Kỳ thi quốc gia: Có kết quả thi, thí sinh mới đăng ký chọn ngành, chọn trường

Dân trí

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết: “Một trong những đổi mới căn bản thi lần này là sau khi có kết quả thi, thí sinh mới phải đăng ký xét tuyển vào ngành, trường phù hợp với điểm thi mình đạt được, để chọn trường vừa sức hơn, hạn chế rủi ro”.

Sau khi Bộ GD-ĐT đưa ra dự thảo đề án kỳ thi quốc gia để trưng cầu ý kiến, các nhà giáo dục, chuyên gia tuyển sinh, phụ huynh, học sinh và dư luận xã hội đang góp ý sôi nổi với nhiều ý kiến khác nhau trên các diễn đàn.

Trao đổi với báo chí, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết: “Trước khi quyết định đổi mới tuyển sinh, suốt hai năm qua, Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục của Bộ đã nghiên cứu mô hình thi cử của các nước, mở diễn đàn tham khảo ý kiến của dư luận và sự đóng góp của toàn xã hội. Để thực hiện một kỳ thi quốc gia vừa xét tốt nghiệp phổ thông, vừa cung cấp dữ liệu tin cậy để các trường CĐ, ĐH tuyển sinh, Bộ đã đưa ba phương án thi theo môn thi, bài thi với những mức độ đổi mới khác nhau để tham khảo ý kiến dư luận”.

“Dù phương án nào sẽ được lựa chọn cuối cùng thì trước mắt cũng chưa yêu cầu học sinh thay đổi nhiều trong cách học hay phải bổ sung kiến thức gì mới ngoài chương trình phổ thông. Điểm quan trọng nhất trong kỳ thi quốc gia là cách tổ chức thi, coi thi, chấm thi và sử dụng kết quả thi.Nói cách khác, nội dung thi chưa thay đổi nhiều, nhưng hình thức và cách tổ chức thi thay đổi mạnh và hướng tới lộ trình dài hơi” - Thứ trưởng Ga nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga.

Theo Thứ trưởng Ga, một trong những đổi mới căn bản, tạo sự tách biệt giữa thi và xét tuyển sinh ĐH, CĐ của đề án mới này là sau khi có kết quả thi thí sinh mới phải đăng ký xét tuyển vào ngành, trường phù hợp với điểm thi mình đạt được, để chọn trường vừa sức hơn, hạn chế rủi ro. Đây cũng là mô hình tuyển sinh áp dụng ở nhiều nước tiên tiến trên thế giới. Ưu điểm thấy rõ của phương án này là công khai, minh bạch, rõ ràng, tránh sự may rủi; cả nhà trường và thí sinh đều phải nỗ lực để đạt được mục tiêu mong muốn.

Nhà trường muốn tuyển được thí sinh giỏi phải nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng uy tín. Thí sinh muốn trúng tuyển vào trường có uy tín thì phải phấn đấu hết mình. Vì vậy nếu được áp dụng thì đây là một trong những giải pháp tạo động lực để các trường liên tục phấn đấu vươn lên, cạnh tranh lành mạnh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Đại học.

Trong kỳ thi quốc gia tới, cả ba phương án đề xuất thi theo môn thi, bài thi đều theo hướng không còn khối thi. Các trường ĐH, CĐ thông báo trước những môn thi, bài thi sẽ được sử dụng kết quả để xét tuyển vào từng ngành khác nhau để thí sinh biết và lựa chọn phù hợp.Ông có thể giải thích rõ hơn về quy định này?

Đây là kỳ thi quốc gia có hai mục đích, kết quả kỳ thi còn được dùng để xét tốt nghiệp THPT, nên cần có những môn bắt buộc để đánh giá kết quả học tập ở bậc phổ thông của học sinh. Ở kỳ thi này, ba môn cốt lõi bắt buộc là Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ.

Trước năm 2014, đây cũng là những môn thi tốt nghiệp bắt buộc. Các môn tự chọn còn lại nếu đề thi theo phương án 1 thì thời gian làm bài như truyền thống lâu nay, mỗi môn thi một buổi. Nếu đề thi theo phương án 2 thì thời gian làm bài rút ngắn, mỗi buổi có thể thi một bài gồm 2-3 môn.

