Lý do nào khiến luật về Hội nhiều lần “đổ”?

Dân trí Nguyên thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng, ông Nguyễn Vi Khải lý giải nguyên nhân dự thảo luật về Hội đã nhiều lần bị “đổ” là vì người xây dựng luật vẫn chưa thực sự tin vào người dân, chỉ tập trung vào phần quản lý nhà nước với hội, coi nhẹ nội dung thể hiện quyền tự do hiệp hội…

Góp ý cho dự thảo luật về Hội trong cuộc hội thảo diễn ra vừa qua, ông Trần Thế Vượng, Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội khoá 12 nhận xét, dự án luật bế tắc vì quan điểm không rõ ràng. Luật Về hội được ban hành là để cụ thể hoá quy định của Hiến pháp về quyền lập hội của công dân.

Tuy nhiên, theo ông Vượng thì lập hội và hội là hai phạm trù khác nhau cần phải được làm rõ. Dự thảo luận hiện vẫn thể hiện sự lẫn lộn hai phạm trù này nên các quy định được thiết kế dường như lủng củng.

Phó Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội của Quốc hội khoá 12, ông Lương Phan Cừ cho rằng, nếu không thay đổi tư duy quản lý hội thì không thể thực hiện quyền lập hội của công dân theo quy định của Hiến pháp được.

Ông Nguyễn Vi Khải, nguyên thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng cho biết từ thời điểm chuẩn bị soạn thảo khởi đầu những năm 90 đến nay là hơn 1/4 thế kỷ dự thảo Luật Về hội “nâng lên đặt xuống”. Và đây là dự luật dừng ở tầm Hiến định dài nhất về thời gian. Suốt hơn 60 năm quyền lập hội của dân chỉ ở tầm dưới luật.

Hàng trăm hội thảo, hàng ngàn bài viết suốt 20 năm qua có lẽ là kỷ lục về luận bàn trao đổi với một đạo luật. Luật vẫn chưa thể thông vì không sát thực tế cuộc sống.

Ông Khải lý giải nguyên nhân dự thảo luật đã nhiều lần bị “đổ” vì những quy định mang tính áp đặt quan điểm nhằm quản lý nhà nước với hội. Cơ quan soạn thảo luật vẫn coi nhẹ nội dung phát huy vai trò của cộng đồng xã hội, quyền tự do hiệp hội.

“Việc đó, về thực chất là chưa tin vào người dân” – ông Khải nhận xét.

Từ quan điểm đó, dự thảo luật về Hội được xây dựng vẫn vướng ở những thủ tục rườm rà, nặng nề, toát lên là cơ chế “xin – cho”. Theo ông Khải, văn bản luật mà vẫn kéo theo cái đuôi rào chắn là “theo quy định của pháp luật” thì vẫn là tụt hậu so với thực tế.

Thực tế, nhiều tổ chức xã hội, hoạt động thiện nguyện, phi lợi nhuận đã vận hành nhiều năm qua dù không được đăng ký, không được cấp phép hoạt động.
Thực tế, nhiều tổ chức xã hội, hoạt động thiện nguyện, phi lợi nhuận đã vận hành nhiều năm qua dù không được đăng ký, không được cấp phép hoạt động.

Nói cách khác, theo ông Khải, dự luật vẫn được soạn thảo với tư duy cũ, làm luật để “tăng cường quản lý” là chủ yếu, trong khi đó mục tiêu đề ra phải là phát huy các quyền con người, giải phóng sự ràng buộc thì nội dung này lại ít được chú trọng.

PGS.TS.Phạm Minh Tuấn (Học viện Chính trị khu vực II) cũng phân tích, các quy định trong dự thảo luật chưa thực sự tạo điều kiện thực hiện quyền lập hội của công dân. Cụ thể, thời gian quy định cấp phép đăng ký lập hội còn kéo dài: 60 ngày để xem xét cấp giấy đăng ký thành lập hội.

“Nhìn chung, những quy định này vẫn còn mang tinh thần chỉ xem hội là đối tượng chịu sự quản lý nhà nước, chưa chú trọng đến góc độ là một tổ chức xã hội hay nói rộng hơn là đối tác phát triển của nhà nước” – ông Tuấn nhận định.

