Cô bé dân tộc Giấy bán giá đỗ giữa chợ đạt giải Văn toàn quốc

Dân trí Lò Thị Chiêm đạt giải thưởng học sinh giỏi quốc gia môn Văn - tin vui ấy tựa như hương rừng thơm ngát trong chốc lát lan ra, rộng khắp miền biên giới Lai Châu.

Hôm dự buổi Tuyên dương các học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số đạt thành tích xuất sắc năm 2014, tôi ngồi cạnh một cô sinh viên trẻ. Nhìn trang phục của em, thấy là lạ, tôi thầm nghĩ chắc em thuộc một dân tộc hiếm gặp trong cộng đồng các dân tộc. Và, chỉ trong chốc lát khi Ban Tổ chức xướng lên: Lò Thị Chiêm - dân tộc Giấy - nguyên học sinh Trường Chuyên THPT Lai Châu đạt giải Ba Văn toàn quốc, thì cái băn khoăn của tôi đã được giải đáp.

Theo tư liệu: Người Giấy cư trú chủ yếu ở các huyện Bát Xát, Mường Khương, Bảo Yên, Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) huyện Yên Minh, Đồng Văn (tỉnh Hà Giang), huyện Phong Thổ, Mường Tè (tỉnh Lai Châu). Người Giấy còn có tên gọi khác như Nhắng hay Giẳng là những tên gọi có biến âm từ tộc danh Giấy, ví dụ ở tỉnh Lào Cai và Lai Châu người Tày, người Thái gọi người Giấy là Giẳng, người Việt gọi người Giấy là Nhắng, còn Giấy là tên tự gọi. Lần trong lịch sử xa xưa người Giấy còn được gọi là Bố Y, Bạch Y Chủng Cha, Sa Nhân, Pu Năm...

Em Lò Thị Chiêm (
Em Lò Thị Chiêm (bên phải) chụp ảnh cùng tác giả bài viết.

"Cô bé bán giá đỗ" đỗ trường chuyên

Gia đình Chiêm là gia đình thuần nông tại bản Nậm Loỏng 2, phường Quyết Thắng, thành phố Lai Châu. Ngoài việc đồng áng, mẹ Chiêm còn nuôi lợn, gà và đặc biệt có nghề truyền thống làm giá đỗ. Chiêm cho biết: ''Nhìn mẹ chắt chiu từng hạt đậu để làm ra những thúng giá đem bán ngoài chợ kiếm tiền về nuôi gia đình và hai chị em cháu ăn học, cháu lại trào nước mắt thương mẹ. Ba cháu làm nông nhưng cứ sau mỗi vụ mùa thì lại bị căn bệnh quái ác hành hạ. Bố mẹ cháu ngày xưa chưa có điều kiện học chữ, là người dân tộc thiểu số vùng cao nhưng vẫn luôn mong cho con cái mình được học hành tử tế.

Người luôn khiến cháu xem là thần tượng không ai khác là bà nội cháu. Ông nội cháu mất khi còn rất trẻ, lúc đó ba cháu mới 3 tháng tuổi. Một mình bà nuôi nấng, dạy dỗ 4 người con trong hoàn cảnh hết sức thiếu thốn và khi con cái đã trưởng thành, đã có cháu chắt, bà vẫn luôn nhắc nhở con cháu mình phải cố gắng học tập để trở thành người có ích cho xã hội''.

Nhớ lời bà, thấu hiểu tấm lòng cha mẹ, Chiêm luôn cố gắng học tập và giúp đỡ gia đình. Là con gái nhưng Chiêm không nề hà học cày, học cấy, gặt lúa làm nương.

