Báo cáo của OECD:

Giáo dục Việt Nam ‘vượt mặt’ Mỹ: Nói vậy mà không phải vậy

Do đó, nói một cách dân dã vừa ngắn gọn vừa dễ hiểu: bảng xếp hạng giáo dục của OECD nói vậy mà thực tế không phải vậy.
>>Việt Nam xếp thứ 12: Kết quả ‘đẹp’ đến… khó tin

Trong phần 1, người viết đã phân tích để chỉ ra kết quả xếp hạng của OECD không phản ảnh chất lượng giáo dục, và không mang tính đại diện. Phần 2 sẽ đi vào những bất ổn trong phương pháp thực hiện.

Có một sự thật rất quan trọng nhưng ít ai chú ý là vấn đề thiếu dữ liệu. Chỉ có khoảng 10% học sinh trả lời tất cả 28 câu hỏi đọc hiểu. Điều này có nghĩa là nếu một em học sinh có điểm khoa học là 500 (cũng là điểm trung bình của khối OECD) thì em này chỉ trả lời được 46% câu hỏi mà thôi. Một học sinh có điểm 400 nghĩa là em này chỉ trả lời 23% số câu hỏi. Nói cách khác, rất nhiều câu hỏi không được trả lời.

Sự thật trên có nghĩa gì? Nó có nghĩa là khi PISA so sánh giữa các nước thì chẳng khác gì so sánh giữa trái cam và trái táo. Một ví dụ để minh họa: học sinh Việt Nam có thể trả lời câu hỏi 1-20, còn học sinh Trung Quốc có thể trả lời câu hỏi 15-28. Những câu hỏi mà học sinh Việt Nam trả lời có thể khó hơn những câu hỏi mà học sinh Trung Quốc trả lời. Do đó, khi so sánh giữa hai nhóm thì kết quả sẽ khó mà khách quan.

Trong tình huống câu hỏi bị bỏ trống như thế, các nhà phân tích của PISA làm gì? Họ sử dụng một mô hình thống kê có tên là Rasch để khắc phục vấn đề. Rất khó giải thích mô hình Rasch trong bài này, nhưng phương pháp này dựa vào giả định rằng các câu hỏi có trọng số như nhau, và cách lấp vào khoảng trống các câu hỏi là dùng xác suất hậu định (posterior probability). Giả định này rất "mạnh" (hiểu theo nghĩa thiếu tính thực tế), bởi vì câu trả lời hay khả năng trả lời có thể còn tuỳ thuộc vào văn hoá của từng nước.

Ngoài ra, họ sử dụng một phương pháp thống kê khác có tên là imputation để lấp vào những câu hỏi mà học sinh bỏ trống. Phương pháp này có thể giải thích nôm na như sau: dựa vào các câu trả lời mà các em học sinh đã làm, nếu các em học sinh trả lời tất cả các câu hỏi, thì kết quả sẽ xảy ra có thể ước tính.

Nói cách khác, các nhà nghiên cứu tạo ra dữ liệu không có thật! Đây là một phương pháp khá nguy hiểm vì nó tuỳ thuộc vào những câu trả lời mà các em học sinh đã nỗ lực trong test. Trong các công trình nghiên cứu quan trọng rất ít ai dám ứng dụng phương pháp imputation vì nó có thể dẫn đến sai lệch nghiêm trọng.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Về mặt kĩ thuật, tất cả những câu hỏi của PISA rất tương quan với nhau. Dù thi 3 môn nhưng điểm 3 môn rất tương quan với nhau, nên chỉ cần biết một môn là giải thích 75% môn kia.Nói cách khác các môn học chỉ phản ảnh một yếu tố đơn thôi, nếu thiết kế tốt các môn học sẽ ít tương quan với nhau. Điều này có nghĩa gì? Nó có nghĩa là khi PISA xếp hạng giữa các nước chủ yếu là dựa vào yếu tố này, nhưng yếu tố này không đồng đều giữa các nước.

