Bí quyết vẽ biểu đồ bài tập Địa lý đẹp, chính xác

Trong các bài thi môn Địa lý luôn có bài tập vẽ biểu đồ. Việc vẽ những biểu đồ này không chỉ yêu cầu tính chính xác mà cả tính thẩm mỹ.

Cô Nguyễn Thị Thanh Hải (giáo viên Trung tâm GDTX Tỉnh Vĩnh Phúc) chia sẻ cách vẽ các dạng biểu đồ đáp ứng hai yêu cầu trên.

Biểu đồ cột

Công việc đầu tiên khi vẽ biểu đồ cột là phải xây dựng hệ trục tọa độ, với trục tung (trục giá trị) và trục hoành (trục định loại). Hệ trục tọa độ phải được xây dựng phải phù hợp với khổ giấy vẽ, cân đối,...

Trục tung được sử dụng làm thước đo giá trị của đối tượng cần vẽ nên trên đó phải chia khoảng cách các giá trị cho phù hợp với bảng số liệu (khoảng cách giữa các giá trị phải đều nhau, phải ghi trị số của thước đo), đồng thời phải đánh mũi tên và ghi đơn vị tính lên phía trên mũi tên (triệu tấn, triệu người, tỉ USD,...).

Giá trị đầu tiên của thước đo được đặt ở gốc hệ trục tọa độ, có thể lấy bằng 0 hoặc bằng một giá trị nào đó để khi vẽ xong biểu đồ các độ cao của cột được phân biệt rõ ràng. Giá trị lớn nhất của thước đo cần lấy cao hơn so với giá trị cao nhất trong bảng số liệu.
 
Bí quyết vẽ biểu đồ bài tập Địa lý đẹp, chính xác

Chú ý: Đối với biểu đồ cột có 2 trục tung thì vẽ 2 trục tung có chiều cao bằng nhau, trên đó xác định giá trị lớn nhất của 2 trục sao cho có sự tương đồng nhau là được còn các yếu tố khác chúng không phụ thuộc vào nhau.

Trục hoành thường dùng để chỉ các yếu tố về thời gian (năm, thời kì, giai đoạn), không gian lãnh thổ (tỉnh, thành phố, vùng,...) hay chỉ tiêu kinh tế theo ngành (công nghiệp, vật nuôi, cây trồng,...).

Nếu trục hoành thể hiện yếu tố thời gian với các mốc năm cụ thể thì khoảng cách giữa các cột trên trục này phải phù hợp với tỉ lệ khoảng cách giữa các mốc năm trong bảng số liệu nhất là khi biểu đồ phản ánh động thái phát triển của đối tượng. Thời gian luôn được tính theo chiều từ trái qua phải.

Ngược lại nếu trục hoành thể hiện yếu tố thời gian là thời kì hay giai đoạn hoặc chỉ về không gian lãnh thổ hoặc phản ánh chỉ tiêu kinh tế theo ngành thì khoảng cách giữa các yếu tố trên trục hoành luôn cách đều nhau.

Với bước vẽ các cột của biểu đồ: Các cột của biểu đồ chỉ khác nhau về chiều cao, còn chiều ngang phải bằng nhau. Cột của biểu đồ không nên vẽ dính vào trục tung. Học sinh ghi trị số trên đầu mỗi cột. Các cột hay các phần của cột thể hiện cùng một đối tượng phải được kí hiệu nền giống nhau.

Biểu đồ tròn

Đối với biểu đồ tròn thể hiện qui mô và cơ cấu cần phải vẽ chính xác tương quan bán kính theo số liệu đã tính toán; với biểu đồ thể hiện cơ cấu không cần vẽ chính xác về tương quan bán kính.

Nếu biểu đồ có 2 đường tròn trở lên, tâm của các đường tròn nên nằm trên một đường thẳng theo chiều ngang.

Để xác định tỉ lệ các thành phần một cách chính xác nên tính từ kim đồng hồ lúc 12 giờ, từ đó lần lượt vẽ các thành phần theo chiều quay của kim đồng hồ.