Ở khía cạnh khác, theo ông Tuấn, hội theo quy định của dự thảo này là pháp nhân dân sự, nhưng tại Điều 40 lại có nhiều đầu mối quản lý hội, cụ thể là: Chính phủ, Bộ Nội vụ, các Bộ chuyên ngành; ủy ban nhân dân các cấp. Tuy nhiên, những quy định còn thể hiện tính định hướng, chưa phân định được trách nhiệm quản lý của từng chủ thể.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn nói, khi ông còn đương nhiệm, dự án Luật về Hội cũng đã được trình nhưng không được nên mới phải làm nghị định. Quan điểm của ông Tuấn, luật vẫn phải duy trì những thủ tục, quy định để quản lý. Hội ở Trung ương thì phải qua Bộ chủ quản để quản lý và bảo vệ, ở tỉnh thì cần Chủ tịch UBND quyết.

Lãnh đạo đương nhiệm của Bộ Nội vụ - Thứ trưởng Trần Anh Tuấn thì cho rằng, ban hành luật về Hội là cần thiết nhưng phải phù hợp với chế độ chính trị ở Việt Nam, bảo đảm quyền lập hội của công dân nhưng cũng phải đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế.

Ông Tuấn cũng thông tin, trong khi luật chưa được ban hành thì Chính phủ đang sửa đổi nghị định 45 quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội.

Góp ý kiến với tư cách một tổ chức hỗ trợ phát triển từ nước ngoài, ông Phạm Quang Tú (Oxfam) cho rằng, đây là đạo luật rất cần thiết, các cơ quan tổ chức quốc tế mong muốn Quốc hội đưa Luật về Hội vào thảo luận trong chương trình xây dựng Luật và Pháp lệnh của Quốc hội năm 2019

Luật nên tập trung vào thể chế Quyền lập hội của công dân. Nguyên lý cơ bản nhất là công dân và các hội hoạt động theo pháp luật. Sự tham gia của Nhà nước và vấn đề quản lý nhà nước nên được nhìn ở góc độ trách nhiệm của nhà nước và các cơ chế chính sách hỗ trợ để thực thi quyền của công dân về hội.

Luật cũng cần mở rộng phạm vi điều chỉnh, bao phủ cả những hội đăng ký hoặc không đăng ký tư cách pháp nhân. Việc thành lập Hội nên tiếp cận theo hướng “đăng ký thành lập” chứ không phải “phê duyệt, phê chuẩn thành lập”. Nhà nước không nên can thiệp vào điều lệ và người đứng đầu Hội, chỉ không cho phép thành lập khi điều lệ của Hội hoặc người đứng đầu hội vi phạm pháp luật.

Quyền lập hội là một trong các quyền cơ bản của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 1946 và tiếp tục được ghi nhận trong các bản Hiến pháp sau này. Để bảo đảm thực hiện quyền lập hội của công dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh số 52 về hội, ngày 22/4/1946 và Sắc lệnh số 102/SL/L004 công bố Luật quy định quyền lập hội, ngày 20/5/1957. Tiếp theo đó, Chính phủ ban hành các nghị định về hội.

Trong những năm qua, các hội, tổ chức xã hội, quần chúng đã có sự phát triển nhanh chóng với quy mô, phạm vi, tính chất hoạt động rất phong phú, đa dạng. Thống kê của Bộ Nội vụ, tính đến tháng 12/2014 cả nước có 52.565 hội (483 hội hoạt động trong cả nước và 52.082 hội hoạt động ở địa phương), trong đó có 8.792 hội có tính chất đặc thù (28 hội hoạt động trong cả nước và 8.764 hội hoạt động ở địa phương).

P.Thảo

MỚI NHẤT
Hơn 1.500 cựu tù xúc động trong lễ “45 năm chiến thắng trở về”
Hơn 1.500 cựu tù xúc động trong lễ “45 năm chiến thắng trở về”

(Dân trí) - Ngày 6/4, tại Di tích Quốc gia đặc biệt “Trại giam Tù binh Cộng sản Việt Nam/Phú Quốc”, (thị trấn An Thới, huyện đảo Phú Quốc) tỉnh Kiên Giang long trọng tổ chức gặp mặt chiến sĩ cách mạng tù đày Kỷ niệm 45 năm “Ngày chiến thắng trở về” (1973-2018).

