Thông minh cảm xúc giúp gì cho cuộc sống? (phần 1)

Tìm hiểu về thông minh cảm xúc

Dân trí Thông minh cảm xúc có thể hiểu như một tổng thể gồm nhiều khả năng giúp ta ý thức được những cảm xúc của chính mình, quan sát và thấu hiểu cảm xúc của người khác hầu có thể xử sự một cách mềm dẻo và thích hợp tùy theo mỗi hoàn cảnh, tình thế.

LTS Dân trí - Bài viết dưới đây là sự tóm lược vắn tắt và sâu sắc những kết quả nghiên cứu về một vấn đề còn mới mẻ nhưng có tầm quan trọng trong định hướng mục tiêu cũng như nội dung giáo dục - đó là Thông minh cảm xúc và chỉ số EQ.

Quả thật ở thời đại ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập, một trong những mục tiêu quan trọng nhất của việc học tập là Học để chung sống: chung sống với cộng đồng gần gũi nhất, chung sống với đồng bào mình và chung sống với đồng loại ngoài ranh giới quốc gia. Cho nên hơn lúc nào hết, con người không chỉ cần thông minh trí tuệ mà còn cần thông minh cảm xúc.

Cuộc sống của con người sẽ trở nên hài hòa hơn và dễ đạt hiệu quả cao hơn khi bước vào đời, nếu trong quá trình từ tuổi ấu thơ đến niên thiếu được trau dồi và nâng cao cả hai loại thông minh: thông minh trí tuệ và thông minh cảm xúc. Đây là vấn đề đáng quan tâm của mọi gia đình cũng như nhà trường của chúng ta.
 
Dưới đây, chúng tôi xin chia sẻ với độc giả Dân trí bài viết của tác giả Nguyễn Huỳnh Mai được chia làm hai phần.
 
Thông minh cảm xúc giúp ta sống tốt hơn với những vui buồn giận thương… của mình và của người đối diện, để hài hòa hơn với chính mình và trong đối xử với người khác.

 

Ngày Thanh Minh, trước mộ Đạm Tiên, Thúy Kiều than : “Thấy người nằm đó, biết sau thế nào” - Cô đã ý thức được số hồng nhan bạc phận. Cô nhìn người mà lo sợ cho mình. Phân tích tâm trạng Kiều dưới lăng kính tâm lý học hiện đại, ta có thể nói rằng Thúy Kiều là người giàu thông minh.

Bài viết tranh luận của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail: thaolam@dantri.com.vn

Gần ta hơn và trong xã hội hiện nay, đôi khi ta cũng gặp những cá nhân “vốn dư nước mắt khóc người không quen”, khả năng mà tiếng Pháp gọi là “empathie” - khả năng đặt mình vào vị trí của người khác -  cảm xúc như họ, đau đớn như họ, thông cảm họ ...
 
Có những nghề rất cần khả năng này,  bác sĩ, cứu thương là hai nghề điển hình chẳng hạn. Và các nghiệp vụ khác như cán sự xã hội, người đi dạy, người quản lý nhân sự, thẩm phán xử án,...cũng cần cái vốn cảm xúc, thương mình và thương người, ngoài những khả năng thuần chuyên môn.

Đặc biệt đối với nhà văn, nhà thơ, càng cần có thông minh cảm xúc. Nếu không có tư chất này, làm sao mà sáng tạo trong các lĩnh vực thuộc thế giới nội tâm... 

 

Định nghĩa thông minh cảm xúc

                                                                           

Thông minh tức là tìm ra được giải pháp thích hợp, tốt nhất, cho mỗi tình huống. Thông minh cảm xúc có thể hiểu như một tổng thể gồm nhiều khả năng giúp ta ý thức được những cảm xúc của chính mình, quan sát và thấu hiểu cảm xúc của người khác, hầu có thể xử sự một cách mềm dẻo và thích hợp tùy theo mỗi hoàn cảnh, tình thế.

 

Thiếu thông minh cảm xúc ta có thể cư xử cứng nhắc chỉ thuần theo lý trí. Thông minh cảm xúc giúp ta sống tốt hơn với những vui buồn giận thương… của mình và của người đối diện, để hài hòa hơn với chính mình và trong đối xử với người khác. Người giàu thông minh cảm xúc biết kết hợp những dữ kiện trí tuệ với những rung động cấu thành bởi các hình ảnh, tiếng động...để tiếp nhận và giải quyết vấn đề một cách toàn diện, dưới nhiều khía cạnh khác nhau.

Trong não, thông minh trí tuệ được điều khiển bởi phần vỏ não, còn thông minh cảm xúc nằm ở phần giữa não. Người thông minh cả hai là người có một bộ não phát triển cả hai vùng với nhiều sợi liên bào nối hai vùng với nhau.

