“Có tuổi đôi mươi thành sóng nước...” (*)

Dân trí Đạo diễn- NSƯT Hữu Mười chia sẻ với Dân trí những cảm xúc thiêng liêng, những kỷ niệm không quên khi bắt tay vào làm phim Mùi cỏ cháy. Bộ phim là câu chuyện bi hùng về trận chiến 81 ngày đêm huyền thoại ở thành cổ Quảng Trị năm 1972.

Bộ phim Mùi cỏ cháy của đạo diễn Hữu Mười (kịch bản Hoàng Nhuận Cầm) đã đoạt giải Cánh Diều Vàng tại lễ trao giải của Hội Điện ảnh tháng 3/2012. Bộ phim xoay quanh câu chuyện về 4 chàng sinh viên khoa Văn (ĐH Tổng hợp) lên đường nhập ngũ chi viện cho chiến trường Quảng Trị năm 1972.

Hoàng - Thành - Thăng - Long, bốn chàng trai trẻ vẫn còn ham chơi dế, chơi ve, vẫn bị mẹ đánh đòn mỗi khi trốn học, bỗng một buổi sớm mai được gọi lên đường nhập ngũ. Gác lại đèn sách, chia tay giảng đường, 4 sinh viên trẻ lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc. Trên ba-lô hành trang, họ mang theo tuổi trẻ, mang theo những ước nguyện trẻ con còn dở dang, nhưng trên hết, họ mang theo tình yêu với Tổ quốc. Chính tình yêu ấy đã thúc giục những người lính trẻ lao lên phía trước, đạp bằng mọi gian nan, hiểm nguy, sẵn sàng hy sinh, sẵn sàng ngã xuống để giữ lấy từng tấc đất mẹ bằng xương máu của mình.
 
Đạo diễn Hữu Mười (bìa trái) đón nhận sự chúc mừng của Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái (bìa phải) tại lễ trao giải Cánh Diều Vàng tháng 3/2012 (Ảnh: H.H)

Xếp lại những câu chuyện bên lề về kinh phí, về sự vất vả khó khăn đặc thù của phim chiến tranh, đạo diễn- NSƯT Hữu Mười đã chia sẻ với phóng viên Dân trí những cảm xúc của anh khi bắt tay vào kịch bản phim Mùi cỏ cháy.

“Hãy biết ơn những anh hùng đã ngã xuống để cho chúng ta có ngày hôm nay”
 
“Nếu tôi nói với bạn, hãy biết ơn những anh hùng đã ngã xuống để chúng ta có ngày hôm nay- nghe sẽ thật sáo rỗng. Ai cũng có thể nói ra những câu cửa miệng như thế. Ai cũng có thể hô hào những câu kiểu như thế. Chúng ta đã nghe quá nhiều. Nhưng, nếu bạn đã từng đứng trước thành cổ Quảng Trị và nghe kể chuyện về 81 ngày đêm lịch sử, nếu bạn đã từng ngồi lặng trước những trang hồi ký, nhật ký của những chiến sỹ đã ngã xuống thành cổ… Bạn sẽ có cảm xúc như tôi. Có một sức mạnh vô hình nào đó thôi thúc trong ta, buộc ta phải làm một điều gì đó để kể lại cho muôn đời sau về những ngày tháng khốc liệt, bi hùng ấy.
Quả thực, phải đối diện với chiến tranh, phải hiểu nỗi đau của chiến tranh mới thấm thía được câu nói, “Hãy biết ơn những anh hùng đã ngã xuống để cho chúng ta có ngày hôm nay”, câu nói ấy đã được đúc kết bằng máu”, đạo diễn, NSƯT Hữu Mười đã bắt đầu như thế khi kể lại quãng thời gian anh chuẩn bị bấm máy Mùi cỏ cháy.
 
Một cảnh trong phim Mùi cỏ cháy

Để xây dựng kịch bản chi tiết cho bộ phim của mình, đạo diễn Hữu Mười đã đến thăm thành cổ Quảng Trị, nghe và đọc về cuộc chiến 81 ngày đêm lịch sử. Hữu Mười cũng tìm đọc những cuốn hồi ký, nhật ký của các liệt sỹ, của những cựu chiến binh đã từng tham gia cuộc chiến. Biên kịch Hoàng Nhuận Cầm giới thiệu Hữu Mười với hội cựu chiến binh 6/9- những người lính đã lấy ngày giã từ giảng đường (ngày 6/9) để lưu nhớ kỷ niệm. Họ là chứng nhân của những tháng năm lịch sử, khi chiến trường cạn kiệt quân binh, những sinh viên trẻ măng đã xếp lại bút nghiên, lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi của Tổ quốc. Để đến hôm nay, khi đã bước ra khỏi cuộc chiến, rất đông trong số họ vẫn ám ảnh, vẫn nhức nhối với ký ức khốc liệt của thời chiến. Họ như vẫn chưa thể bước ra, chưa thể xếp lại đau thương, chưa thể nguôi quên mất mát, để hòa nhập với cuộc sống đời thường.