Thứ sáu, 06/04/2018 - 06:32

Bạc Liêu điều động, phân công nhiều cán bộ chủ chốt
Bạc Liêu điều động, phân công nhiều cán bộ chủ chốt

(Dân trí) - Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu vừa triển khai các quyết định về công tác cán bộ chủ chốt ở Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận, TP Bạc Liêu,...

Thứ sáu, 06/04/2018 - 02:15

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ bà con Campuchia gốc Việt
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ bà con Campuchia gốc Việt

(Dân trí) - Trong dịp tham dự Hội nghị cấp cao lần thứ ba Ủy hội sông Mekong quốc tế tại Siêm Riệp - Campuchia, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã gặp gỡ đại diện cộng đồng người Campuchia gốc Việt tại tỉnh này.

Thứ sáu, 06/04/2018 - 11:05

“Ở Việt Nam không có cái gọi là tù nhân lương tâm”
“Ở Việt Nam không có cái gọi là tù nhân lương tâm”

(Dân trí) - Trả lời câu hỏi về việc một số tổ chức nhân quyền lên án phiên tòa ngày 5/4 xét xử sơ thẩm 6 bị cáo về tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nêu rõ: “Việt Nam bác bỏ những thông tin sai sự thật, thiếu khách quan này".

Thứ năm, 05/04/2018 - 08:52

Thủ tướng: Nước Mekong suy kiệt tác động tiêu cực đến Đồng bằng sông Cửu Long
Thủ tướng: Nước Mekong suy kiệt tác động tiêu cực đến Đồng bằng sông Cửu Long

(Dân trí) - “Nguồn tài nguyên nước Mekong đang bị suy kiệt cả về số lượng và chất lượng, phù sa, hệ sinh thái và môi trường bị suy thoái nghiêm trọng. Các dấu hiệu tiêu cực đó thể hiện rõ rệt và trầm trọng hơn ở các quốc gia hạ lưu Mekong, nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Thứ năm, 05/04/2018 - 06:01

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thủ tướng Lào và Campuchia
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thủ tướng Lào và Campuchia

(Dân trí) - Bên lề Hội nghị cấp cao lần thứ ba Ủy hội sông Mekong quốc tế đang diễn ra tại Siêm Riệp - Campuchia, hôm nay (4/4), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Lào Thongloun Sisoulith và Thủ tướng Campuchia Samdech Techo Hun Sen.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:00

Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa: “Một vài con sâu không thể phá hoại hình ảnh bộ đội Cụ Hồ”
Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa: “Một vài con sâu không thể phá hoại hình ảnh bộ đội Cụ Hồ”

(Dân trí) - “Trong quân đội không tránh khỏi có một vài người, vài việc có sơ suất, sai sót. Nhưng nếu có sự chủ động thông tin chính xác, kịp thời, nói rõ ai sai, ai chịu trách nhiệm để báo chí phản ánh thì thấy rõ hiệu quả thông tin, nhận được sự đồng tình trong dư luận xã hội. Và tin chắc rằng một vài con sâu không thể phá hoại hình ảnh anh bộ đội Cụ Hồ”.

Thứ tư, 04/04/2018 - 05:26

“Quyền lực giao cho Chủ tịch UBND đặc khu quá lớn sẽ khiến lợi ích nhóm trỗi dậy”
“Quyền lực giao cho Chủ tịch UBND đặc khu quá lớn sẽ khiến lợi ích nhóm trỗi dậy”

(Dân trí) - “Trong hoạt động quản lý nhà nước của chúng ta vừa qua, chưa có điều kiện đó mà lợi ích nhóm đã câu kết. Giờ quyền lực giao cho Chủ tịch UBND đặc khu quá lớn mà hệ thống kiểm soát lại không đúng tầm, những câu kết, lợi ích nhóm có thể trỗi dậy” – đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân cảnh báo.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:15

Thu hồi Huân chương Độc lập của nguyên Phó Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ
Thu hồi Huân chương Độc lập của nguyên Phó Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ

