về mục tiêu học tập của người Việt: Ngày xưa thì học để làm quan, ngày nay thì để lấy bằng. Học vì sĩ diện, giấu dốt, sợ người ta nói nói đến điểm yếu của mình.

Ngoài ra, ông chỉ ra hạn chế của người Việt là thiếu khiêm tốn, khi đẩy vào thế bắt buộc mới tỏ ra khiêm tốn. Còn ai cũng cho mình là “ông trời con” rất khó hợp tác. Rồi thói vô kỷ luật, không chấp hành các quy định mà còn làm ngược, ở đâu cấm cái gì thì xuất hiện cái đấy. Chỗ nào cấm họp chợ thì nhộn nhịp mua bán, không giẫm lên cỏ thì rủ nhau ngồi la liệt, cấm đổ rác thì nơi đó rác chất đống…

GS Trần Ngọc Thêm đề xuất chúng ta cần xây dựng hệ giá trị bản sắc Việt Nam mang tính đối chiếu để loại bỏ những thói hư tật xấu, có như vậy mới có hệ giá trị định hướng. Trong đó, ông nhấn mạnh đến giá trị nhân ái, trung thực, bản lĩnh, tình yêu nước trong thời bình… ở mỗi cá nhân.

Trong bài báo cáo của mình, Phó GS.TS Nguyễn Thế Hữu, nguyên Giám đốc ĐH Huế cho rằng nhiệm vụ giáo dục trước hết phải đào tạo ra những con người có đầy đủ nhân cách, con người có lòng tự trọng, trung thực, nhân hậu, biết trọng danh dự, nghĩa khí… Nhưng vô cùng ngạc nhiên năm qua và cho đến bây giờ, giáo dục chúng ta không nhắc đến phẩm chất cao thượng của con người. Ông đề cập đến tình trạng báo động, suy thoái hiện nay và đặt câu hỏi: Vì chúng ta quên hay vì chúng ta không còn lòng tin con người có thể cao thượng?

Hoài Nam

MỚI NHẤT
Nam sinh gốc Việt được 10 ĐH hàng đầu thế giới ngành Toán mời học
Nam sinh gốc Việt được 10 ĐH hàng đầu thế giới ngành Toán mời học

(Dân trí) - Sinh ra và lớn lên tại Ukraina, cậu bé Nguyễn Trung Cường sớm bộc lộ khả năng ở khối môn Khoa học tự nhiên. Tốt nghiệp phổ thông, nam sinh gốc Việt được 10 trường ĐH chào đón, trong đó có nhiều cái tên hàng đầu về ngành Toán như Đại học Princeton, Brown, UCLA, Berkeley, Michigan…

Thứ tư, 14/12/2016 - 06:31

Lời xin lỗi gây sốt cộng đồng mạng vào đề thi Giáo dục Công dân
Lời xin lỗi gây sốt cộng đồng mạng vào đề thi Giáo dục Công dân

(Dân trí) - Trải qua kỳ thi học kỳ 1, học sinh ở TPHCM vô cùng hào hứng với môn Giáo dục Công dân khi đề thi đưa vào những vấn đề sự kiện đầy hơi thở cuộc sống như hiện tượng hôi của, lời nhắn xin lỗi của nam sinh lớp 11 khi làm vỡ kính xe ô tô.

Thứ tư, 14/12/2016 - 05:00

Học sinh THCS: Tiếng Anh toàn diện để sẵn sàng cho mọi kì thi
Học sinh THCS: Tiếng Anh toàn diện để sẵn sàng cho mọi kì thi

Khi tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ thông dụng, là chìa khóa để mở ra cánh cửa thành công, và chỉ giao tiếp trôi chảy không còn là đủ thì cũng là lúc phụ huynh đau đầu với câu hỏi “Cho con em mình học ở đâu, học thế nào để chuẩn bị cho các kỳ thi, và con đường học tập dài hơi”.

Thứ tư, 14/12/2016 - 03:00

Phát triển tổ chức Hội Khuyến học trong các trường ĐH,CĐ, các cơ quan, ban ngành
Phát triển tổ chức Hội Khuyến học trong các trường ĐH,CĐ, các cơ quan, ban ngành

(Dân trí) - Triển khai Nghị quyết Đại hội V, nhiệm kỳ 2016 - 2021 và kế hoạch công tác Quý IV năm 2016 của Trung ương Hội, GS.TS-NGƯT Nguyễn Thị Doan - Chủ tịch Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam đã về thăm và làm việc với tỉnh Sơn La.

Thứ tư, 14/12/2016 - 12:07

ĐH Cần Thơ ngừng cho phép xem luận văn online
ĐH Cần Thơ ngừng cho phép xem luận văn online

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc sinh viên bức xúc vì bỗng dưng luận văn tốt nghiệp của mình bị rao bán trên mạng, ngay hôm nay 13/12, Trường ĐH Cần Thơ đã đưa giải pháp xử lý, ngăn ngừa rò rỉ luận văn của trường.