Nói cách khác, thứ hạng của một nước trong bảng xếp hạng có thể thay đổi nếu xem xét đến yếu tố thứ 2 hay thứ 3. Nói cách khác nữa, bảng xếp hạng của PISA không nói gì về sự thông minh của học sinh Việt Nam.

Vì những vấn đề về phương pháp, việc so sánh hay xếp hạng giữa các nền giáo dục có nền tảng văn hoá và triết lí giáo dục khác nhau càng làm cho vấn đề trở nên khó diễn giải. Ở đây, tôi phải mở ngoặc để nói thêm rằng ngoài PISA, còn có nhóm xếp hạng dựa vào chương trình TIMSS (Trends in International Maths and Science Study – Xu hướng học toán và khoa học quốc tế) cũng là một nhóm xếp hạng giáo dục có uy tín.

Nhưng kết quả xếp hạng của PISA và TIMSS không nhất quán với nhau. Chẳng hạn như Phần Lan có năm đứng đầu trong bảng xếp hạng của PISA, nhưng lại đứng hạng trung bình của TIMSS. Rất nhiều trường hợp như thế đã xảy ra trong quá khứ. Chúng ta phải rất thận trọng, không nên quá đặt nặng hay quá tin vào các chương trình đánh giá và xếp hạng như PISA hay TIMSS.

Nói tóm lại, các phân tích trên đây cho phép tôi diễn giải kết quả xếp hạng giáo dục một cách khác với cách hiểu của giới báo chí, và có lẽ cũng khác với cách hiểu của OECD. Rõ ràng, kết quả hai môn toán và khoa học của một nhóm học sinh thiếu tính đại diện cho cả nước thì không thể nào phản ảnh chất lượng giáo dục của Việt Nam.

Trong khoa học xã hội, người ta phân biệt cái gọi là tính hợp lí bề mặt và hợp lí nội tại. Kết quả xếp hạng của OECD về nền giáo dục Việt Nam dựa trên điểm kiểm định trong chương trình PISA nhìn bề ngoài thì có tính hợp lí vì nó được thiết kế một cách có hệ thống và được thu thập dữ liệu đúng qui trình. Nhưng những kết quả bằng con số thống kê đó không phản được cái phần "chất" của nền giáo dục, không biết đến con số hơn 100 ngàn học sinh Việt Nam đang "tị nạn" giáo dục ở nước ngoài, kể cả ở những nước như Úc và Mỹ mà bảng xếp hạng OECD cho là kém hơn Việt Nam.

Chỉ có người ở trong chăn mới biết chăn có rận; con số thống kê của OECD không bao giờ nhận dạng được những bất cập trong nền giáo dục Việt Nam. Do đó, nói một cách dân dã vừa ngắn gọn vừa dễ hiểu: bảng xếp hạng giáo dục của OECD nói vậy mà thực tế không phải vậy.

Theo Nguyễn Văn Tuấn/Vietnamnet

MỚI NHẤT
Hiệu trưởng khởi kiện Trưởng phòng Giáo dục - đào tạo
Hiệu trưởng khởi kiện Trưởng phòng Giáo dục - đào tạo

(Dân trí) - Ngày 19/5, ông Nguyễn Đình Long - Hiệu trưởng Trường Tiểu học dân lập Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) cho biết, ông vừa gửi đơn khởi kiện đối với hành vi hành chính của Trưởng phòng Giáo dục - đào tạo (GD-ĐT) TP. Buôn Ma Thuột.

Thứ tư, 20/05/2015 - 12:35

Bằng Kỹ sư chất lượng cao được công nhận tương đương trình độ thạc sĩ
Bằng Kỹ sư chất lượng cao được công nhận tương đương trình độ thạc sĩ

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa có văn bản xác nhận văn bằng kỹ sư thuộc Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao (Chương trình PFIEV) được công nhận tương đương trình độ thạc sĩ.