Chiêm được mọi người quen gọi với cái tên ''cô bé bán giá đỗ'' cũng là do cứ mỗi khi hè về hay những ngày nghỉ, Chiêm thường giúp mẹ bán giá đỗ ở chợ. Hàng ngày, ngồi ở chợ, ''cháu thấy gia đình mình dẫu khó khăn, song vẫn còn may mắn hơn nhiều người, điều đó thúc giục cháu phải cố gắng hơn''. Dạo cấp 1, cấp 2, Chiêm học ở các ngôi trường trong bản đều đạt học sinh giỏi và khá. Lên cấp 3 thi đỗ hai trường THPT là trường Dân tộc nội trú tỉnh và trường chuyên Lê Quý Đôn. Quyết định học chuyên Văn tại trường chuyên Lê Quý Đôn, nhớ lại ngày đầu vào trường, Chiêm tâm sự: ''Mỗi ngày đạp xe 4 km đến trường cùng biết bao ấp ủ và những lo lắng vì cháu không được tự tin như các bạn. Nhưng học Văn không biết đã trở thành niềm đam mê thích thú của cháu từ khi nào. Rồi nhờ sự giúp đỡ tận tình của thầy cô, và đặc biệt cứ mỗi khi nghĩ đến hình ảnh mẹ cháu đang tần tảo giữa chợ để cho cháu học tập, cháu lại cố gắng để học tập''.

Học sinh giỏi quốc gia và ước mơ sinh viên làng báo

Lò Thị Chiêm đạt giải thưởng học sinh giỏi quốc gia môn Văn - Tin vui ấy tựa như hương rừng thơm ngát trong chốc lát lan ra, rộng khắp miền biên giới Lai Châu. Đạt giải Ba HSGQG đã giúp cháu đỗ được ba trường đại học là Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Đại học Văn hóa Hà Nội. Ước mơ của cháu là trở thành nhà báo. Cháu chọn nghề báo bởi cháu mong muốn sau này khi bước chân vào nghề cháu sẽ có cơ hội nói lên được những cái hay cái đẹp của quê hương, dân tộc mình và cũng có điều kiện chỉ ra những điều sai trái và lắng nghe những trăn trở bức xúc của người dân.

Trong niềm vui ấy, Lò Thị Chiêm vẫn canh cánh khi những khoản tiền ăn, tiền học đang là vấn đề không nhỏ đối với một gia đình dân tộc Giấy ở tận Lai Châu, Chiêm thủ thỉ: ''Cháu nghĩ mình sẽ kiếm một công việc bán thời gian chẳng hạn để đỡ một phần cho gia đình. Cháu biết, nuôi được cháu ăn học hết THPT gia đình cũng kiệt quệ lắm rồi, lại còn em trai cháu nữa. Hiện tại, cháu vẫn còn nhiều bỡ ngỡ khi bước vào bậc đại học về đường sá đi lại tại Hà Nội, nhịp sống ở đây quá gấp gáp đôi khi khiến cháu cảm thấy rất căng thẳng và với những người bạn mới, cách học mới, học theo tín chỉ thì còn lạ lẫm cùng những khó khăn khi tiếp cận các trang thiết bị hiện đại phục vụ ngành học như máy tính, máy quay, máy ảnh... và đặc biệt trình độ tiếng Anh cháu còn kém... nhưng cháu nghĩ đại học là tự học rồi cháu sẽ cố gắng hòa nhập, khắc phục và không ngừng hoàn thiện bản thân và hiện thực hóa được ước mơ của mình''.

Một mùa xuân nữa lại tới khi những nhánh hoa ban đã trổ lộc biếc, đào rừng chúm chím, mận lê hé nụ. Cùng với các dân tộc khác, dân tộc Giấy của Chiêm cùng góp những tà áo, vành khăn, những khúc hát ''vươn'', điệu nhạc Pí Kẻo, và những điệu múa duyên dáng đắm say vào những mùa lễ hội góp nên một mùa xuân rực rỡ.

Phan Lương

MỚI NHẤT
Bộ trưởng GD-ĐT: Đổi mới giáo dục như một mệnh lệnh cuộc sống!
Bộ trưởng GD-ĐT: Đổi mới giáo dục như một mệnh lệnh cuộc sống!