Mỗi thành phần trong biểu đồ được kí hiệu bằng một kiểu kí hiệu khác nhau sau khi đã ghi tỉ lệ % vào các thành phần biểu đồ.

Biểu đồ đường (đồ thị)

Với biểu đồ này, việc xây dựng hệ trục giống như hệ trục tọa độ trong biểu đồ cột. Tuy nhiên có một số khác biệt:

Trục ngang: Chỉ để chỉ yếu tố thời gian qua các năm (khoảng cách giữa các năm luôn phải được chia đúng theo tỉ lệ khoảng cách giữa các năm trong bảng số liệu).

Mốc năm đầu tiên luôn trùng với gốc tọa độ (nếu có 2 trục đứng thì mốc năm cuối cùng luôn trùng với chân trục đứng bên phải).

Trục đứng: Được sử dụng làm thước đo kết hợp với trục hoành để xác định tọa độ nên trường hợp biểu đồ có nhiều đường biểu diễn phải xác định tỉ lệ của trục đứng sao cho các đường không quá sát nhau.

Bước vẽ đường biểu diễn thực hiện như sau: Xác định tất cả các tọa độ ứng với tất cả các năm ở trục ngang, sau đó dùng thước nối tất cả các điểm lại với nhau ta có đường biểu diễn. (Lưu ý trong trường hợp có nhiều đường biểu diễn nên vẽ từng đường để tránh nối nhầm).

Nếu vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng thì tất cả các đường biểu diễn đều xuất phát từ giá trị 100 trên trục đứng.

Biểu đồ có nhiều đường biểu diễn phải có kí hiệu riêng cho từng đường, đặt tại các điểm tọa độ ứng với mốc năm (mỗi kí hiệu cho một đường); ghi giá trị tại mỗi điểm nút (trong trường hợp biểu đồ có nhiều đường biểu diễn mà các đường này lại nằm sát nhau thì không cần ghi).

Biểu đồ miền theo số liệu tương đối

Có 3 bước để vẽ biểu đồ này. Theo đó, bước đầu tiên là kẻ một hình chữ nhật nằm ngang (cạnh 4/6);

Cạnh đáy tương tự như trục hoành trong biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng - chỉ thể hiện thời gian qua các năm, do đó khoảng cách các năm luôn phải chia đúng tỉ lệ khoảng cách các năm trong bảng số liệu (năm đầu tiên trùng với gốc tọa độ bên trái, năm cuối cùng ở dưới chân cạnh bên phải).

Cạnh bên trái hình chữ nhật được sử dụng làm thước đo có giá trị từ 0 - 100%, khoảng cách luôn được chia đều theo 10% hoặc 20%.

Bước 2: Vẽ đường ranh giới giữa các miền. Theo đó, đường ranh giới các miền được vẽ tương tự như trong biểu đồ đường.

Chỉ có miền ranh giới đầu tiên thì các điểm tọa độ được xác định bằng các giá trị có trong bảng số liệu, từ ranh giới thứ 2 trở đi giá trị của các đường ranh giới được tính theo giá trị cộng gộp của giá trị thành phần 1 với thành phần 2,...

Trong trường hợp biểu đồ có 3 miền chỉ cần xác định chính xác 2 đường ranh giới thứ nhất và thứ 2. Giá trị của mỗi miền được ghi ở giữa các miền tương ứng với các mốc năm.

Bước 3: Thể hiện mỗi miền bằng một kí hiệu riêng biệt.

Biểu đồ miền theo số liệu tuyệt đối

Biểu đồ này cũng được vẽ theo 3 bước. Bước 1 là vẽ hệ trục tọa độ (tương tự trong biểu đồ đường chỉ có 1 trục tung và 1 trục hoành).

Trục tung luôn được tính từ giá trị 0, các giá trị trên trục tung là giá trị tuyệt đối. Trục hoành chỉ thể hiện thời gian là các mốc năm cụ thể, khoảng cách giữa các năm phải phù hợp với khoảng cách giữa các năm trong bảng số liệu.

Bước 2: Vẽ đường ranh giới, tương tự như đường ranh giới trong biểu đồ miền tương đối. Cuối cùng, thể hiện mỗi miền bằng một kí hiệu riêng biệt.

