Biểu diễn ca Huế ở nơi từng gắn với một vị quan thanh liêm triều Nguyễn

Nhân dịp 65 năm ngày mất danh nhân Ưng Bình Thúc Giạ Thị (1961-2026), Bảo tàng lịch sử thành phố Huế phối hợp với các đơn vị, cá nhân liên quan tổ chức nhiều hoạt động nhằm tri ân nhà nho, thi sĩ nổi tiếng này.

Đặc biệt tại di tích lịch sử Châu Hương Viên, nơi gắn liền với cuộc đời của Ưng Bình Thúc Giạ Thị có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc, trong đó có biểu diễn ca Huế thính phòng.

Theo Bảo tàng lịch sử thành phố Huế, Ưng Bình Thúc Giạ Thị (tên thật là Nguyễn Phước Ưng Bình), sinh năm 1877 tại làng Vỹ Dạ, thành phố Huế, là một trí thức xuất thân trong gia đình hoàng tộc triều Nguyễn.

Ông tốt nghiệp Trường Quốc học Huế năm 1904, sau đó đỗ đầu kỳ thi Ký Lục. Danh nhân Ưng Bình nổi tiếng là vị quan thanh liêm dưới thời triều Nguyễn, đảm nhận nhiều vị trí quan trọng.

Năm 1933, ông hồi hưu, được thăng hàm Thượng Thư Tri Sự, đến năm 1943, được thăng Hiệp tá Đại học sĩ.

Sau khi rời chốn quan trường, Ưng Bình mua lại mảnh vườn để xây dựng Châu Hương Viên với không gian chính là ngôi nhà 3 gian 2 chái và một số công trình phụ trợ. Cũng chính tại đây, ông lập ra Hương Bình thi xã vang bóng một thời.

Năm 1961, Ưng Bình Thúc Giạ Thị qua đời tại Châu Hương Viên, khép lại một cuộc đời giàu cống hiến. Ông đã để lại cho đời gần 2.000 bài thơ chữ Việt và chữ Hán. Ông còn có công lớn trong việc hình thành và phát triển ca Huế thính phòng và đến nay loại hình này đã trở thành “đặc sản” vùng đất cố đô.  

Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, đánh giá Ưng Bình Thúc Giạ Thị không chỉ là một vị quan thanh liêm, mà còn là một nhà nho mẫu mực, tâm hồn nghệ sĩ sâu sắc.

Trong con người thi sĩ Ưng Bình hội tụ những phẩm chất đẹp đẽ của lớp trí thức xưa: sự uyên bác đi cùng lòng khiêm nhường, trách nhiệm với quốc gia gắn liền với tình yêu tha thiết đối với văn hóa dân tộc.

Đối với di tích Châu Hương Viên, theo ông Hải, đây là một không gian sống của ký ức, một lát cắt tinh tế của đời sống văn hóa Huế đầu thế kỷ XX. Tại đây không chỉ có kiến trúc, cảnh quan, mà còn có một phong thái sống thanh nhã, trầm lắng, sâu sắc và rất Huế.

Ông Hải cho rằng trong bối cảnh Huế đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đang từng bước định hình mình như một đô thị di sản, xanh và sáng tạo, những không gian như Châu Hương Viên càng trở nên có ý nghĩa.

Do đó, thành phố Huế sẽ tiếp tục làm giàu nền tảng khoa học cho di tích, thông qua việc nghiên cứu sâu hơn về cuộc đời và di sản của danh nhân Ưng Bình, đẩy mạnh công tác số hóa tư liệu.

Châu Hương Viên cần được phát triển như một “không gian văn hóa sống”, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động thơ ca, ca Huế, giao lưu học thuật, giáo dục di sản.