Bình Định:

Người Bana rời núi heo hút thành "Kiểm lâm" giữ rừng

Dân trí Từ chỗ phá rừng làm rẫy, một bộ phận người đồng bào Bana ở làng Trà Hương, thôn Đại Hương, xã Cát Lâm, huyện Phù Cát (Bình Định) trở thành “kiểm lâm” xua đuôi lâm tặc bảo vệ rừng.

Về lại chốn cũ

Vốn sinh sống tại vùng miền núi heo hút của huyện Vĩnh Thạnh (tỉnh Bình Định), hơn 10 năm trước, hàng chục hộ dân người đồng bào Bana bỗng dưng “cuốn gói” dời làng về huyện đồng bằng huyện Phù Cát dựng nhà, lập nghiệp. Chính quyền 2 huyện phải tìm cách giải quyết để các hộ dân có chỗ ở, đất canh tác ổn định cuộc sống.

Già làng Phan Chí Thành (88 tuổi), một trong người tiên phong về lại làng cũ cùng hàng chục hộ dân an cư lập nghiệp trên mảnh đất chon rau cắt rốn.
Già làng Phan Chí Thành (88 tuổi), một trong người tiên phong về lại làng cũ cùng hàng chục hộ dân an cư lập nghiệp trên mảnh đất chon rau cắt rốn.

Trong ký ức của già làng Phan Chí Thành (88 tuổi), hơn 10 năm trước ông là người tiên phong cùng 10 hộ dân khác di cư về bám trụ tại làng Trà Hương. Để về lại quê cũ, họ chuẩn bị cơm đầm, cơm nắm bằng rừng, lội suối trong nhiều ngày liền. Theo già làng Thành, gốc tích của người dân trong xóm vốn sống ở làng Trà Hương, là con dân của huyện Phù Cát. Nhưng thời chiến tranh bị bom đạn tàn phá khốc liệt nên người dân trong làng di cư lên vùng núi của huyện Vĩnh Thạnh sinh sống. “Bà con sống tại Trà Hương bây giờ là quay về nơi cũ, về với nơi chôn rau cắt rốn, mảnh đất quê hương chúng tôi sinh sống trước kia. Khi mới về còn khó khăn lắm, nhưng nhờ chính quyền địa phương quan tâm giúp đỡ, cấp đất ở, nương rẫy sản xuất. Bây giờ, cuộc sống người dân khá lên nhiều rồi, nhà nào nhà nấy có ti vi, đường bê tông thuận tiện lắm”, già làng Thành khoe với chúng tôi.

Hơn 10 năm quay về chốn cũ, cuộc sống một bộ phận nhỏ người Bana ở Trà Hương đã đổi thay nhiều. Đời sống bà con đã khá hơn, những ngôi nhà sàn lụp xụp thay bởi những ngôi nhà ngói vững chãi, đường xá bê tông hóa đi lại rất thuận lợi. Nhiều hộ từ hàng ngày lên nương rẫy trồng lúa mì, kiếm rau rừng ăn ngày một, giờ họ đã có nhà cửa khang trang, ti vi, xe máy. Gia đình anh Trần Văn Miên ở làng Trà Hương là một trong số ít người Bana có cuộc sống khá từ khi quay về làng cũ. Nhờ chịu khó làm ăn, anh Miên hiện đang quản lý 5 sào rừng, nuôi 5 con bò, hàng chục con heo để lo cho 4 người con ăn học.

Kinh tế nhà ông Trần Văn Miên khá giả hơn khi quay lại làng Trà Hương
Kinh tế nhà ông Trần Văn Miên khá giả hơn khi quay lại làng Trà Hương

Dù cuộc sống đổi thay, đồng bằng “hóa” nhưng người Bana ở làng Trà Hương vẫn giữ được nét văn hóa rất riêng của người đồng bào. Trong các ngày lễ tết, hội làng, đám cưới, đám hỏi,… họ đều đánh cồng chiêng và sinh hoạt tại nhà rông. Đặc biệt, trong các cuộc thi, hội thao như bắc cung, nhảy múa…họ vẫn đi thi và đều đạt giải cao. “Làng vẫn có đội hình đánh cồng chiêng khoảng 16 người, già có trẻ có. Đó là cách chúng tôi dạy cho con cháu giữ mình gìn nét văn hóa Bana”, già làng Thành chia sẻ.

Phá rừng để gặp cán bộ ?

Theo ông Nguyễn Tấn Đạt, chủ tịch UBND xã Cát Lâm (huyện Phù Cát), hiện làng Trà Hương đã có 14 hộ dân và 59 nhân khẩu. Gần 15 năm trước, người Bana di cư tự do rồi phá rừng làm rẫy trong lòng hồ tại xóm Trà Hương. Khi chính quyền địa phương phát hiện phá rừng thì già làng Phan Chí Thành bảo vì khó gặp cán bộ quá nên tìm cách phá rừng mới có cơ hội gặp cán bộ.