Chính những cựu chiến binh, chính những câu chuyện của họ, những câu chuyện về sự hy sinh mất mất, những trận đánh huyền thoại 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị đã thôi thúc Hữu Mười có được bộ phim Mùi cỏ cháy.
 
Đạo diễn Hữu Mười (bìa phải) tại lễ trao giải Cánh Diều Vàng (Ảnh: H.H)

“Tôi đọc trong tư liệu kể lại rằng, mỗi đêm có khoảng hơn 100 chiến sỹ vượt sông Thạch Hãn sang thành cổ Quảng Trị chiến đấu và có nhiều đêm, chẳng còn ai sang được đến thành cổ, tất cả họ đều đã nằm lại dưới lòng sông bởi bom đạn quân thù. Tôi đã đưa vào phim những chi tiết như, có những người lính chưa biết bơi, có những người lính còn đang học bạn cách bắn súng, cách ném lựu đạn… Họ còn quá trẻ, họ được chi viện gấp rút cho chiến trường. Ở bên kia bờ sông là chiến trường, bên này sông các chiến sỹ vẫn đang học bắn súng, học bơi… Sông Thạch Hãn là một nghĩa trang lớn. Một nghĩa trang dưới lòng sông. Ở đó, không biết bao nhiêu người lính trẻ đã nằm lại. Có những người hy sinh vì bom đạn. Có những người hy sinh vì đạn bắn vào ni-lon phao… Đọc tư liệu, đọc lịch sử, để thấy cuộc chiến đẫm máu như thế nào, để thấy cái giá của chiến tranh đắt đến mức nào”, đạo diễn Hữu Mười tâm sự.

Đạo diễn Hữu Mười kể, anh đã từng rơi nước mắt khi ngồi trước tư liệu, ngồi trước những trang hồi ký viết về 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị năm 1972. Đây là một trong những trận chiến ác liệt bậc nhất trong chiến dịch Xuân Hè 1972, một phần của Chiến tranh Việt Nam. Không biết bao nhiêu chiến sỹ đã ngã xuống. Đến bây giờ, mỗi khi ai đến thăm thành cổ, người ta vẫn nói với nhau rằng, “Hãy đi nhẹ chân thôi, kẻo làm đau các liệt sỹ”.
 
Một cảnh trong phim
 
 
“Từ thành cổ Quảng Trị đến đại thắng mùa xuân năm 1975”

Trong phim Mùi cỏ cháy, đạo diễn Hữu Mười lấy lại một chi tiết từ nhật ký Mãi mãi tuổi 20 của liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc để xây dựng thành tình tiết nhân vật Thăng làm thơ tặng bạn gái và hẹn sẽ gặp nhau vào tháng 4/1975.

“Trong một bức thư liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc gửi bạn gái là Như Anh đã viết, “Hẹn đến ngày 30/4/1975 sẽ trả lời cho bạn câu hỏi, hạnh phúc là gì?”. Câu này anh Thạc viết 2 lần. Và không ai giải thích được, tại sao anh lại biết được ngày 30/4/1975 là ngày toàn thắng? Trong phim, tôi có ý xây dựng nhân vật Thăng mang hình ảnh anh Thạc. Tôi xây dựng Thăng là một chàng trai trẻ, bình thường, yêu thơ ca. Không phải là người có khả năng dự đoán tương lai. Tôi cũng bỏ ngày 30 đi, chỉ dám để tháng 4/1975 là ngày hẹn gặp. Anh Thạc đã tiên liệu quá chính xác, nếu đưa vào phim, đôi khi thành khiên cưỡng. Nhưng điều đó thật kỳ diệu, không ai giải thích được”, đạo diễn Hữu Mười chia sẻ.
 
Nhân vật Thăng hẹn bạn gái sẽ gặp nhau tháng 4/1975, đây là chi tiết
lấy từ nhật ký Mãi mãi tuổi 20 của Liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc.
 
