Lưu giữ nét đẹp “mồng ba Tết thầy”?

Dân trí “Mồng một Tết cha, mồng hai Tết mẹ, mồng ba Tết thầy.” Đó là câu lưu truyền trong dân gian, muốn nhắc nhở chúng ta về đạo lý làm người. Trong vòng xoáy của cơ chế thị trường, liệu tết thầy có còn nguyên ý nghĩa?

Lưu giữ nét đẹp “mồng ba Tết thầy”? - 1

Lớp học ngày xưa (ảnh tư liệu)

   Ngày xưa, trong tâm thức người biết đối nhân xử thế, có ba người được kính trọng nhất, đó là: vua, thầy học, và cha mẹ đẻ. Vì thế ngày Tết, sau khi báo đáp, tri ân công lao của nội ngoại tổ tiên, cha mẹ hai bên, ta thường nghĩ đến người thầy.

Trong số chúng ta, ai cũng đã từng có những người thầy. Truyền thống tôn sư trọng đạo ấy rất cần được gìn giữ trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt trong dịp tết.

Vào những ngày cận kề Tết Kỷ Hợi 2019, chúng ta thực sự xúc động khi đọc bức thư viết tay của Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng gửi thăm hỏi cô giáo dạy tiểu học của mình. Đó là thể hiện đạo lý tôn sư trọng đạo, tình thầy trò, sự kính trọng và lòng biết ơn đối với người đã từng dạy mình. Lá thư viết tay của người đứng đầu Đảng, Nhà nước gửi cô giáo cũ dạy mình từ hồi Tiểu học nhân dịp tết đến xuân về đã khiến nhiều người trong chúng ta phải suy nghĩ. Việc làm ấy đã nhân lên nét đẹp của “mồng ba tết thầy” trong mùa xuân kỷ hợi 2019.

Tết thầy ngày xưa đơn giản về vật chất nhưng mang đậm truyền thống uống nước nhớ nguồn. Người ăn nên làm ra thì biếu thầy mâm xôi, gà trống thiến, lợn quay. Có người chỉ dắt con cháu đến vấn an thầy, muốn thầy chỉ bảo cho điều hay lẽ phải, để biết đường ăn ý ở, mà đối xử sao cho khỏi lỗi đạo. Tết thầy không cốt ở lễ vật, mà căn bản là thể hiện lòng biết ơn công lao dạy dỗ của thầy. Một số làng nghề Tết thầy bằng cách tri ân tưởng nhớ người đã dạy dân làng một nghề truyền thống nào đó - là ông tổ cuả nghề ấy. Các làng nghề này mở hội, và tái hiện lại một phần nào đó của nghề, mục đích muốn cho con cháu nhớ lại và lưu truyền một nghề để không bị mai một do tràn ngập hàng nhập ngoại và sự bung ra của cơ chế thị trường.

Ngày nay, Thầy được hiểu theo nghĩa rộng hơn: Ngoài việc thăm hỏi những người đã chỉ bảo dìu dắt dạy dỗ truyền đạt cho ta, đáng buồn có nhiêu hành động biến tướng làm mất đi giá trị tốt đẹp của “mồng ba tết thầy”. Chẳng hạn trước Tết Nguyên đán, nhiều cha mẹ học sinh hỏi nhau “Đi Tết thầy chưa?”, “Bao nhiêu?”  Vậy là cha mẹ đã làm thay con, mất hết ý nghĩa của Tết thầy vốn là một phong tục đẹp, tôn sư trọng đạo. Tệ hơn là không ít học sinh giờ cũng có suy nghĩ ấy. Thật xót xa khi con trẻ hỏi “Tết này, mẹ đã đi Tết thầy cô của con chưa?” Trong trường hợp này, người lớn lại mất công giải thích cho con hiểu, và nói lên mong muốn vào dịp Tết, bố mẹ sẽ đưa con cùng đến nhà thầy cô chúc Tết.

Tôi có một người hàng xóm là giảng viên Đại học, nhưng năm nào cũng dắt con mình đến thăm một bà già đã từng là thầy dạy cuả cô từ hồi “vỡ lòng”. Nét đẹp này đã trở thành truyền thống đạo lý tốt đẹp nhân hậu của người Việt chúng ta.