Theo Hải Bình
Giáo dục & Thời đại
 
MỚI NHẤT
Tuyển sinh hệ cao đẳng: Bối rối giữa các luật
Tuyển sinh hệ cao đẳng: Bối rối giữa các luật

Theo kế hoạch, Quy chế thi THPT và Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2015 phải được ban hành vào tuần đầu tháng 2. Tuy nhiên, việc ban hành hai quy chế quan trọng này đã bị chậm bởi sự thiếu thống nhất giữa Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp liên quan đến việc tuyển sinh hệ cao đẳng. Bộ GD-ĐT đã có công văn đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét một số vấn đề nhằm giải quyết bất cập này.

Thứ tư, 11/02/2015 - 03:24

Vi phạm đào tạo nghề, mức phạt tiền cao nhất là 150 triệu đồng
Vi phạm đào tạo nghề, mức phạt tiền cao nhất là 150 triệu đồng

(Dân trí) - Bộ Lao động - thương binh và xã hội vừa công bố dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Theo đó, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp đối với cá nhân là 75.000.000 đồng, đối với tổ chức là 150.000.000 đồng.

Thứ tư, 11/02/2015 - 03:14

Đàm Trí Tuệ với giải Nhì học sinh giỏi quốc gia
Đàm Trí Tuệ với giải Nhì học sinh giỏi quốc gia

Đàm Trí Tuệ, dân tộc Tày, học sinh lớp 12 chuyên văn, Trường THPT Chuyên tỉnh Cao Bằng, luôn là tấm gương để các bạn noi theo với những thành tích đáng nể trong học tập, Đàm Trí Tuệ cũng vừa đạt giải nhì môn địa lý trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia.

Thứ tư, 11/02/2015 - 02:28

Xuất phát điểm Anh ngữ hoàn hảo cho trẻ
Xuất phát điểm Anh ngữ hoàn hảo cho trẻ

Dù biết “học không bao giờ là quá muộn”, thế nhưng, cũng không phải ngẫu nhiên mà trong những năm qua, việc dạy và học ngoại ngữ trên thế giới đang có xu hướng nhắm tới những đối tượng nhỏ tuổi, đặc biệt là trẻ em mầm non (3-5 tuổi). Thực tế cho thấy rằng, cha mẹ càng trì hoãn việc học ngoại ngữ của con, khả năng bé tiếp thu môn học này về sau càng hạn chế…

Thứ tư, 11/02/2015 - 02:26

Tặng quà hơn 700 sinh viên nghèo về quê ăn Tết
Tặng quà hơn 700 sinh viên nghèo về quê ăn Tết

(Dân trí) - Để các sinh viên nghèo học giỏi, vượt khó được đón 1 cái Tết đầm ấm, ý nghĩa, dịp này Trường Đại học Vinh, tỉnh Nghệ An đã tổ chức trao quà cho 724 em sinh viên của trường với giá trị hơn 300 triệu đồng.

Thứ tư, 11/02/2015 - 09:35

“Ta nào có chương trình giáo dục!”
“Ta nào có chương trình giáo dục!”

Khi biên soạn sách giáo khoa mới phải có “độ phổ thông” khác nhau. “Sách giáo khoa (SGK), giáo viên, trường lớp là ba vấn đề được mọi quốc gia, mọi thể chế và mọi thời đại coi trọng. Song ở nước ta cả ba yếu tố nền tảng kể trên đều có vấn đề” - GS-TSKH Nguyễn Xuân Hãn (ĐHQG Hà Nội) mở đầu cuộc trò chuyện.

Thứ tư, 11/02/2015 - 08:16

Ấm lòng lễ trao quà Tết của Bộ trưởng Giáo dục với thầy trò vùng khó
Ấm lòng lễ trao quà Tết của Bộ trưởng Giáo dục với thầy trò vùng khó

(Dân trí) - Khởi hành từ 4h sáng ngày 10/2, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đã đến Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS Cổ Linh (huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn) trao quà cho giáo viên, học sinh có hoàn cảnh khó khăn các tỉnh Bắc Kạn, Lào Cai, Yên Bái và Điện Biên nhân dịp Tết.