Những “cha đẻ“ của khái niệm thông minh cảm xúc

1983, khởi thủy, phải kể Howard Gardner, tâm lý gia người Mỹ, ông bắt đầu chú ý đến những người “giỏi” mà chỉ số IQ (Intelligence Quotient) tầm thường và đưa ra lý thuyết. Theo đó, bên cạnh thông minh trí tuệ còn có những hình thức thông minh khác: về ngôn ngữ, về toán và lý luận, về định hướng không gian, về âm nhạc, về thao tác cử động, ý thức về bản thân (hiểu chính mình) và thông minh xã hội (hiểu người khác). 
 
Tìm hiểu về thông minh cảm xúc - 1

Thông minh cảm xúc có thể hiểu như một tổng thể gồm nhiều khả năng giúp ta ý thức được những cảm xúc của chính mình, quan sát và thấu hiểu cảm xúc của người khác... (ảnh internet) 

Hai “loại” thông minh sau cùng này, khả năng hiểu chính mình giúp ta có thể hành động tốt hơn, chọn lựa những giải pháp thích hợp hơn. Còn thông minh xã hội, hiểu người đối diện, giúp ta sống tốt hơn với những phản ứng hợp thời hợp cảnh, hợp lòng người. Đó là hai khả năng nhân bản, tế nhị, không phải ai cũng có.

Sau này, cũng chính Gardner đề nghị thêm thông minh về môi trường và khả năng triết lý, tự đặt câu hỏi về số phận con người và về các giá trị đạo đức.

Thông minh của con người, theo Gardner, như thế thành một tổng thể, thông minh toàn diện, vừa là cụ thể, lý luận, đo được bằng IQ, vừa tâm lý và triết học.

1990,  Peter Salovey và John Mayer, hai giáo sư tâm lý học người Mỹ, cùng nghiên cứu một loại khả năng nằm giữa trí tuệ và cảm xúc: có những cá nhân có khả năng thành lập liên hệ giữa cảm xúc và sự hiểu biết để thích ứng trong hành động. Salovey và Mayer là hai người đầu tiên dùng từ “thông minh cảm xúc”..

1995, Daniel Goleman, tâm lý gia và nhà báo người Mỹ, với cuốn sách “Thông minh cảm xúc”,  không đưa ra lý thuyết mới nhưng nhấn mạnh vai trò của cảm xúc trong việc làm. Ông đã không ngần ngại khẳng định vai trò của thông minh cảm xúc như yếu tố cấu thành của thành công trong giao tiếp và thành công trong nghề nghiệp, đường đời.

Ông dựa trên các công trình của Salovey và Mayer  để đưa ra bốn điều chính :

            1+2 : khả năng hiểu và điều khiển những cảm xúc của mình để hành động.

            3+4 : khả năng hiểu các cảm xúc của người đối diện để phản ứng tốt và điều khiển  các quan hệ xã hội.

“Quan niệm”, những khẳng định và sự lạc quan của Goleman được báo chí rầm rộ ủng hộ. Phải nói là vấn đề này, thông minh cảm xúc, mở cửa cho một thị trường đầy lợi nhuận: thị trường đào tạo kỹ năng cảm xúc để thành công. Những khẳng định của Goleman lại rất là thích hợp với cảm tính và thị hiếu của dân tình.
(Còn nữa)
                                                            Nguyễn Huỳnh Mai
                                                                Liège, Bỉ
Tag :
MỚI NHẤT
Nắm bắt “thời cơ vàng” để phát triển CNTT-TT
Nắm bắt “thời cơ vàng” để phát triển CNTT-TT

(Dân trí) -Có thể tự hào là giới CN TT-TT nước ta sớm nắm bắt những thời cơ vàng mà cuộc cách mạng Internet Băng rộng Di động mang lại, ta hãy cố khai thác tối đa để phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam.

Thứ hai, 13/06/2011 - 09:57

Tìm nguồn vui từ sách
Tìm nguồn vui từ sách

(Dân trí) - Sách là tri thức của nhân loại, hay cũng có thể nói: sách là người bạn tâm tình, đồng hành với ta những lúc vui buồn. Sách đem lại nguồn cảm hứng vô cùng lớn lao, khi đọc sách như được giao lưu, tâm sự với nhiều nhân vật…

Thứ hai, 13/06/2011 - 07:21

Chỉ số và niềm tin
Chỉ số và niềm tin

(Dân trí) - “15 ứng viên không trúng cử đại biểu Quốc hội. Một Chủ tịch UBND tỉnh và nhiều lãnh đạo sở, ban, ngành không trúng cử đại biểu HĐND tỉnh; Nhiều Bí thư, Chủ tịch không trúng cử đại biểu HĐND xã… trong cuộc bầu cử vừa qua" là những chỉ số đáng suy nghĩ!