Thứ ba, 19/05/2015 - 10:47

10 học sinh lớp 6 trường Hà Nội - Amsterdam tham dự Olympic Toán học APMOPS
10 học sinh lớp 6 trường Hà Nội - Amsterdam tham dự Olympic Toán học APMOPS

(Dân trí) - Vượt qua 506 thí sinh trong cả nước ở vòng 1 Kỳ thi Olympic Toán học Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương năm 2015 (APMOPS 2015), 10 học sinh lớp 6 trường Hà Nội - Amsterdam đã xuất sắc giành vé sang dự Vòng Chung kết cùng với các thí sinh khác đến từ Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương vào cuối tháng 5/2015 tại Singapore.

Thứ ba, 19/05/2015 - 08:48

Gặp ông “giáo làng” được Bác trao tặng Huy hiệu mang tên Người
Gặp ông “giáo làng” được Bác trao tặng Huy hiệu mang tên Người

(Dân trí) - Gần 40 năm cống hiến cho sự nghiệp trồng người, cuộc đời “ông giáo làng” Bùi Văn Hướng may mắn được gặp Bác Hồ hai lần. Ông cũng là người vinh dự được Bác tận tay trao tặng Huy hiệu Hồ Chí Minh.

Thứ ba, 19/05/2015 - 08:29

Trao thưởng học sinh giỏi quốc gia, giáo viên xuất sắc
Trao thưởng học sinh giỏi quốc gia, giáo viên xuất sắc

(Dân trí) - Nhân dịp kỷ niệm 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, hôm nay 19/5, tại nhiều địa phương trên cả nước đã diễn ra hoạt động tuyên dương, khen thưởng các học sinh giỏi cấp quốc gia, các giáo viên xuất sắc trong năm học 2014 - 2015.

Thứ ba, 19/05/2015 - 05:24

Chuyển 2 Bộ nghiên cứu kiến nghị khẩn điều chỉnh Luật GD nghề nghiệp
Chuyển 2 Bộ nghiên cứu kiến nghị khẩn điều chỉnh Luật GD nghề nghiệp

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có công văn gửi Bộ GD-ĐT, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội kèm kiến nghị khẩn của Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ Việt Nam về nội dung một số điều trong Luật GDNN để nghiên cứu đề xuất báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Thứ ba, 19/05/2015 - 04:15

Chưa hết năm học, trường đã thông báo mua đồng phục cho năm tới
Chưa hết năm học, trường đã thông báo mua đồng phục cho năm tới

(Dân trí) - Dù chưa hết năm học nhưng Trường THCS Trần Quốc Toản (huyện Cái Nước, Cà Mau) có thông báo học sinh mua đồng phục cho năm học tới.

Thứ ba, 19/05/2015 - 03:38

Trường ĐH Kinh tế quốc dân bổ sung điểm mới về tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển
Trường ĐH Kinh tế quốc dân bổ sung điểm mới về tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển

(Dân trí) - Ngày 19/5, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã công bố phương án tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển và xét tuyển thẳng vào đại học, hệ chính quy, năm 2015.

Thứ ba, 19/05/2015 - 01:13

Thủ tướng bổ nhiệm lại 2 Thứ trưởng
Thủ tướng bổ nhiệm lại 2 Thứ trưởng

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa bổ nhiệm lại Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Bùi Văn Ga và Thứ trưởng Hà Hùng Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.

Thứ ba, 19/05/2015 - 11:04

Việt Nam đạt 3 huy chương vàng Olympic Tin học Châu Á
Việt Nam đạt 3 huy chương vàng Olympic Tin học Châu Á

(Dân trí) - Ngày 19/5, thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, tại cuộc thi Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương năm 2015 do Indonesia đăng cai tổ chức gồm 27 nước và vùng lãnh thổ tham dự, đoàn Việt Nam xuất sắc giành được 3 huy chương vàng ở mức điểm tuyệt đối (300/300 điểm).