Thứ ba, 13/12/2016 - 05:29

Hà Nội: Nghi ngờ kẻ lạ nhảy tường rào vào trường dâm ô bé gái lớp 3
Hà Nội: Nghi ngờ kẻ lạ nhảy tường rào vào trường dâm ô bé gái lớp 3

(Dân trí) - Trao đổi với PV Dân trí chiều 13/12, anh N., bố cháu bé lớp 3 bị xâm hại tại nhà vệ sinh Trường tiểu học Trần Phú A (Chương Mỹ, Hà Nội) cho biết, do con gái vẫn còn hoảng sợ nên gia đình tạm cho cháu tự học ở nhà. Gia đình vẫn nơm nớp lo âu bởi kẻ lạ mặt tấn công con gái anh vẫn chưa được đưa ra ánh sáng.

Thứ ba, 13/12/2016 - 05:08

Thủ tướng đề nghị ĐH Kinh doanh và Công nghệ đề xuất mô hình, giải pháp đột phá trong tuyển sinh
Thủ tướng đề nghị ĐH Kinh doanh và Công nghệ đề xuất mô hình, giải pháp đột phá trong tuyển sinh

(Dân trí) - Sáng 13/12 tại Hà Nội, dự lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất do Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu 4 câu hỏi lớn về phát triển đại học tư thục.

Thứ ba, 13/12/2016 - 03:50

Vụ nữ sinh lớp 10 bị đánh hội đồng ở công viên: “Hung thủ” xin thôi học
Vụ nữ sinh lớp 10 bị đánh hội đồng ở công viên: “Hung thủ” xin thôi học

(Dân trí) - Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Đô Lương (Nghệ An) đã xác định cụ thể danh tính các cá nhân xuất hiện trong clip nữ sinh đánh nhau vào ngày 10/12. Người quay clip tung lên mạng cũng đã được xác định.

Thứ ba, 13/12/2016 - 01:55

Thầy trò trường lũ quét chạy đua để kịp chương trình học
Thầy trò trường lũ quét chạy đua để kịp chương trình học

(Dân trí) - Cơn lũ quét vào lúc 3h sáng ngày 14/9 khiến Trường THCS Yên Tĩnh (huyện Tương Dương, Nghệ An) thiệt hại nặng nề về tài sản, thiết bị dạy và học. Sau lũ 10 ngày, học sinh của trường mới có thể đi học lại. Gần 3 tháng trôi qua, thầy trò ngôi trường vùng cao này đã đuổi kịp chương trình chung của Bộ GD-ĐT.

Thứ ba, 13/12/2016 - 01:39

Hà Nội: Bàng hoàng bé gái lớp 3 bị kẻ bịt mặt xâm hại ở trường
Hà Nội: Bàng hoàng bé gái lớp 3 bị kẻ bịt mặt xâm hại ở trường

(Dân trí) - “Hiện con gái chúng tôi vẫn hoảng loạn và sợ hãi. Mặc dù cháu rất thích được đi học nhưng nghĩ đến chuyện cũ, cháu sợ không dám đi học”.

Thứ ba, 13/12/2016 - 11:42

Học sinh ăn cơm giữa sân trường: Đừng để phải hối hận
Học sinh ăn cơm giữa sân trường: Đừng để phải hối hận

"Chúng tôi đặt lộ trình con phải vào Đại học Havard. Nên ngay từ lớp 1, hệ thần kinh của con đã bị “đơ””- một vị phụ huynh chia sẻ.

Thứ ba, 13/12/2016 - 10:44

TPHCM: Giáo viên mầm non làm thêm giờ được trả 33.000 đồng/giờ
TPHCM: Giáo viên mầm non làm thêm giờ được trả 33.000 đồng/giờ

(Dân trí) - Giáo viên mầm non lao động giữ trẻ ngoài giờ không quá 200 giờ/năm và được trả cho mỗi tiếng đồng hồ ngoài giờ là 33.000 đồng, riêng thứ 7 là 44.000 đồng.

Thứ ba, 13/12/2016 - 08:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Dự trữ thực phẩm cho học sinh miền núi trong mùa mưa bão
Dự trữ thực phẩm cho học sinh miền núi trong mùa mưa bão

(Dân trí) - Nhằm đảm bảo lương thực, thực phẩm cho học sinh nội trú, bán trú nhất là vào mùa mưa bão, ngày từ đầu năm học 2016-2017 này, các đơn vị trường học trên địa bàn huyện miền núi Tây Giang (Quảng Nam) đã xây dựng kế hoạch dự trữ lương thực, thực phẩm tại chỗ.