(Dân trí) - “Sự chuyển động trong nhận thức, trong tư duy về đổi mới giáo dục như một mệnh lệnh cuộc sống đã thấm vào trong suy nghĩ, hành động của không chỉ những người làm việc trong lĩnh vực giáo dục mà của toàn xã hội” - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đã nhận định như vậy trong cuộc trao đổi với báo Khuyến học & Dân trí nhân dịp đầu Xuân năm mới 2015.

Thứ năm, 19/02/2015 - 12:45

Một giờ ngày đầu xuân với Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cầm
Một giờ ngày đầu xuân với Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cầm

(Dân trí) - ''Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam, tôi xin gửi tới tất cả thầy cô giáo, các cán bộ quản lý giáo dục, các em học sinh, sinh viên và những người làm khuyến học trong cả nước lời chúc mừng năm mới".

Thứ năm, 19/02/2015 - 12:36

Thương hoàn cảnh các em học sinh mồ côi ngày Tết
Thương hoàn cảnh các em học sinh mồ côi ngày Tết

(Dân trí) - Em mất bố, em mất mẹ vì nhiều lý do khác nhau. Rồi người bị bệnh hiểm nghèo, người bỏ đi biệt xứ không quan tâm đến con cái. Tuổi thơ của các em không người chăm bẵm, thiếu thốn cả về vật chất lẫn tinh thần…

Thứ tư, 18/02/2015 - 03:31

Lo âu và niềm tin vào đổi mới giáo dục
Lo âu và niềm tin vào đổi mới giáo dục

(Dân trí) - Có thể nói là cả nước đang hồi hộp và lo âu về một sự kiện quan trọng là đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nước nhà. Hồi hộp vì ai cũng mong chờ những đổi mới làm cho nền giáo dục nước nhà tiến kịp giáo dục hiện đại của thế giới – Lo âu vì một niềm tin. Liệu sự đổi mới có thành công như mục tiêu mong muốn hay lại có lắm vấn đề như mấy lần cải cách và đổi mới trước đây.

Thứ tư, 18/02/2015 - 03:01

Những đề toán gây tranh cãi trên mạng năm 2014
Những đề toán gây tranh cãi trên mạng năm 2014

(Dân trí) - Trong năm vừa qua, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bài toán học sinh chứa những điểm rất lạ, gây ra tranh cãi, xôn xao không dứt. Điều này càng thu hút sự quan tâm nhiều hơn nữa của phụ huynh nói riêng và cộng đồng nói chung đến giáo dục.

Thứ tư, 18/02/2015 - 02:23

“Hiệp sĩ mạng” yêu nghề
“Hiệp sĩ mạng” yêu nghề

Về Quảng Ninh, đến huyện Đông Triều, nếu hỏi bất kỳ ai trong ngành Giáo dục về thầy Lưu Xuân Giới thì chắc chắn đều nhận được câu trả lời: Ông đã trở thành "nhà giáo nhân dân" từ lâu rồi.

Thứ tư, 18/02/2015 - 08:52

Nhà khoa học Việt được vinh danh Viện sỹ Hàn lâm Nga
Nhà khoa học Việt được vinh danh Viện sỹ Hàn lâm Nga

Ngày 17/2, với tỷ lệ phiếu bầu tuyệt đối, nhà khoa học người Việt Nam, giáo sư-tiến sỹ khoa học Nguyễn Quốc Sỹ, Viện sỹ Thông tấn, đã được bầu là Viện sỹ Hàn lâm của Viện này.

Thứ tư, 18/02/2015 - 08:28

Những “bà đỡ” của giáo dục vùng cao
Những “bà đỡ” của giáo dục vùng cao

(Dân trí) - Tiếng Việt đối với trẻ em dân tộc thiểu số giống như ngoại ngữ. Chính vì vậy, con đường đến trường của học sinh vùng cao không chỉ vì cách núi, ngăn sông mà còn chính bởi ngôn ngữ. Giáo dục vùng cao rất cần những “bà đỡ” để học sinh đến trường.