Thứ ba, 19/05/2015 - 10:33

Giáo sư Trần Thanh Vân - tấm lòng vì thế hệ trẻ Việt Nam
Giáo sư Trần Thanh Vân - tấm lòng vì thế hệ trẻ Việt Nam

Ngôi nhà nhỏ của vợ chồng Giáo sư Trần Thanh Vân ở Gif-sur-Yvette, ngoại ô Paris từ lâu đã trở thành “chốn quê nhà” của nhiều du học sinh Việt tại Pháp.

Thứ ba, 19/05/2015 - 10:10

Quán triệt tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh trong phong trào học tập suốt đời
Quán triệt tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh trong phong trào học tập suốt đời

(Dân trí) - Để được một nhận thức đúng đắn về ý nghĩa tầm quan trọng cũng như phương thức học tập suốt đời để xây dựng Xã hội học tập phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của đất nước, thiết nghĩ chúng ta nên đọc những di huấn của Hồ Chí Minh về giáo dục thế hệ trẻ và giáo dục người lớn về tư tưởng học tập suốt đời, về học tập, tu dưỡng và tự học, tự giáo dục…

Thứ ba, 19/05/2015 - 10:03

ĐÁNG QUAN TÂM
Nữ sinh Hàn Quốc du lịch vòng quanh thế giới một mình
Nữ sinh Hàn Quốc du lịch vòng quanh thế giới một mình

(Dân trí) - Ahn Si-nae, nữ sinh viên Trường đại học Seoul (Hàn Quốc) đã một thân một mình đi du lịch vòng quanh thế giới trong 141 ngày với số tiền 3,5 triệu won (khoảng 70 triệu đồng). Đây là khoản tiền cô dành dụm từ việc làm thêm để chi trả cho chuyến đi này.

Thứ ba, 19/05/2015 - 09:49

Chuyên gia tâm lý: "Đừng khiến con thấy tội lỗi khi bị phát hiện xem phim sex"
Chuyên gia tâm lý: "Đừng khiến con thấy tội lỗi khi bị phát hiện xem phim sex"

(Dân trí) - "Bí quyết để nói chuyện khi phát hiện con xem phim sex là đừng bao giờ phán xét làm trẻ xấu hổ và khiến mối quan hệ giữa bố mẹ - con trở nên căng thẳng mà hãy bắt đầu câu chuyện bằng mối quan tâm của mình..." - TS Lê Văn Hảo, Viện Tâm lý học Việt Nam chia sẻ.

Thứ ba, 19/05/2015 - 09:02

FPT Arena tặng sinh viên tốt nghiệp “tháng lương đầu tiên”
FPT Arena tặng sinh viên tốt nghiệp “tháng lương đầu tiên”

Hệ thống đào tạo Mỹ thuật đa phương tiện FPT Arena tặng các sinh viên "tháng lương đầu tiên" trị giá 7 triệu đồng ngay khi tốt nghiệp. Chương trình áp dụng cho sinh viên nhập học từ ngày 11/5 tại tất cả trung tâm FPT Arena trên toàn quốc.

Thứ ba, 19/05/2015 - 09:00

Cậu học sinh trường Ams và hành trình giành học bổng danh giá
Cậu học sinh trường Ams và hành trình giành học bổng danh giá

Sinh năm 1997, Chu Ân Lai, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam vừa trở thành một trong hai học sinh Việt Nam được Chính phủ Pháp trao học bổng toàn phần ASPF trị giá 138.000 euro (tương đương khoảng 3,5 tỷ đồng).

Thứ ba, 19/05/2015 - 07:08

Khen thưởng học sinh nhặt được của rơi tìm người trả lại
Khen thưởng học sinh nhặt được của rơi tìm người trả lại

(Dân trí) - Ngày 18/5, Huyện đoàn Quảng Ninh (tỉnh Quảng Bình) đã khen thưởng em Trương Văn Hoàng (sinh năm 2000), học sinh lớp 9, Trường THCS An Ninh, xã An Ninh, huyện Quảng Ninh vì đã tìm trả cho người bị mất khi nhặt được của rơi.