 
Bước qua cuộc chiến khốc liệt 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị, chỉ duy nhất nhân vật Hoàng còn sống. Bộ phim Mùi cỏ cháy kết thúc trong hình ảnh cả nước đón mừng mùa xuân đại thắng (30/4/1975). Trước dinh Độc lập, Hoàng gặp lại thủ trưởng cũ của mình. Hai người lính, một già, một trẻ đã ôm nhau khóc rưng rức. Họ khóc giữa không khí hân hoan, tưng bừng của cả dân tộc. Bởi hơn ai hết, họ đã đi qua cái giá của chiến tranh, họ hiểu được cái giá ấy đắt đến mức nào.

***

Khi Mùi cỏ cháy hoàn tất, đạo diễn Hữu Mười đã mời những khán giả đầu tiên đến xem phim, đó là hội cựu chiến binh 6/9. Những người lính đã từng tạm biệt giảng đường vào Quảng Trị chiến đấu ấy đã ngồi lặng suốt gần 2 tiếng đồng hồ dõi theo nội dung phim. Kết thúc, họ chỉ ngồi lặng đi và… khóc.
 
"Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ. Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi đôi mươi thành sóng nước. Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm..."
 
 
Cuộc chiến đã lùi xa nhưng nỗi đau khốc liệt mà nó để lại vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai trong ký ức dân tộc. “Nếu không quá khứ ấy, hiện tại sẽ thật vô nghĩa. Bởi vậy, tôi đã làm bộ phim này như một sự tri ân với lịch sử, với cha ông - những người đã ngã xuống cho chúng ta có ngày hôm nay. Lời nói này không sáo rỗng chút nào. Không thể sáo rỗng, khi chúng ta thấu hiểu, khi chúng ta trân trọng…”, đạo diễn Hữu Mười tâm sự.
 
Lịch sử đã được viết bằng máu. Và chúng ta không có quyền quên máu. 
 
 
(*) Trích thơ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Bá Dương.
 
Hiền Hương thực hiện
MỚI NHẤT
Cheryl Cole khao khát làm mẹ
Cheryl Cole khao khát làm mẹ

(Dân trí) - Nữ ca sỹ độc thân quyến rũ Cheryl Cole đã tiết lộ với tạp chí GQ là cô khao khát được lên chức mẹ.

Thứ ba, 01/05/2012 - 08:14

TPHCM rộn ràng kỳ nghỉ lễ
TPHCM rộn ràng kỳ nghỉ lễ

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 37 năm thống nhất đất nước, tại TPHCM sẽ diễn ra rất nhiều chương trình giải trí đặc sắc. Trong đó đáng chú ý là lễ bắn pháo hoa và các chương trình ca nhạc ngoài trời.

Thứ ba, 01/05/2012 - 06:59

Người đẹp ĐBSCL quyến rũ với áo tắm
Người đẹp ĐBSCL quyến rũ với áo tắm

(Dân trí) - Cuộc thi Hoa khôi ĐBSCL 2012 đã khép lại với ngôi vị cao nhất thuộc về cô gái đến từ Bạc Liêu Đặng Thu Thảo. Cùng xem lại một trong số các phần thi của đêm chung kết cuộc thi.

Thứ ba, 01/05/2012 - 05:59

Điêu khắc trên … sách
Điêu khắc trên … sách

(Dân trí) - Những cuốn sách đã trở thành tác phẩm 3D rất sinh động nhờ khối óc đầy sáng tạo và đôi tay tài hoa của người nghệ sĩ.

Thứ ba, 01/05/2012 - 05:59

"Tính sử thi bi hùng sẽ làm nên sức hấp dẫn cho phim chiến tranh"
"Tính sử thi bi hùng sẽ làm nên sức hấp dẫn cho phim chiến tranh"

(Dân trí)- Sau 6 năm không làm phim nhựa, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng quyết định bắt tay vào dự án phim mới - một phim chiến tranh. Ai cũng biết làm phim chiến tranh vừa khó khăn, vừa khó… bán vé. Bùi Tuấn Dũng cho biết, anh làm phim chiến tranh để xốc lại tinh thần Việt.

Thứ ba, 01/05/2012 - 05:35

Cậu bé Ê-đê thành thạo 7 loại nhạc cụ dân tộc
Cậu bé Ê-đê thành thạo 7 loại nhạc cụ dân tộc

(Dân trí) - Mới 12 “mùa rẫy” nhưng cậu bé Ê-đê Y Thu Êban (buôn Ea Bông, xã Cư Êbur, Buôn Ma Thuột) diễn tấu thành thạo 7 loại nhạc cụ dân tộc. Người dân vùng này nể phục gọi em là “nghệ sỹ nhí” của buôn làng.