(Dân trí) - Chiều 4/4, nguồn tin của PV Dân trí từ Ban Thi đua-Khen thưởng Trung ương cho biết, Chủ tịch nước đã ký quyết định thu hồi Huân chương Độc lập hạng Nhì của ông Nguyễn Phong Quang- nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ- vì bị kỷ luật cách tất cả các chức vụ trong Đảng.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:05

Thủ tướng giám sát đặc khu để không phải “xử” cán bộ khi việc đã rồi
Thủ tướng giám sát đặc khu để không phải “xử” cán bộ khi việc đã rồi

(Dân trí) - Nói về quy định Thủ tướng lập Ban Tư vấn, hỗ trợ phát triển đặc khu, đại biểu Quốc hội Hoàng Quang Hàm cho rằng, cơ chế đó sẽ giúp tránh tình trạng phải xử lý cán bộ làm sai khi “việc đã rồi” nhưng Ban không nên hoạt động thường xuyên mà chỉ thực hiện giám sát theo chuyên đề…

Thứ tư, 04/04/2018 - 10:31

Thủ tướng lập ban tư vấn giúp giám sát quyền lực tại đặc khu kinh tế?
Thủ tướng lập ban tư vấn giúp giám sát quyền lực tại đặc khu kinh tế?

(Dân trí) - Đây là cơ chế mới được đưa vào dự thảo mới nhất luật đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt đưa ra thảo luận tại hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách sáng 4/4/2018. Theo đó, ngoài việc duy trì mô hình HĐND tại đặc khu, Thủ tướng cũng thành lập Ban tư vấn đặt tại mỗi đặc khu để tăng cường giám sát…

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:37

Không đặt máy chủ thì Facebook, Google phải có cơ quan đại diện tại Việt Nam
Không đặt máy chủ thì Facebook, Google phải có cơ quan đại diện tại Việt Nam

(Dân trí) - Đó là quan điểm UB Thường vụ Quốc hội nêu ra khi giải trình, tiếp thu dự thảo luật An ninh mạng. Luật an ninh mạng một lần nữa được xin ý kiến các đại biểu Quốc hội chuyên trách trước khi đưa ra Quốc hội biểu quyết, thông qua tại kỳ họp giữa năm nay (tháng 5/2018).

Thứ tư, 04/04/2018 - 06:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Cà Mau bỏ hẳn lễ khởi công, khánh thành để chống lãng phí
Cà Mau bỏ hẳn lễ khởi công, khánh thành để chống lãng phí

(Dân trí) - Theo Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2018 của UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh này yêu cầu thực hiện nghiêm việc xử lý vi phạm đối với người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, tổ chức,.. để xảy ra lãng phí.

Thứ ba, 03/04/2018 - 04:28

Thủ tướng “ra đề bài” cho ngành công nghiệp xi măng
Thủ tướng “ra đề bài” cho ngành công nghiệp xi măng

(Dân trí) - Sáng 3/4/2018, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, Tổ trưởng Tổ công tác của Thủ tướng dẫn đầu đoàn kiểm tra tình hình thực hiện các nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng giao tại Tổng công ty công nghiệp Xi măng Việt Nam…

Thứ ba, 03/04/2018 - 02:06

Thủ tướng: Lấy đất sân golf làm công trình phục vụ sân bay Tân Sơn Nhất
Thủ tướng: Lấy đất sân golf làm công trình phục vụ sân bay Tân Sơn Nhất

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, việc mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất cần tôn trọng tư vấn độc lập, ý kiến của Bộ trưởng GTVT, ý kiến của UBND TPHCM. Việc mở rộng sẽ được tiến hành cả phía nam và phía bắc, nếu cần thiết thì lấy đất sân golf để làm các công trình cần thiết của sân bay.

Thứ hai, 02/04/2018 - 09:34

Cà Mau: Không xét ưu tiên khen thưởng cho cán bộ lãnh đạo
Cà Mau: Không xét ưu tiên khen thưởng cho cán bộ lãnh đạo

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau chỉ đạo, các tập thể, cá nhân được khen thưởng phải có thành tích thực sự nổi trội, tiêu biểu và không xét ưu tiên khen thưởng cho cán bộ lãnh đạo.