Hơn 10 về làng cũ đời sống người dân làng Trà Hương đã khá hơn, những con đường đất được thay bằng đường bê tông láng tưng.
Hơn 10 về làng cũ đời sống người dân làng Trà Hương đã khá hơn, những con đường đất được thay bằng đường bê tông láng tưng.

Thế nhưng một thực tế không thể phủ nhận, từ khi có người Bana sinh sống thì khu rừng phòng hộ rộng hơn 7ha tại làng Trà Hương không còn tình trạng lâm tặc phá rừng. Đặc biệt, để bảo vệ cho những cánh rừng, người Bana thành lập riêng hẳn một đội giữ rừng. Chẳng công cán, lợi lộc nhưng không quản ngày hay đêm, các thành viên trong tổ như: ông Miên, Dũng, Bương… vẫn vào rừng thăm nom từng khu rừng.

Bác nói: “rừng vàng biển bạc”, rừng che chở cho bà con nên chúng tôi tự biết mình không thể chặt phá rừng bừa bãi mà còn phải bảo vệ rừng khỏi bọn lâm tặc chặt phá rừng. Về nhà, chúng tôi tuyên truyền, vận động bà con và nhắc nhở con cháu mình phải bảo vệ rừng”, già làng Thành hùng hồn nói.

Ông chủ tịch xã Cát Lâm nói thêm, khó khăn nhất khi người Bana quay về Trà Hương lập nghiệp là việc nhập khẩu, cấp ruộng đất để bà con sinh sống. Trước tình hình đó, chính quyền tỉnh Bình Định phải phải vào cuộc; đến năm 2005 thì họ chính thức nhập khẩu vào địa phương.

Dù về đồng bằng, đời sống thay đổi nhưng bộ phận người Bana ở làng Trà Hương vẫn giữ nét văn hóa xưa sinh hoạt ở nhà rông, chơi cồng chiêng
Dù về đồng bằng, đời sống thay đổi nhưng bộ phận người Bana ở làng Trà Hương vẫn giữ nét văn hóa xưa sinh hoạt ở nhà rông, chơi cồng chiêng

Theo đó, xã Cát Lâm đã cấp giao quỹ đất 600 m2 ruộng hạng 2/một nhân khẩu, đất ở 200 m2/hộ cho người dân Bana. Đồng thời, các chủ trương di dân kinh tế mới của đồng bào dân tộc đều được hỗ trợ để cất nhà, giếng nước hợp vệ sinh, điện, đường, cầu… đã được xây dựng kiên cố nhằm giúp người dân Bana ổn định tại nơi ở mới.

Doãn Công

(Email:ledoancongdan@dantri.com.vn)

MỚI NHẤT
Hậu quả thật những câu nói đùa
Hậu quả thật những câu nói đùa

“Mẹ cháu có con trai rồi, không cần cháu nữa” - câu nói đùa quen thuộc tưởng như vô hại này của người hàng xóm đã khiến một đứa trẻ mới 2 tháng tuổi phải chết oan do bị chính người chị ruột của mình - một cô bé 8 tuổi ném từ trên ban công xuống đất. Sự việc đau lòng này đã khiến không ít người bàng hoàng.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 03:19

"Cỏ Mỹ" - Chất gây ảo giác độc hại
"Cỏ Mỹ" - Chất gây ảo giác độc hại

Trên địa bàn TP.HCM và nhiều tỉnh thành đang xuất hiện tình trạng mua bán “cỏ Mỹ” và sử dụng loại này bằng cách hút như hút thuốc. Mới đây, một số cơ quan pháp luật nước ta đã có văn bản cảnh giác, cần xem “cỏ Mỹ” là chất nguy hại và hành vi mua bán, sử dụng “cỏ Mỹ” là bất hợp pháp. “Cỏ Mỹ” là gì?

Thứ sáu, 09/10/2015 - 03:10

Cách dùng và bảo quản sữa trong hộp giấy
Cách dùng và bảo quản sữa trong hộp giấy

Sữa nước đóng hộp là một trong những loại thức uống được nhiều gia đình sử dụng hàng ngày vì sự tiện lợi, an toàn cũng như đảm bảo giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chọn mua, sử dụng và bảo quản chúng.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 03:03

Rớt nước mắt với những khoảnh khắc giản dị của tình yêu
Rớt nước mắt với những khoảnh khắc giản dị của tình yêu

Một nữ hoạ sỹ Ấn Độ đã dành 5 năm để vẽ bộ ảnh đồ hoạ “Những khoảnh khắc đời thường của yêu thương'.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 02:54