Mồng ba Tết lại đến. Xuân Kỷ Hợi năm nay, tôi bùi ngùi nhớ lại khi xưa.  Bố tôi vốn là một nhà nho, được học chữ quốc ngữ trong phong trào bình dân học vụ. Mỗi khi tới mồng Ba Tết, bố lại đích thân đưa tôi đến nhà ông giáo dạy bình dân học vụ của bố. Hai bố con ăn mặc lịch sự. Mặc dù nhiều tuổi hơn nhưng bố tôi vẫn rất kính cẩn cúi đầu chào thầy. Bởi với bố, đó chính là người dạy chữ, dạy làm người cho mình nên mình phải kính trọng. Tôi chỉ được phép đứng sau lưng bố, như một tiểu đồng. Bố tôi xin phép thầy, và khi được thầy cho phép mới ngồi, mà phải cầm ghế khác ngồi ké bên, không được ngồi ngang hàng. Bố tôi hỏi thăm sức khỏe thầy, chúc tết thầy và gia đình, đàm đạo chuyện mùa vụ, việc đối nhân xử thế. Qua những buổi đi “tết thầy” cùng bố, tôi đã biết được thế nào là đạo lý “một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy” mà bố vẫn dạy chị em tôi.

Trong thời đại 4.0, người ta có thể nhớ đến “tết thầy” bằng nhiều cách: gửi tin nhắn, gọi điện chúc Tết hoặc nhờ dịch vụ Điện hoa của bưu điện chuyển giúp một bó hoa kèm theo lời chúc chân thành khi không trực tiếp đến vấn an thăm hỏi người thầy cũ. Cũng không nhất thiết phải “mồng ba” mà có rất nhiều cách để tri ân thầy cô dịp đầu xuân. Chẳng hạn nhân dịp Tết đến xuân về, các học trò tổ chức gặp mặt đầu xuân, đón các thầy cô đã từng dạy mình cùng đến dự để ghi nhớ công lao, để được nghe thầy nói chuyện, và để thấy lại tuổi học trò một thời cắp sách của mình.

Nhân ngày đầu xuân, bàn chuyện Tết thầy sẽ có rất nhiều ý kiến. Để tết thầy thực sự ý nghĩa, mỗi chúng ta cần xuất phát từ tâm thức tôn sư trọng đạo để ứng xử nhân văn với người thầy của mình nói riêng, và những người làm công tác giáo dục nói chung. Làm được như vậy, “mồng ba tết thầy” sẽ mãi đọng lại trong ký ức đẹp của mỗi học trò, là nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Việt Nam chúng ta.

Diễm Nguyệt   

 

 

Tag :
MỚI NHẤT
Đừng dại “ném tiền”
Đừng dại “ném tiền”

Không ai thống kê, kiểm soát được số tiền lẻ công đức, “giọt dầu” hàng năm tại các nhà chùa, nhưng chắc chắn đó là một nguồn lực lớn của nền kinh tế đang không được kiểm soát.

Thứ năm, 14/02/2019 - 04:00

BOT: 1 tỉ, 3 tỉ, 6 tỉ hay bao nhiêu
BOT: 1 tỉ, 3 tỉ, 6 tỉ hay bao nhiêu

Sự biến 2 nghi phạm với số tiền 2,2 tỉ cướp tại trạm Long Thành - Dầu Giây và những nghi ngờ của dư luận về số tiền thu được từ trạm BOT chỉ dài 54km này đang đặt ra một vấn đề khác: Tại sao các trạm BOT chậm trễ trong việc triển khai thu phí tự động điện tử?!

Thứ tư, 13/02/2019 - 04:00

Lên chùa cầu gì?
Lên chùa cầu gì?

Sau Tết, lại bắt đầu mùa lễ hội. Nhiều người chọn đi chùa đầu năm để cầu cho mình và gia đình. Vậy, lên chùa cầu điều gì?

Thứ ba, 12/02/2019 - 10:03

Doanh nghiệp sáng tạo, quốc gia thông minh
Doanh nghiệp sáng tạo, quốc gia thông minh

Năm 2018, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Cty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) Nguyễn Thị Thanh Nhàn nhận giải thưởng quốc tế với “Ý tưởng và mô hình quốc gia thông minh xuất sắc nhất”. Cuối năm, chị lại nhận Huân chương Mặt trời mọc từ Chính phủ Nhật Bản. Điều gì đã khiến người phụ nữ này tràn đầy năng lượng, nhiệt huyết với các ý tưởng đột phá rất đáng tự hào này?

Thứ ba, 12/02/2019 - 04:00

Phép lạ là có thật
Phép lạ là có thật

Cứ nghĩ mẹ chúng tôi sẽ bất động trên giường trong suốt phần đời còn lại/ Cứ nghĩ chúng tôi sẽ phải chứng kiến mẹ rên rỉ đau đớn cho đến tận lúc bà ra đi/ Và, cứ nghĩ mẹ chúng tôi sẽ chẳng còn sống được bao lâu nữa…/ Nhưng rồi, phép lạ đã đến…

Thứ hai, 11/02/2019 - 03:36

Làng xã xưa và nay
Làng xã xưa và nay

Tết ở nông thôn đậm đà hương vị hơn thành phố, bởi vì làng quê mới là nơi ấp ủ, lưu giữ những nếp sống ngàn đời của cha ông ta. Làng có vị trí, vai trò, có sức mạnh bảo tồn những giá trị truyền thống trước sức mạnh của ngoại xâm...