Thứ ba, 10/02/2015 - 07:29

Nam sinh 5 tốt học giỏi, đánh đàn hay, hát dân ca ngọt
Nam sinh 5 tốt học giỏi, đánh đàn hay, hát dân ca ngọt

Khuôn mặt điển trai, học giỏi, chơi đàn guitar hay và đặc biệt là hát dân ca Nam bộ đi sâu vào lòng người, đó là những ấn tượng ban đầu về chàng trai Trường ĐH KHTN (ĐHQGTP HCM) – Nguyễn Hoàng Nhật Minh - chàng trai đạt danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp Trung ương năm 2014.

Thứ ba, 10/02/2015 - 03:47

Học trò chọn nghề: Yêu nhưng không dám “liều”!
Học trò chọn nghề: Yêu nhưng không dám “liều”!

(Dân trí) - Thay cho lo lắng sợ không đủ khả năng, điều kiện để theo đuổi ngành mình yêu thích thì giờ đây không ít học trò lại "ám ảnh" về khả năng thất nghiệp khi quyết định chọn nghề.

Thứ ba, 10/02/2015 - 09:38

Nỗi niềm thưởng Tết giáo viên: Cần quan tâm đến vùng khó
Nỗi niềm thưởng Tết giáo viên: Cần quan tâm đến vùng khó

Mặc dù chuyện thưởng Tết cho giáo viên đã được các địa phương quan tâm hơn trước nhưng cũng chỉ dừng mức… động viên. Vậy nên, nhiều nhà giáo chia sẻ, họ rất mong được thưởng Tết và càng ở những nơi khó khăn thì càng cần được quan tâm hơn.

Thứ ba, 10/02/2015 - 09:28

Chính phủ đồng ý giao Bộ GD-ĐT ban hành Quy chế tuyển sinh Cao đẳng
Chính phủ đồng ý giao Bộ GD-ĐT ban hành Quy chế tuyển sinh Cao đẳng

(Dân trí) - Ngày 9/2, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đồng ý để Bộ GD-ĐT hướng dẫn việc tuyển sinh đào tạo bậc cao đẳng và liên thông trình độ ĐH, CĐ năm 2015 như tờ trình mà Bộ GD-ĐT đã đề nghị.

Thứ ba, 10/02/2015 - 07:29

Những kỳ thi "khó nhằn" nhất thế giới
Những kỳ thi "khó nhằn" nhất thế giới

(Dân trí) - Không riêng gì học sinh mà cả những người đã đi làm đôi khi cũng không tránh khỏi “cơn ác mộng” thi cử. Tuy nhiên đối với một số người, “cơn ác mộng” này còn đáng sợ hơn nhiều bởi kỳ thi mà họ tham gia có độ khó được đánh giá là bậc nhất thế giới.

Thứ ba, 10/02/2015 - 07:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Trường ĐH Tài chính Marketing có hiệu trưởng mới
Trường ĐH Tài chính Marketing có hiệu trưởng mới

(Dân trí) - Sáng nay (9/2), PGS.TS Trần Hoàng Ngân – phó hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế TPHCM chính thức nhận quyết định bổ nhiệm chức vụ làm hiệu trưởng trường ĐH Tài chính Marketing.

Thứ hai, 09/02/2015 - 03:33

Khi 89% “ông đồ” viết sai chữ!
Khi 89% “ông đồ” viết sai chữ!

Cuộc sát hạch "ông đồ" có 2 phần, phần chữ Hán và phần quốc ngữ, thì 70% viết sai chữ quốc ngữ, còn phần sát hạch chữ Hán, chỉ có 11% đạt chuẩn.

Thứ hai, 09/02/2015 - 02:15

Những ngành học “hot” và dễ kiếm việc nhất hiện nay!
Những ngành học “hot” và dễ kiếm việc nhất hiện nay!