Kết quả các bài thi tổng hợp sẽ có điểm thành phần các môn (ví dụ bài thi khoa học tự nhiên sẽ có điểm thành phần các môn Vật lý, Hóa học và Sinh học) để các trường ĐH, CĐ tham khảo trong xét tuyển.

Nếu theo những hướng đổi mới thi này, ông có thể hình dung kỳ thi năm 2015 tới sẽ như thế nào? Thí sinh có lợi gì để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ?

Các trường sử dụng kết quả kỳ thi quốc gia để tuyển sinh phải công bố điều kiện xét tuyển vào các ngành của trường mình dựa trên kết quả các môn thi đã công bố, kể cả môn chính nhân hệ số. Chỉ những thí sinh đáp ứng đủ các điều kiện này mới nộp đơn xét tuyển vào trường.

Tất nhiên, các trường sẽ xét tuyển thí sinh đạt từ điểm cao xuống cho đến hết chỉ tiêu. Một trong những ưu điểm của kỳ thi quốc gia là thí sinh có thể sử dụng kết quả thi để xét tuyển vào nhiều ngành, nhiều trường nếu đáp ứng đủ điều kiện do trường qui định.

Do các trường tổ hợp các môn thi để xét tuyển nên thí sinh thi nhẹ nhàng hơn nhưng cơ hội trúng tuyển thì nhiều hơn. Nếu thi theo phương án 3 thì thí sinh có thể sử dụng kết quả thi để xét tuyển vào tất cả các ngành học nếu đạt được điều kiện qui định của từng trường. Tương tự như phương án 2 nhưng thí sinh chọn cả bài thi tự nhiên và bài thi xã hội. Nếu thi theo phương án 2 nhưng thí sinh chỉ chọn bài thi Khoa học tự nhiên chẳng hạn thì với kết quả đạt được của 4 buổi thi, thí sinh này có thể được xét tuyển vào các ngành tương ứng với khối A, A1, B, D trước đây. Để đảm bảo cùng điều kiện xét tuyển này, nếu thi theo phương án 1 thì thí sinh phải thi đến 6 buổi. Còn nếu giữ kỳ thi "ba chung" thì thí sinh chỉ được chọn tối đa 2 khối thi nhưng phải trải qua 6 buổi làm bài ở 2 đợt thi! Đây là ví dụ để so sánh tính gọn nhẹ, thiết thực, hiệu quả của các phương án.

Nhiều thí sinh lo lắng, căng thẳng bước vào môn thi Toán. (Ảnh: Nguyễn Duy)
Thứ trưởng Bùi Văn Ga: "Ý kiến góp ý ít những bàn luận, phân tích về nhiệm vụ quan trọng là làm thế nào để tổ chức được kỳ thi nghiêm túc". Trong ảnh: Thí sinh dự thi đại học năm 2014. (Ảnh: Doãn Hòa)

Vậy đối với các thí sinh tự do sẽ thi như thế nào khi tổ chức kỳ thi THPT quốc gia?

Kỳ thi phổ thông quốc gia mới được tổ chức với các khâu ra đề thi, coi thi, chấm thi, dùng chung kết quả cho xét tốt nghiệp THPT và làm căn cứ để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ với nhiều đổi mới chưa từng có tiền lệ.

Tất nhiên, với những băn khoăn của thí sinh, Bộ cũng đã lường trước. Song xin được chia sẻ rằng những thí sinh tự do đã có bằng tốt nghiệp THPT rồi, nếu có nguyện vọng thi để lấy kết quả xét tuyển vào ĐH, CĐ thì năm tới chỉ thi những môn mình lựa chọn để xét tuyển vào các ngành, trường tương ứng.

Kết quả thi của các thí sinh này không dùng để xét tốt nghiệp THPT, nên các em không nhất thiết phải thi các môn bắt buộc nếu các môn đó không phục vụ cho xét tuyển vào các ngành, trường ĐH, CĐ mà các em đã lựa chọn.

Trên các diễn đàn góp ý về kỳ thi quốc gia, nhiều ý kiến lo lắng đến vấn đề tiêu cực, sự trung thực và không khách quan của kỳ thi nếu thực hiện, Thứ trưởng nghĩ sao?