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:07

Tết và lễ hội
Tết và lễ hội

Tết Nguyên đán là lễ hội lớn, mở ra một mùa lễ hội từ quy mô làng xã đến vùng miền, trải dải khắp cả nước. Bên cạnh những giá trị văn hóa, tinh thần, kinh tế mà lễ hội mang lại, những bất cập, thái quá của lễ hội cũng đặt ra những vấn đề phải suy ngẫm.

Thứ hai, 11/02/2019 - 04:00

Hài Tết bao giờ mới hết nhạt?
Hài Tết bao giờ mới hết nhạt?

Cũng như mọi năm, chuẩn bị đón Xuân, thị trường hài Tết lại “trăm hoa đua nở”, vì thế khán giả có “thực đơn” phong phú để lựa chọn. Thế nhưng cũng như những năm trước, nhìn chung nội dung các tiểu phẩm hài vẫn quẩn quanh theo lối mòn, ít đổi mới, có tác phẩm còn thể hiện quá lố những màn khoe da thịt để câu khách.

Chủ nhật, 10/02/2019 - 12:52

Vụ Vũ “nhôm” – thiệt hại 1.100 tỉ đồng chỉ là phần tảng băng nổi
Vụ Vũ “nhôm” – thiệt hại 1.100 tỉ đồng chỉ là phần tảng băng nổi

(Dân trí) - Liệu Vũ “nhôm”, một doanh nhân bình thường, được tuyển ngang làm tình báo viên, liệu có thể đủ tầm làm người khởi xướng, cầm đầu vụ án cực kỳ nghiêm trọng này?

Chủ nhật, 10/02/2019 - 12:40

Vụ lái xe đánh phụ nữ: Dân mạng đến tận nhà để đòi công bằng
Vụ lái xe đánh phụ nữ: Dân mạng đến tận nhà để đòi công bằng

Sự việc lái xe ôtô 7 chỗ hung hăng xông vào đánh một người phụ nữ đi đường đã làm dân mạng nổi giận. Nhiều người đã tìm đến tận nhà của đối tượng để hỏi lý do và yêu cầu xin lỗi công khai.

Thứ bảy, 09/02/2019 - 07:14

Tết, bóng đá Việt Nam và hy vọng
Tết, bóng đá Việt Nam và hy vọng

“Tết nghĩa là hy vọng” và với bóng đá Việt Nam, Tết Kỷ Hợi đã, đang mở ra những hy vọng mới về một bức tranh sáng từ thành công đã đạt được trong năm 2018.

Thứ sáu, 08/02/2019 - 06:20

Những kinh nghiệm đi xe máy dành riêng cho các phượt thủ dịp Tết
Những kinh nghiệm đi xe máy dành riêng cho các phượt thủ dịp Tết

Ngày lễ Tết, ngoài thời gian bên gia đình, 1 số bạn trẻ lại chọn đồng hành cùng với chiếc xe máy của mình rong ruổi khắp mọi miền đất nước. Những kinh nghiệm dưới đây là chìa khóa vàng giúp các phượt thủ an toàn hơn trong suốt hành trình.

Thứ sáu, 08/02/2019 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Năm mới, niềm tin mới!
Năm mới, niềm tin mới!

Thời khắc giao hòa của Đất Trời với tiết xuân ấm áp xua đi sự lạnh lẽo của mùa đông giá lạnh báo hiệu của một năm mới với tín hiệu lạc quan tích cực. Năm mới Kỷ Hợi 2019 với sức xuân ngập tràn mọi miền Tổ quốc thân yêu. Chào đón sắc xuân cùng những rạo rực niềm tin năm cũ và khát vọng năm mới đã truyền cảm hứng cho cả dân tộc thêm sức mạnh mới và niềm tin vững chắc để bước tới tương lai.

Thứ tư, 06/02/2019 - 07:00

Để mừng tuổi mãi là một mỹ tục
Để mừng tuổi mãi là một mỹ tục

Đã thành thông lệ, cứ mỗi khi Xuân về, cùng với lời chúc tốt đẹp đầu năm là những phong bao lì xì, mừng tuổi được trao nhau thể hiện nét văn hoá đẹp đẽ của người Việt Nam. Thế nhưng, hiện nay phong tục đẹp đẽ này đang có phần bị “thương mại hóa”...