Thứ tư, 18/02/2015 - 07:00

Những bài văn xúc động năm 2014
Những bài văn xúc động năm 2014

(Dân trí) - Cảm xúc trong bài văn của các em học sinh đã lay động trái tim thầy cô và nhiều người đọc sau khi được lan truyền trên mạng xã hội.

Thứ tư, 18/02/2015 - 06:39

Tết này, bà con Khmer ở Đầm Dơi có thêm niềm vui mới
Tết này, bà con Khmer ở Đầm Dơi có thêm niềm vui mới

(Dân trí) - “Các chương trình hỗ trợ của Trung ương giúp đồng bào Khmer huyện Đầm Dơi cải thiện dần cuộc sống, 95% con em dân tộc thiểu số trong độ tuổi được đến trường, đời sống đồng bào ổn định”, bà Huỳnh Kiều Oanh - Phó Trưởng phòng Dân tộc huyện Đầm Dơi (Cà Mau) khẳng định.

Thứ tư, 18/02/2015 - 12:17

Dấu ấn Việt ở Harvard
Dấu ấn Việt ở Harvard

Chặng đường đến với Harvard của chàng trai sinh năm 1975 tại miền biển Thuận An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế sẽ không thể thành hiện thực nếu thiếu những người đã giúp đỡ, cưu mang gia đình anh lúc nguy khó.

Thứ ba, 17/02/2015 - 09:35

“Dạy học đảo ngược” - phương pháp chữa bệnh “chán giảng đường” của sinh viên
“Dạy học đảo ngược” - phương pháp chữa bệnh “chán giảng đường” của sinh viên

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đi tìm nguyên nhân và giải pháp hiện tượng sinh viên chán giảng đường vì cho rằng các bài giảng trên giảng đường buồn tẻ, trong khi có thể tìm kiến thức ở những nguồn khác thú vị hơn.

Thứ ba, 17/02/2015 - 02:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Cảm động clip chúc Tết Ất Mùi của du học sinh Việt toàn thế giới
Cảm động clip chúc Tết Ất Mùi của du học sinh Việt toàn thế giới

(Dân trí) - Mỗi dịp Tết đến, xuân về, cộng đồng du học sinh Việt trên toàn thế giới lại cùng nhau chuẩn bị một clip chúc Tết, gửi những lời chúc tốt đẹp nhất từ những người con xa quê về Việt Nam.

Thứ ba, 17/02/2015 - 10:00

Những sáng tạo khoa học độc đáo của sinh viên năm 2014
Những sáng tạo khoa học độc đáo của sinh viên năm 2014

Chế tạo máy bay không người lái, bắt tro trấu hóa…thủy tinh, chuyên nghiệp hóa nghề giúp việc… đó là những đề tài nghiên cứu đầy sáng tạo của sinh viên. Các đề tài đều được đánh giá cao và được trao tặng giải Tài năng khoa học trẻ năm 2014.

Thứ ba, 17/02/2015 - 09:45

GS Ngô Bảo Châu: “Cả đắng cay cũng nằm trong hạnh phúc”
GS Ngô Bảo Châu: “Cả đắng cay cũng nằm trong hạnh phúc”

Trò chuyện dịp Tết, GS Ngô Bảo Châu chia sẻ: "Trong cuộc sống có cả cái ngọt ngào và đắng cay. Mình phải biết là ngay cả cái đắng cay đó cũng nằm trong hạnh phúc".

Thứ ba, 17/02/2015 - 08:27

Gia đình nông dân Nguyễn Trí Khôn trở thành gia đình hiếu học
Gia đình nông dân Nguyễn Trí Khôn trở thành gia đình hiếu học

(Dân trí) - Khởi nghiệp từ nghề đánh cá trên biển đến lái xe công nông và hiện nay là sản xuất bún, bánh kết hợp với chăn nuôi gia súc, gia cầm, nhiều năm gia đình hội viên nông dân Nguyễn Trí Khôn, ở thôn Nam Phú, xã Quang Phú, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình được công nhận danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi, gia đình hiếu học và gia đình văn hoá.