Thứ ba, 19/05/2015 - 07:03

Thanh Hóa: Tiếng Anh là môn thi thứ 3 vào lớp 10 THPT
Thanh Hóa: Tiếng Anh là môn thi thứ 3 vào lớp 10 THPT

(Dân trí) - Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa mới vừa công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 THPT và lớp 10 THPT Dân tộc nội trú tỉnh năm học 2015 - 2016 là môn Tiếng Anh.

Thứ ba, 19/05/2015 - 06:41

Vụ nữ sinh bị đánh hội đồng: Đình chỉ học 1 năm nữ sinh đánh bạn
Vụ nữ sinh bị đánh hội đồng: Đình chỉ học 1 năm nữ sinh đánh bạn

(Dân trí) - Hội đồng kỷ luật Trường THCS Bắc Sơn (thị xã Sầm Sơn, Thanh Hóa) đã họp và thống nhất hình thức xử lý kỷ luật đối với nữ sinh N.T.Q. là đình chỉ học 1 năm và tiếp tục phối hợp với các bên liên quan để giáo dục nữ sinh này trong thời gian bị kỷ luật.

Thứ ba, 19/05/2015 - 06:33

Cụ ông 102 tuổi vẫn hàng ngày ghi và học từng lời Bác Hồ
Cụ ông 102 tuổi vẫn hàng ngày ghi và học từng lời Bác Hồ

(Dân trí) - “Chừng nào còn sống thì chừng đó tôi vẫn từng ngày ghi chép lời Bác Hồ, ghi chép thơ Bác để lại cho con cháu mình học tập. Sống từng này tuổi, tôi càng chiêm nghiệm những lời Bác nói, những điều Bác viết giản dị, dễ hiểu mà sâu sắc, nhân văn lắm”.

Thứ ba, 19/05/2015 - 05:58

Nể phục tấm gương nỗ lực học ngoại ngữ của Bác
Nể phục tấm gương nỗ lực học ngoại ngữ của Bác

(Dân trí) - "Trong những tiết dạy, tôi luôn lồng ghép những câu chuyện về Bác vào bài giảng. Trong đó, tôi nể phục và nhắc đi nhắc lại về tấm gương Bác nỗ lực học ngoại ngữ cho các học sinh của mình”- chia sẻ của giáo viên dạy môn Giáo dục Công dân Trường THPT Phú Quốc (Kiên Giang).

Thứ ba, 19/05/2015 - 03:27

ĐH Harvard bị kiện về “chính sách tuyển sinh phân biệt chủng tộc”
ĐH Harvard bị kiện về “chính sách tuyển sinh phân biệt chủng tộc”

(Dân trí) - Mới đây, một nhóm các tổ chức của người Mỹ gốc châu Á đã đệ đơn kiện liên bang đối với Trường đại học Harvard về việc trường này áp dụng việc phân biệt về mặt chủng tộc để nhận những sinh viên khác hơn là sinh viên châu Á có điểm cao.

Thứ hai, 18/05/2015 - 10:28

Học phí nhiều trường tư ở TPHCM tăng vọt
Học phí nhiều trường tư ở TPHCM tăng vọt

(Dân trí) - Theo dự kiếm học phí năm học 2015-2016 của các trường mà Sở GD-ĐT TPHCM công bố, nhiều trường tư sẽ có mức học phí, học phí bán trú tăng vọt so với năm trước. Học phí của Trường THCS, THPT Châu Á Thái Bình Dương (Q.1) sẽ tăng từ 7,5 triệu đồng lên đến 16 triệu đồng/tháng.

Thứ hai, 18/05/2015 - 10:06

Sửa đổi quy định đối tượng cử tuyển
Sửa đổi quy định đối tượng cử tuyển

(Dân trí) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 134/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định chế độ cử tuyển vào các cơ sở giáo dục trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó sửa đổi quy định đối tượng cử tuyển.

Thứ hai, 18/05/2015 - 09:04