Thứ hai, 02/04/2018 - 09:02

Chính phủ xây dựng nghị định “chỉnh” tổ chức bộ máy Bộ Công an
Chính phủ xây dựng nghị định “chỉnh” tổ chức bộ máy Bộ Công an

(Dân trí) - Sau nghị quyết của Bộ Chính trị về việc tái cơ cấu Bộ Công an, cắt bỏ toàn bộ các tổng cục, người phát ngôn Chính phủ cho biết, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa luật Công an nhân dân và ban hành nghị định hướng dẫn cụ thể về việc tổ chức, sắp xếp nhân sự của các đơn vị sau tái cơ cấu…

Thứ hai, 02/04/2018 - 06:58

Thứ trưởng Bộ TT-TT nói gì về việc Mobifone "trả lại" AVG?
Thứ trưởng Bộ TT-TT nói gì về việc Mobifone "trả lại" AVG?

(Dân trí) - Cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3 diễn ra chiều tối 2/4 “nóng” về diễn biến mới trong vụ AVG. Thứ trưởng Bộ TT-TT Hoàng Vĩnh Bảo thông tin, đến nay Mobifone đã nhận được 2.500 tỷ đồng từ đối tác để “trả lại” AVG, hoàn tiền cho nhà nước…

Thứ hai, 02/04/2018 - 06:21

Thủ tướng lập Tổ công tác về kiểm tra công vụ
Thủ tướng lập Tổ công tác về kiểm tra công vụ

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa quyết định thành lập Tổ công tác về kiểm tra công vụ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân làm Tổ trưởng.

Thứ hai, 02/04/2018 - 05:52

Lo ngại các nhân tố tiềm ẩn làm gia tăng căng thẳng trên biển
Lo ngại các nhân tố tiềm ẩn làm gia tăng căng thẳng trên biển

(Dân trí) - Đề cập về vấn đề trên biển trong cuộc làm việc với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh bày tỏ lo ngại về các nhân tố tiềm ẩn làm gia tăng căng thẳng, bất ổn trên biển, nêu rõ những quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của Việt Nam cần được tôn trọng.

Thứ hai, 02/04/2018 - 10:10

Chủ tịch nước: Kiểm soát bất đồng, gìn giữ hòa bình ổn định ở Biển Đông
Chủ tịch nước: Kiểm soát bất đồng, gìn giữ hòa bình ổn định ở Biển Đông

(Dân trí) - Sáng nay (1/4), tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã tiếp Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. Tại đây, Chủ tịch nước đề nghị hai bên xử lý tốt vấn đề trên biển trên tinh thần tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau, tôn trọng luật pháp quốc tế.

Chủ nhật, 01/04/2018 - 01:50

Tổng Bí thư kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và thăm cấp nhà nước Cộng hòa Cuba
Tổng Bí thư kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và thăm cấp nhà nước Cộng hòa Cuba

(Dân trí) - Sáng 1/4, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã về đến Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp từ ngày 25-27/3 và thăm cấp nhà nước Cộng hòa Cuba từ ngày 28-30/3.

Chủ nhật, 01/04/2018 - 09:40

Tuyên bố chung Hội nghị cấp cao Khu vực tam giác phát triển CLV
Tuyên bố chung Hội nghị cấp cao Khu vực tam giác phát triển CLV

(Dân trí) - Hội nghị Cấp cao (HNCC) Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam (CLV) lần thứ 10 do Thủ tướng ba nước đồng chủ trì hôm nay (31/3), tại Hà Nội. Kết thúc Hội nghị, các nhà lãnh đạo khẳng định cam kết thúc đẩy hơn nữa hợp tác toàn diện giữa ba quốc gia. Dân trí trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.

Thứ bảy, 31/03/2018 - 09:07

Tuyên bố chung Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác Tiểu vùng Mekong mở rộng
Tuyên bố chung Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác Tiểu vùng Mekong mở rộng

(Dân trí) - Sau 3 ngày diễn ra tại Hà Nội, Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) đã kết thúc tốt đẹp. Các nước GMS đã cam kết và thống nhất nhiều nội dung quan trọng trong hợp tác tiểu vùng. Dân trí trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.

Thứ bảy, 31/03/2018 - 08:52