(Dân trí) - Đó là các ngành Quan hệ công chúng, Báo chí, Tâm lý học, Quốc tế học, Ngôn ngữ học…Và, đây cũng là những ngành học được đánh giá là “hot” (nóng) nhất về nhu cầu tuyển dụng hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam.

Thứ hai, 09/02/2015 - 02:00

Nỗi niềm thưởng Tết giáo viên: Nơi chục triệu, chỗ trăm ngàn
Nỗi niềm thưởng Tết giáo viên: Nơi chục triệu, chỗ trăm ngàn

Tết đến, nếu nhà trường không có nguồn thu kết dư thì giáo viên cũng chẳng có thu nhập nào khác ngoài lương. Do đó, câu chuyện quà Tết nơi ít, nơi dư dả vẫn luôn là nỗi niềm của các giáo viên ở khắp mọi miền.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:59

DAS - Cánh cửa mở ra MBA quốc tế với chi phí hợp lý
DAS - Cánh cửa mở ra MBA quốc tế với chi phí hợp lý

Để đạt được tấm bằng MBA của trường Đại học NorthWestern Thụy Sỹ với mức học phí bằng 50% đi du học, học viên có thể chọn học chương trình DAS tại Đại học FPT.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:56

Trao quà Tết đến hàng trăm học sinh nghèo hiếu học
Trao quà Tết đến hàng trăm học sinh nghèo hiếu học

(Dân trí) - Nhân dịp Tết Ất Mùi, nhiều đơn vị đã tổ chức trao quà Tết đến các em học sinh nghèo nỗ lực vượt khó học tập.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:55

Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhà giáo khó khăn
Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhà giáo khó khăn

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT vừa có công điện gửi giám đốc các Sở GD-ĐT, Hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ đề nghị chú trọng chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho các nhà giáo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đang công tác tại các vùng biên giới, miền núi, hải đảo.

Thứ hai, 09/02/2015 - 08:56

Không về quê, sinh viên làm thêm dịp Tết
Không về quê, sinh viên làm thêm dịp Tết

Bố mất sớm, nhà chỉ có mẹ chăm sóc ba đứa em, thế nhưng đã 4 năm qua, Lâm chưa một lần về quê ăn Tết cùng gia đình, vì phải làm thêm để lo thân và đỡ đần cho mẹ.

Thứ hai, 09/02/2015 - 07:26

Mơ 'học để làm quan' có gì sai?
Mơ 'học để làm quan' có gì sai?

Nếu ai đó vì bức xúc những vấn nạn của nền giáo dục rồi lên phê phán ước mơ “học để làm quan” của người khác thì rất vô lý.

Thứ hai, 09/02/2015 - 07:15

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Tiếp tục nhân rộng mô hình đại học tự chủ
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Tiếp tục nhân rộng mô hình đại học tự chủ

(Dân trí) - Ngày 8/2, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đến thăm và làm việc tại Trường ĐH Tôn Đức Thắng. Thủ tướng đánh giá cao mô hình tự chủ của nhà trường và đề nghị tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng mô hình này cho các trường đại học trong cả nước.

Chủ nhật, 08/02/2015 - 08:35

 Thông tư 30: Giáo viên bối rối vì không được chê trò!
Thông tư 30: Giáo viên bối rối vì không được chê trò!

(Dân trí) - Những giờ ra chơi, nhiều giáo viên tiểu học không còn thời gian để nghỉ ngơi, gặp gỡ đồng nghiệp trò chuyện mà thay vào đó là vùi đầu, vắt óc suy nghĩ những lời nhận xét. Hơn nữa việc không ra bài tập ở nhà, học sinh sẽ bị thui chột tư duy…

Chủ nhật, 08/02/2015 - 02:42

Hỗ trợ xe miễn phí cho sinh viên nghèo về quê ăn Tết
Hỗ trợ xe miễn phí cho sinh viên nghèo về quê ăn Tết

(Dân trí) - Sáng 8/2, Trường ĐH Nông lâm Huế (ĐH Huế) đã làm lễ cho chương trình “Xe đưa sinh viên (SV) về tết miễn phí” nhằm hỗ trợ cho các SV nghèo đón Tết.

Chủ nhật, 08/02/2015 - 01:30