Thứ ba, 17/02/2015 - 07:08

Giáo dục dân tộc đã đổi thay nhưng vẫn còn nhiều khó khăn
Giáo dục dân tộc đã đổi thay nhưng vẫn còn nhiều khó khăn

(Dân trí) - Trong những năm qua, chính sách giáo dục dân tộc đã được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, công tác giáo dục dân tộc vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thị Nghĩa – phụ trách công tác giáo dục dân tộc đã có những chia sẻ với báo Dân trí.

Thứ ba, 17/02/2015 - 07:00

Ngôi làng có hơn 50 giáo sư và phó giáo sư
Ngôi làng có hơn 50 giáo sư và phó giáo sư

(Dân trí) - Làng Nguyệt Viên là một trong những làng có truyền thống hiếu học bậc nhất ở xứ Thanh. Xưa kia làng có 11 người đỗ khoa bảng được ghi danh ở Văn Miếu. Hiện nay, làng có 7 giáo sư, 47 phó giáo sư và tiến sỹ, hơn 100 sinh viên đang theo học tại các trường ĐH-CĐ…

Thứ ba, 17/02/2015 - 06:20

Khuyến học, khuyến tài nơi địa đầu Tổ quốc
Khuyến học, khuyến tài nơi địa đầu Tổ quốc

(Dân trí) - Năm học 2014-2015, xã Yên Khoái (Lộc Bình, Lạng Sơn) huy động được 100% tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đi học đến trường. Hàng năm tỷ lệ lên lớp đạt 98%. Phong trào “Hũ gạo tình thương” và “Hũ gạo phổ cập” đã giúp nhiều học sinh nghèo nơi địa đầu Tổ quốc được đến trường.

Thứ ba, 17/02/2015 - 12:43

Chuyện của “thần đồng” Piano 10 tuổi
Chuyện của “thần đồng” Piano 10 tuổi

Mới 10 tuổi nhưng Quách Hoàng Nhi, học sinh lớp 5B, trường Tiểu học Nam Thành Công (Hà Nội) đã sở hữu trong tay gần chục giải thưởng danh giá tại các cuộc thi Piano trong nước và quốc tế.

Thứ hai, 16/02/2015 - 11:05

Ngỡ ngàng thư pháp trên... dưa hấu của bạn trẻ Cần Thơ
Ngỡ ngàng thư pháp trên... dưa hấu của bạn trẻ Cần Thơ

(Dân trí) - Nhóm 5 bạn trẻ ở TP Cần Thơ cùng đam mê nghệ thuật điêu khắc đã tập hợp lại để khắc chữ thư pháp lên quả dưa hấu kiếm tiền tiêu Tết. Sản phẩm khá độc đáo nên thu hút đông đảo người dân đến tham quan, mua sắm ở gian hàng này.

Thứ hai, 16/02/2015 - 02:00

10 sự thật bất ngờ về người đàn ông giàu nhất Trung Quốc
10 sự thật bất ngờ về người đàn ông giàu nhất Trung Quốc

Từ một giáo viên tiếng Anh, Jack Ma trở thành người đàn ông giàu nhất Trung Quốc với số tài sản lên tới 21,9 tỷ USD.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:16

Chuyện cổ tích về học sinh giỏi toán
Chuyện cổ tích về học sinh giỏi toán

Thật lạ là cuộc thi học sinh giỏi toán toàn miền Bắc trứ danh một thời, giờ như hầu không thể tìm thấy môt chút thông tin nào từ Internet, mặc dù miền Bắc bắt đầu tổ chức thi học sinh giỏi toán từ năm 1962.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:10

Học trò vùng cao và những ao ước ngày tết
Học trò vùng cao và những ao ước ngày tết

(Dân trí) - Nằm trên vách núi cao dựng đứng, nơi chỉ cách biên giới Việt - Lào nửa ngày đường đi bộ, dòng sông Đắc Pring chảy ngang qua, ôm lấy ngôi trường Phổ thông cơ sở liên xã Đắc Pring - Đắc Pree xã Đắc Pring, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:02