Dân Hà thành rủ nhau trồng rau cải... lạ
Dân Hà thành rủ nhau trồng rau cải... lạ

Cải Swiss Chard được gọi là cải cầu vồng hay (cải Thụy Sỹ) có nguồn gốc từ các nước phương Tây. Cải có lá màu xanh tươi, thân cải với nhiều màu sắc rực rỡ đã gây chú ý mạnh mẽ đối với những ai một lần nhìn thấy chúng.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 11:00

Ngôi nhà đẹp thuần khiết đến từ sắc trắng dịu êm
Ngôi nhà đẹp thuần khiết đến từ sắc trắng dịu êm

(Dân trí) - Nội thất ngôi nhà với sắc trắng làm chủ đạo là một sự lựa chọn cổ điển nhưng sẽ không bao giờ lỗi mốt.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 07:34

Vài động tác nhỏ biết ngay mực giả, mực thật
Vài động tác nhỏ biết ngay mực giả, mực thật

(Dân trí) - Quá trình 'gia công' mực giả ngày càng tinh vi nên không ít người vì ham của rẻ hoặc không biết phân biệt mà mua phải mực làm từ cao su.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 06:56

3.000 tỷ chưa giải quyết được tâm lý xã hội
3.000 tỷ chưa giải quyết được tâm lý xã hội

(Dân trí) - Cần đưa ra những quy định tốt sẽ thiết thực hơn là cứ lấy tiền ra để hỗ trợ gia đình có con gái. Bởi suy cho cùng, việc thay đổi tâm lý của xã hội cần thời gian và công sức chứ không phải là vấn đề của 3.000 hay 5.000 tỷ đồng hỗ trợ.

Thứ sáu, 09/10/2015 - 05:50

"Sập bẫy" khi tìm việc "nhập dữ liệu tại nhà"
"Sập bẫy" khi tìm việc "nhập dữ liệu tại nhà"

Tưởng chừng công việc gõ mã ký tự đơn giản, không ít người đã ký hợp đồng, nộp tiền lệ phí "xin việc" để rồi... lương chẳng có, lệ phí cũng mất theo. Vụ việc liên quan tới Công ty TNHH Thế giới online (Hà Nội) dưới đây là một ví dụ mang tính cảnh báo.

Thứ năm, 08/10/2015 - 05:05

Ghen tuông dưới con mắt của y học
Ghen tuông dưới con mắt của y học

'Có yêu mới ghen', 'ghen là một trong những cung bậc của tình yêu', 'Tình yêu không ghen tuông chẳng khác gì canh không muối'... đó là một trong những lí giải của rất nhiều người về sự ghen tuông.

Thứ năm, 08/10/2015 - 04:14

Khi nào rau mầm gây độc?
Khi nào rau mầm gây độc?

“Rau mầm có giá trị dinh dưỡng cao gấp 3 - 5 lần rau thường. Tuy nhiên, không phải mầm cây nào cũng tốt và vô hại. Ngoài ra, nếu làm không đúng cách nó có thể gây độc”, TS Phan Quốc Kinh - Viện Trưởng viện Nghiên cứu Thực phẩm chức năng cho biết.

Thứ năm, 08/10/2015 - 02:04

5 lỗi khi tập thể dục khiến cơ thể sớm lão hóa
5 lỗi khi tập thể dục khiến cơ thể sớm lão hóa

Tập thể dục thường xuyên và đều đặn là điều cần thiết nhưng 5 lỗi thường gặp dưới đây có thể khiến cơ thể bị lão hóa nhanh trông thấy.

Thứ năm, 08/10/2015 - 01:16

ĐÁNG QUAN TÂM
5 thói quen cần thiết cho dân văn phòng
5 thói quen cần thiết cho dân văn phòng

(Dân trí) - Dù không sử dụng quá nhiều sức nhưng cường độ làm việc cao, áp lực lớn cộng thêm việc thường xuyên ngồi một chỗ khiến dân văn phòng gặp không ít vấn đề về sức khỏe.

Thứ năm, 08/10/2015 - 07:55

Lỗi đánh răng thường gặp cần bỏ ngay
Lỗi đánh răng thường gặp cần bỏ ngay

(Dân trí) - Đánh răng là việc mỗi người làm hàng triệu lần trong đời, song hầu hết chúng ta lại đánh răng theo cảm tính. Việc này dẫn tới nhiều sai lầm khi đánh răng và gây tổn hại cho sức khỏe răng miệng.