Thứ ba, 01/05/2012 - 04:55

Khám phá những điểm đến thú vị tại cố đô Huế dịp 30/4, 1/5
Khám phá những điểm đến thú vị tại cố đô Huế dịp 30/4, 1/5

(Dân trí) - Dịp lễ 30/4, 1/5 năm nay, đến Huế du khách có thể đến một số điểm du lịch khá mới mẻ và thú vị để thưởng thức trọn vẹn niềm vui của một mùa nghỉ dưỡng.

Thứ ba, 01/05/2012 - 02:47

Gan Lulu bị chỉ trích vì ăn mặc “mát mẻ”
Gan Lulu bị chỉ trích vì ăn mặc “mát mẻ”

(Dân trí) - Hotgirl đình đám của làng giải trí Trung Quốc đang phải đối mặt với những lời chỉ trích của dư luận và những hình phạt của cơ quan chức năng vì diện bộ đồ quá hở hang tại triển lãm ô tô Bắc Kinh cách đây không lâu.

Thứ hai, 30/04/2012 - 07:13

Nhiều chương trình giải trí hấp dẫn dịp 30/4 - 1/5 tại Hà Nội
Nhiều chương trình giải trí hấp dẫn dịp 30/4 - 1/5 tại Hà Nội

(Dân trí) -Tuần lễ thời trang Thu Đông 2012 hứa hẹn nhiều ấn tượng, nhiều bộ phim lịch sử nổi tiếng được trình chiếu, triển lãm văn hóa dân tộc đặc sắc và nhiều khu vui chơi giải trí mở cửa vào dịp trọng đại 30/4-1/5/2012.

Thứ hai, 30/04/2012 - 06:21

Buổi quảng bá đầu tiên của phim 007 “Bầu trời sụp đổ”
Buổi quảng bá đầu tiên của phim 007 “Bầu trời sụp đổ”

(Dân trí) - Phần phim mới nhất về điệp viên 007 mang tên Bầu trời sụp đổ đã có buổi chụp hình quảng bá cho phim tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 30/4

Thứ hai, 30/04/2012 - 05:58

Phạm Băng Băng công khai nắm tay bạn diễn 66 tuổi
Phạm Băng Băng công khai nắm tay bạn diễn 66 tuổi

(Dân trí) - Hình ảnh nữ diễn viên 8X Phạm Băng Băng nắm tay thân mật nam đồng nghiệp 66 tuổi Wang Xueqi khi cả hai xuất hiện tại một sự kiện ở Côn Minh, ngày 29/4 vừa rồi, đã lọt vào ống kính của giới săn tin.

Thứ hai, 30/04/2012 - 05:45

Ấn tượng với vẻ lạnh lùng của Vân Trang
Ấn tượng với vẻ lạnh lùng của Vân Trang

(Dân trí) - Khác với vẻ nhí nhảnh thường thấy, tối 29/4, nữ diễn viên phim Cô dâu đại chiến Vân Trang nhảy Tango với vẻ ngoài lạnh băng và kiêu sa. Người đẹp 9X đã chứng tỏ - khả năng khiêu vũ của cô tiến bộ trông thấy sau mỗi tuần thi.

Thứ hai, 30/04/2012 - 03:59

ĐÁNG QUAN TÂM
Sau váy voan gây tranh cãi, Khánh Thi diện áo dài
Sau váy voan gây tranh cãi, Khánh Thi diện áo dài

(Dân trí) - Nếu ở cuộc thi Bước nhảy hoàn vũ tuần trước, giám khảo Khánh Thi diện chiếc váy voan gây nhiều tranh cãi thì tuần này, người đẹp dance sport chọn cho mình chiếc áo dài nền nã và kín đáo.

Thứ hai, 30/04/2012 - 02:55

Âm vang mùa Xuân đại thắng
Âm vang mùa Xuân đại thắng

(Dân trí) - Với những bài hát, câu chuyện về một thủa “ký ức không quên”, chương trình “Âm vang mùa Xuân đại thắng” cùng khán giả điểm lại những mốc son lịch sử oai hùng của dân tộc trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ để có được một ngày 30/4 toàn thắng.

Thứ hai, 30/04/2012 - 02:31

Minh Hằng bức xúc vì bị “kết tội” đạo điệu nhảy
Minh Hằng bức xúc vì bị “kết tội” đạo điệu nhảy

(Dân trí) - Minh Hằng cho biết cô rất ngạc nhiên và bất ngờ khi bị “quy kết” là đạo điệu nhảy trong đêm thi Bước nhảy hoàn vũ năm 2012, tối 29/4. "Điều đó thật vô lý", cô nói.