Thứ tư, 06/02/2019 - 04:00

Những năm Kỷ Hợi đáng nhớ trong lịch sử dân tộc Việt Nam
Những năm Kỷ Hợi đáng nhớ trong lịch sử dân tộc Việt Nam

Tính từ đầu Công nguyên đến năm 2019, dân tộc ta đã trải qua 8 năm Kỷ Hợi, trong đó có những năm mang ý nghĩa đặc biệt to lớn đối với vận mệnh đất nước. Nhân năm mới Kỷ Hợi 2019, xin giới thiệu cùng bạn đọc về những dấu mốc các năm Kỷ Hợi đáng nhớ trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Thứ ba, 05/02/2019 - 12:05

Cảm nhận Xuân Kỷ Hợi
Cảm nhận Xuân Kỷ Hợi

(Dân trí) - Đón Xuân Kỷ Hợi thật vui / Nhà nhà no ấm rạng ngời sắc xuân

Thứ hai, 04/02/2019 - 06:58

Xử lý hình sự người say rượu lái xe, chặn đứng tai nạn giao thông
Xử lý hình sự người say rượu lái xe, chặn đứng tai nạn giao thông

Gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, nguyên nhân chính do tài xế say xỉn, dùng ma tuý gây ra, khiến người dân rất hoang mang. Đã đến lúc chúng ta cần xử lý hình sự những người có hành vi này.

Thứ hai, 04/02/2019 - 04:50

Đảng vững mạnh, đất nước phát triển, dân tộc trường tồn.
Đảng vững mạnh, đất nước phát triển, dân tộc trường tồn.

Nhân kỷ niệm 89 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2019), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã có bài viết: "Đảng vững mạnh, đất nước phát triển, dân tộc trường tồn". Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc:

Chủ nhật, 03/02/2019 - 01:05

Nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế
Nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế

Ngày 28/1, Đoàn công tác số 4 do đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng làm Trưởng đoàn đã công bố dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra công tác thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế tại thành phố Hải Phòng.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 04:00

Bí kíp lái xe an toàn dưới lớp sương mù ngày đầu năm
Bí kíp lái xe an toàn dưới lớp sương mù ngày đầu năm

Sương mù là hiện tượng phổ biến ở nước ta vào mùa đông và đầu xuân. Nó ảnh hưởng đến tầm nhìn lái xe và khả năng quan sát của tài xế khi lưu thông trên đường.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 04:46

Thuê vận chuyển hàng hoá dịp Tết, những lưu ý khi "chọn mặt gửi vàng"
Thuê vận chuyển hàng hoá dịp Tết, những lưu ý khi "chọn mặt gửi vàng"

Dịch vụ vận chuyển hàng hóa ra đời để đáp ứng nhu cầu vận chuyển của người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đảm bảo hàng hóa "đi đến nơi, về đến chốn" an toàn, nhanh chóng lại là một vấn đề khiến người sử dụng dịch vụ đau đầu, đặc biệt là dịp tết Nguyên đán, khi nhu cầu của người dân tăng cao.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 06:42

Xin cắt "lá phổi xanh" Cầu Giấy làm bãi đỗ xe: Dân kịch liệt phản đối
Xin cắt "lá phổi xanh" Cầu Giấy làm bãi đỗ xe: Dân kịch liệt phản đối

Một doanh nghiệp vừa đề xuất xén một phần diện tích đất Công viên Cầu Giấy (Hà Nội) làm bãi đỗ xe. Nhiều người dân quanh khu vực cho biết, họ không đồng ý xây dựng bãi đỗ này vì nhiều lí do.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 04:00

Những câu hỏi lớn về tai nạn giao thông
Những câu hỏi lớn về tai nạn giao thông

(Dân trí) - Đã đến lúc, chúng ta cần nhìn thẳng sự thật, từ chuyện lái xe nghiện ma túy, dữ liệu hộp đen không truyền tải về cơ quan chức năng, cho đến không có hè đường cho người đi bộ, cầu vượt cho người đi bộ lại gây nguy hiểm cho người đi bộ,… là cách làm tắc trách những cơ quan quản lý.

Thứ năm, 31/01/2019 - 04:00

Không thể tin và không thể hiểu
Không thể tin và không thể hiểu

(Dân trí) - Có lẽ, đã đến lúc, không chỉ xem xét xử lý nghiêm  những người vi phạm kỷ luật, mà cần phải xem xét xử lý nghiêm hơn đối với cả những người có quyền phán xử nhưng đưa ra mức kỷ luật nhẹ, rất nhẹ, tới mức gây bức xúc trong dư luận, so với tội lỗi của đối tượng.

Thứ tư, 30/01/2019 - 04:00