Bộ GD-ĐT hiểu rất rõ điều xã hội lo lắng và quan tâm nhất đối với kỳ thi quốc gia là sự trung thực, độ tin cậy, khách quan. Đặc biệt, với các trường ĐH, CĐ có chủ trương sử dụng kết quả của kỳ thi để xét tuyển thì độ tin cậy của kết quả thi chính là điều quan trọng hàng đầu.

Luật Giáo dục ĐH đã qui định các trường ĐH, CĐ được tự chủ trong tuyển sinh, nên các trường có thể tự chọn hình thức thi tuyển, xét tuyển hay kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển. Nếu tổ chức một kỳ thi tốn kém mà không đảm bảo được độ tin cậy khiến các trường ĐH, CĐ không sử dụng được kết quả này để xét tuyển, mà từng trường vẫn buộc phải tự tổ chức thi riêng thì rõ ràng kỳ thi quốc gia không đạt được mục tiêu mong muốn.

Để đảm bảo được độ tin cậy, kỳ thi quốc gia cần được tổ chức nghiêm túc- ít ra cũng tương tự như kỳ thi “ba chung” đã tổ chức hơn 10 năm qua. Do đó, theo tôi việc góp ý kiến cho đề án kỳ thi quốc gia nên tập trung vào công tác tổ chức các điểm thi, công tác coi thi, chấm thi...

Trong những ngày qua, tôi thấy có nhiều ý kiến góp ý, tranh luận về thi theo môn thi hay theo bài thi, mà còn ít những bàn luận, phân tích về nhiệm vụ quan trọng là làm thế nào để tổ chức được kỳ thi nghiêm túc.

Vậy theo ông “kỳ thi nghiêm túc” được thể hiện ở trong dự thảo đề án kỳ thi quốc gia là gì?

Trong đề án một kỳ thi quốc gia, Bộ GD-ĐT dự kiến tổ chức các hội đồng thi theo các cụm thi ở từng tỉnh, tạo thuận lợi cho thí sinh dự thi.

Riêng công tác chấm thi được tổ chức thành các cụm liên tỉnh cho từng vùng nhằm bảo đảm cao nhất tính nghiêm túc, khách quan. Cán bộ coi thi, chấm thi gồm giảng viên ĐH, CĐ và giáo viên phổ thông.

Thực tế, phương thức này không có gì mới mẻ so với việc tổ chức thi tuyển sinh lâu nay của các trường ĐH, CĐ. Trong hơn 10 năm thi “ba chung”, các trường ĐH, CĐ vẫn mời giáo viên phổ thông cùng tham gia công tác coi thi, chấm thi.

Tuy nhiên, đúng là đối với các Sở GD-ĐT- cơ quan chủ trì công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT ở các địa phương như lâu nay- thì đây là vấn đề mới vì có sự tham gia trực tiếp của giảng viên ĐH, CĐ. Còn việc chấm thi tập trung ở các cụm liên tỉnh cho từng vùng là vấn đề mới đối với cả sở GD-ĐT và các trường ĐH, CĐ, nhưng hoàn toàn khả thi.

Những điểm mới trong công tác tổ chức thi dự kiến cùng với việc tăng cường thanh tra, giám sát sẽ giúp cho kỳ thi nghiêm túc, khách quan, đảm bảo kết quả tin cậy sử dụng cho các mục đích đề ra cho một kỳ thi quốc gia duy nhất.

Việc tổ chức thi theo dự thảo này phát sinh chi phí di chuyển cán bộ của các trường ĐH, CĐ đến các địa điểm thi để coi thi và một số cán bộ đến các cụm chấm thi.

Tuy nhiên, so với chi phí cần cho việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và ba đợt thi ĐH, CĐ hiện nay cùng với chi phí cho hàng triệu lượt dịch chuyển của thí sinh và người nhà mỗi mùa thi, thì tổng chi phí của kỳ thi quốc gia chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều.

Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
 

Ngày 29/7, Bộ GD-ĐT đã có hội nghị tham khảo ý kiến các sở GD- ĐT

Ngày 15/8, Bộ sẽ tham khảo ý kiến của Hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ trên toàn quốc.

Sau đó, Bộ GD-ĐT kết hợp với ý kiến đóng góp của dư luận xã hội qua các diễn đàn và chốt lại phương án cuối cùng.

 
Hồng Hạnh (ghi)