Thứ ba, 13/12/2016 - 06:00

Tăng mức thu và sử dụng học phí trong các cơ sở giáo dục, đào tạo công lập
Tăng mức thu và sử dụng học phí trong các cơ sở giáo dục, đào tạo công lập

(Dân trí) - Tại kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVII đã thông qua Nghị quyết về quy định mức thu và sử dụng học phí trong các cơ sở giáo dục, đào tạo công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Thứ ba, 13/12/2016 - 12:09

Bài hát “Ông bà anh” vào đề kiểm tra Văn lớp 12
Bài hát “Ông bà anh” vào đề kiểm tra Văn lớp 12

(Dân trí) - Mới đây, nhiều học sinh lớp 12 trường THPT Trường Chinh (quận 12, TPHCM) thích thú chia sẻ lên mạng xã hội đề kiểm tra học kỳ 1 môn Ngữ văn vì đề trích lời bài hát “Ông bà anh” của Lê Thiện Hiếu trong chương trình Sing my song (Bài hát hay nhất).

Thứ ba, 13/12/2016 - 12:02

ĐH Quốc gia Hà Nội không tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực năm 2017
ĐH Quốc gia Hà Nội không tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực năm 2017

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí ngày 12/12, PGS.TS Nguyễn Kim Sơn - Giám đốc ĐHQGHN cho biết, năm 2017, ĐHQGHN quyết định KHÔNG TỔ CHỨC kì thi ĐGNL như 2 năm trước, mà sử dụng kết quả các bài thi THPT quốc gia, phục vụ công tác xét tuyển bậc đại học.

Thứ hai, 12/12/2016 - 06:39

Sinh viên bức xúc vì luận văn tốt nghiệp bỗng dưng bị bán trên mạng
Sinh viên bức xúc vì luận văn tốt nghiệp bỗng dưng bị bán trên mạng

(Dân trí) - Nhiều cựu sinh viên trường ĐH Cần Thơ mới đây phát hiện luận văn tốt nghiệp của mình bị mang bán lên mạng. Các sinh viên này bức xúc và phản hồi lên ban giám hiệu trường ĐH Cần Thơ.

Thứ hai, 12/12/2016 - 04:49

Tìm kiếm trường học tiếp nhận Trợ giảng tiếng Anh Fulbright năm học 2017 - 2018
Tìm kiếm trường học tiếp nhận Trợ giảng tiếng Anh Fulbright năm học 2017 - 2018

(Dân trí) - 12/12/2016, Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam thông báo tuyển chọn trường tiếp nhận Trợ giảng tiếng Anh Fulbright (TGTA) năm học 2017 - 2018 tới các cơ sở đào tạo quan tâm tới chương trình.

Thứ hai, 12/12/2016 - 03:16

Sinh viên ĐH Khoa học tự nhiên TPHCM đứng thứ 3 trong cuộc thi lập trình viên giỏi nhất thế giới
Sinh viên ĐH Khoa học tự nhiên TPHCM đứng thứ 3 trong cuộc thi lập trình viên giỏi nhất thế giới

(Dân trí) - Theo kết quả khảo sát từ HackerRank, sinh viên trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TPHCM) đứng thứ ba thế giới về lập trình xếp sau Nga và Trung Quốc.

Thứ hai, 12/12/2016 - 03:02

Chấn chỉnh tình trạng tiếp thị sách trong trường học
Chấn chỉnh tình trạng tiếp thị sách trong trường học

(Dân trí) - Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai vừa ra văn bản số 2258/SGDĐT-VP, về việc chấn chỉnh việc tiếp thị sách và các vật dụng khác trong các cơ sở giáo dục.

Thứ hai, 12/12/2016 - 02:22

5 vụ bạo lực học đường gây phẫn nộ năm 2016
5 vụ bạo lực học đường gây phẫn nộ năm 2016

(Dân trí) - Vì viết sai chính tả, một học sinh lớp 1 bị cô giáo đánh tím mặt; vì thiếu 5 nghìn đồng “nộp tô”, một nam sinh cấp 2 bị đánh hội đồng dã man... đó là vài trong số những vụ bạo lực học đường gây phẫn nộ dư luận trong năm 2016.

Thứ hai, 12/12/2016 - 09:55

Sức mạnh của lòng bao dung
Sức mạnh của lòng bao dung

(Dân trí) - Dõi theo sự việc cô giáo Phùng Hồng Anh dùng băng keo dán miệng học sinh lớp 3, Trường Tiểu học Hoàng Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội), bản thân tôi vô cùng xúc động với bức tâm thư của tập thể phụ huynh lớp. Những tấm lòng bao dung, một nghĩa cử đầy vị tha rất đáng được nhân rộng trong xã hội ngày nay.

Thứ hai, 12/12/2016 - 08:54

Những điều kiện bắt buộc để được dự kỳ thi THPT quốc gia 2017
Những điều kiện bắt buộc để được dự kỳ thi THPT quốc gia 2017

(Dân trí) - Trong dự thảo Quy chế thi THPT quốc gia 2017 của Bộ GD&ĐT, quy định rõ đối tượng được dự thi và điều kiện để dự thi, thí sinh cần lưu ý.

Thứ hai, 12/12/2016 - 08:33

Dạy-học kiểu sản xuất robot
Dạy-học kiểu sản xuất robot

Bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, đạo đức suy đồi... là những hệ lụy có phần nguyên nhân giáo dục còn nhiều bất cập và xung đột với thực tế.

Thứ hai, 12/12/2016 - 07:21