Thứ hai, 30/04/2012 - 01:11

“Michael Jackson và Whitney Houston từng hò hẹn”
“Michael Jackson và Whitney Houston từng hò hẹn”

(Dân trí) - Đó là tuyên bố mới nhất mà cựu vệ sĩ của “ông vua nhạc Pop” Micheal Jackson với báo giới. Matt Fiddes, một vệ sĩ thân cận của ngôi sao ca nhạc nổi tiếng, đã được anh tin tưởng và tâm sự điều này trước khi qua đời vào năm 2009.

Thứ hai, 30/04/2012 - 12:40

Bất ngờ với màn song ca của vợ chồng Lưu Hương Giang - Hồ Hoài Anh
Bất ngờ với màn song ca của vợ chồng Lưu Hương Giang - Hồ Hoài Anh

(Dân trí) - Cặp vợ chồng nổi tiếng Lưu Hương Giang - Hồ Hoài Anh đã gây bất ngờ cho khán giả Bước nhảy Hoàn vũ khi song ca cùng nhau ca khúc Move like jaggers trên sân khấu trong buổi tối 29/4.

Thứ hai, 30/04/2012 - 12:30

Thưởng thức những điệu múa đẹp mắt về biển cả
Thưởng thức những điệu múa đẹp mắt về biển cả

(Dân trí) - “Thuận An biển gọi” - lễ hội biển lớn nhất tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa diễn ra tại thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang vào ngày 28, 29/4 vừa qua. Những vũ điệu bốc lửa về biển cả đã làm mãn nhãn hầu hết khán giả tại ngày hội.

Thứ hai, 30/04/2012 - 12:07

NSƯT Thu Hà tự hào nhất về vai Út Vân trong phim Hẹn gặp lại Sài Gòn
NSƯT Thu Hà tự hào nhất về vai Út Vân trong phim Hẹn gặp lại Sài Gòn

(Dân trí) - Đã 23 năm trôi qua, nhưng NSƯT Thu Hà vẫn nhớ như ngày hôm qua những kỷ niệm khi đóng vai Út Vân trong phim Hẹn gặp lại Sài Gòn. Cũng 23 năm trôi qua, Hẹn gặp lại Sài Gònvẫn được đánh giá là một trong những bộ phim thành công nhất về Bác.

Thứ hai, 30/04/2012 - 12:06

Nguyễn Phương Anh: Giấc mơ đã thành sự thật
Nguyễn Phương Anh: Giấc mơ đã thành sự thật

(Dân trí) - Dù có lên ngôi tại cuộc thi Vietnam’s got talent năm nay hay không thì với cô gái “xương thuỷ tinh” Nguyễn Phương Anh cũng đã hoàn thành xuất sắc hành trình biến giấc mơ thành hiện thực của mình.

Thứ hai, 30/04/2012 - 11:50

Lady Gaga diện váy... tóc tím tới Hồng Kông
Lady Gaga diện váy... tóc tím tới Hồng Kông

(Dân trí) - Nữ ca sỹ nổi tiếng với gu thời trang kỳ dị đã diện chiếc váy phủ kín tóc tím khi tới Hồng Kông ngày 29/4.

Thứ hai, 30/04/2012 - 11:43

Xem lại màn diễn xuất sắc của Minh Hằng
Xem lại màn diễn xuất sắc của Minh Hằng

(Dân trí) - Nhảy điệu Rumba vô cùng đắm say và quyến rũ, nữ ca sỹ xinh đẹp Minh Hằng là thí sinh xuất sắc nhất của đêm thi Bước nhảy hoàn vũ 29/4. 3 điểm 10 và 1 điểm 9 cho phần trình diễn của Minh Hằng là hoàn toàn xứng đáng.

Thứ hai, 30/04/2012 - 09:07

Scarlett Johansson háo hức muốn tới Việt Nam
Scarlett Johansson háo hức muốn tới Việt Nam

(Dân trí) - Trả lời phỏng vấn của á hậu Hoàng My, cô đào nổi tiếng của Hollywood tiết lộ cô rất háo hức muốn được tới thăm Việt Nam.

Thứ hai, 30/04/2012 - 08:58

Ùn ùn kéo nhau về hội Gióng
Ùn ùn kéo nhau về hội Gióng

(Dân trí) - Ngày 29/4 (tức 9/4 âm lịch) tại xã Phù Đổng - Gia Lâm - Hà Nội, hàng nghìn du khách và người dân địa phương đã đổ về tham dự hội Gióng. Một không gian cổ xưa độc đáo và oai hùng được tái hiện hết sức sinh động.

Thứ hai, 30/04/2012 - 08:46