Thứ năm, 08/10/2015 - 07:44

Cụ ông gần 80 tuổi chinh phục thử thách chạy vòng quanh Hồ Tây
Cụ ông gần 80 tuổi chinh phục thử thách chạy vòng quanh Hồ Tây

Đến hẹn lại lên, đã 16 năm nay, cứ mỗi dịp kỷ niệm ngày Giải phóng Thủ đô 10/10, các vận động viên không chuyên của Câu lạc bộ marathon Công viên Thống Nhất (Hà Nội) lại tề tựu đông đủ tham gia Giải chạy thường niên vòng quanh Hồ Tây.

Thứ năm, 08/10/2015 - 06:00

Chiêm ngưỡng những "hàng rào xanh" mát mắt ở miền Tây
Chiêm ngưỡng những "hàng rào xanh" mát mắt ở miền Tây

(Dân trí) - Trái ngược với xu hướng "bê tông hóa" mọi thứ, từ nhà, đến sân, hàng rào… theo kiểu “nhà cao kín cổng”, ở miền Tây, vẫn còn nhiều hộ dân trồng cây kiểng để làm hàng rào, vừa ít tốn kém lại xanh mát vườn nhà.

Thứ năm, 08/10/2015 - 06:00

Vợ chồng trẻ thu nhập thấp: Vay vốn mua nhà, còng lưng trả nợ
Vợ chồng trẻ thu nhập thấp: Vay vốn mua nhà, còng lưng trả nợ

(Dân trí) - Thu nhập thấp, vốn liếng tích cóp chẳng được bao nhiêu, không ít cặp vợ chồng trẻ muốn định cư lại Hà Nội chấp nhận vay tiền từ bạn bè, người thân, thậm chí vay vốn ngân hàng để rồi "công nợ trả dần cháo húp vùng quanh".

Thứ năm, 08/10/2015 - 06:00

Bình Định: Hơn 5 tỷ xây dựng công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai
Bình Định: Hơn 5 tỷ xây dựng công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai

(Dân trí) - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Mai Thanh Thắng ký quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai - Trạm y tế xã Hoài Xuân, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

Thứ tư, 07/10/2015 - 10:56

Mẹo gấp áo sơmi trong... 2 giây
Mẹo gấp áo sơmi trong... 2 giây

(Dân trí) - Nếu bạn là người không được "khéo tay" cho lắm và việc gấp một chiếc áo sao cho gọn gàng, đúng cách luôn khiến bạn mất thời gian thì video clip dưới đây hẳn là "cứu cánh" cho bạn.

Thứ tư, 07/10/2015 - 02:57

Nhận dạng tôm bị bơm hóa chất
Nhận dạng tôm bị bơm hóa chất

(Dân trí) - Không quá khó để người tiêu dùng có thể nhận biết tôm bị bơm tạp chất bởi bề ngoài chúng có nhiều sự khác biệt so với tôm thường.

Thứ tư, 07/10/2015 - 11:28

Thói quen xấu khi thức dậy khiến sức khỏe bạn tệ đi mỗi ngày
Thói quen xấu khi thức dậy khiến sức khỏe bạn tệ đi mỗi ngày

Có những thói quen xấu ngay khi vừa thức dậy vào buổi sáng rất dễ mắc phải nhưng bạn không hề hay biết. Chúng là thủ phạm khiến cho sức khỏe của bạn tệ đi mỗi ngày.

Thứ tư, 07/10/2015 - 10:20

Tuổi thơ bị ám ảnh bởi câu nói “cho con ra rìa”
Tuổi thơ bị ám ảnh bởi câu nói “cho con ra rìa”

Từ ngày có con thứ, cả gia đình bận vây quanh chăm sóc em bé, không chú ý tới những thay đổi ở cô con gái đầu lòng. Bi kịch đã xảy ra khi cô bé nghĩ mình bị bố mẹ “cho ra rìa”.

Thứ tư, 07/10/2015 - 09:54

Ireland – Xứ sở thiên đường của những giọt sữa
Ireland – Xứ sở thiên đường của những giọt sữa

Người Ireland thường tự hào ca ngợi nước mình như xứ sở của sữa và mật ong. Họ từng dùng mật ong thay cho đường đến tận thế kỷ 12, dùng sữa như một loại thức uống dinh dưỡng để giải khát mỗi ngày. Đến nay, sữa vẫn là một trong những nguồn dinh dưỡng không thể thiếu tại xứ này, cũng là một trong những giá trị làm nên “thương hiệu Ireland” trên thế giới.

Thứ tư, 07/10/2015 - 09:31

5 nguyên tắc vàng để “tạm biệt” ngôi nhà bừa bộn
5 nguyên tắc vàng để “tạm biệt” ngôi nhà bừa bộn

(Dân trí) - Được sống trong một căn nhà gọn gàng, ngăn nắp là ước muốn của tất cả mọi người , nhưng làm thế nào để biến điều đó thành hiện thực lại vấn đề nan giải với không ít người.

Thứ tư, 07/10/2015 - 09:04