Thứ hai, 13/06/2011 - 06:13

Quy định của pháp luật xử tội cố ý gây thương tích
Quy định của pháp luật xử tội cố ý gây thương tích

(Dân trí) - Ngày 17/04/2011 tôi đang ở nhà, có 4 đối tượng xông vào dùng vỏ chai bia, đá đánh vào đầu tôi đến bất tỉnh, gây chấn thương vùng đầu phải khâu 20 mũi, sau đó phải nhập viện Đa khoa khu vực Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai.

Thứ hai, 13/06/2011 - 12:01

Nên gọi lại cho đúng là "Đồng Việt Nam"
Nên gọi lại cho đúng là "Đồng Việt Nam"

(Dân trí) - Hôm nay, sau khi được đọc bài viết hay "Nên viết là “Đồng Việt Nam”, thay vì “Việt Nam Đồng” của tác giả Tạ Quang Đông, chúng tôi rất cám ơn và tán thành với tác giả. Đồng thời muốn gửi lời góp ý bình luận sau đây.

Chủ nhật, 12/06/2011 - 09:54

Phí gửi xe - chuyện không nhỏ về “tiền lẻ”
Phí gửi xe - chuyện không nhỏ về “tiền lẻ”

(Dân trí) - Những nỗi bực dọc dù nho nhỏ khi chỉ xoay quanh khoản tiền được cho là “bạc lẻ” gửi xe (xe đạp, xe máy), nhưng vẫn như những mũi kim châm gây nhức nhối bởi cũng cung cách phục vụ tùy tiện, trong khi sự quản lý vẫn lỏng lẻo, thậm chí là thả nổi.

Chủ nhật, 12/06/2011 - 04:02

Sinh viên đổ xô đi... học thuê
Sinh viên đổ xô đi... học thuê

(Dân trí) - Học kiến thức là để cho mình, vậy mà không ít sinh viên thời nay mải "lo" những chuyện khác, phải kiếm người "đóng thế" đi học thay. Chuyện kỳ dị vậy vẫn đang diễn ra ở nhiều trường đại học, cao đẳng.

Chủ nhật, 12/06/2011 - 12:08

Chế độ ưu đãi trong giáo dục đối với người có công với cách mạng
Chế độ ưu đãi trong giáo dục đối với người có công với cách mạng

(Dân trí) - Chúng tôi là con bệnh binh 61% được hỗ trợ trợ cấp mỗi năm khoảng 8 triệu đồng. Nhưng em tôi đã học đến năm thứ 3 của đại học và tôi học năm cuối hệ liên thông chính quy, mà không thấy huyện Đoan Hùng hay tỉnh Phú Thọ chi trả trợ cấp.

Chủ nhật, 12/06/2011 - 12:03

Quốc tế hóa vấn đề biển Đông
Quốc tế hóa vấn đề biển Đông

(Dân trí) - Cùng với luồng ý kiến sục sôi phản ứng mạnh mẽ những hành vi sai trái của Trung Quốc, cũng xuất hiện nhiều nhận xét bày tỏ thấu hiểu những phức tạp trong vấn đề rất nhạy cảm liên quan tới biển Đông cùng các nỗ lực vì hòa bình của Việt Nam.

Thứ bảy, 11/06/2011 - 11:05

Nên viết là “Đồng Việt Nam”, thay vì “Việt Nam Đồng”
Nên viết là “Đồng Việt Nam”, thay vì “Việt Nam Đồng”

(Dân trí) - Theo quy tắc tiếng Việt, định ngữ đứng sau danh từ, nên Việt Nam Đồng (VND) phải gọi là Đồng Việt Nam, chứ không phải là Việt Nam Đồng như hiện thấy trên website: www.sbv.gov.vn

Thứ bảy, 11/06/2011 - 10:03

Bàn thêm về văn hoá đọc hiện nay
Bàn thêm về văn hoá đọc hiện nay

(Dân trí) - “Hiện nay khi mà nhà hàng, quán cà phê, karaoke, vũ trường mọc lên ngày càng nhiều, thu hút bạn trẻ đến thưởng ngoạn. Trong khi thư viện, hiệu sách lại vắng bóng, đang làm cho văn hóa đọc đang bị giới trẻ… lãng quên”.

Thứ bảy, 11/06/2011 - 06:02

Chỉ số thông minh cảm xúc (EQ-Emotional Quotient)
Chỉ số thông minh cảm xúc (EQ-Emotional Quotient)

(Dân trí) - Trắc nghiệm Bar-On EQ-i được soạn bởi nhà tâm lý học người Mỹ Reuven Bar-On (1997, 2002) là trắc nghiệm được dùng nhiều nhất hiện nay.

Thứ bảy, 11/06/2011 - 06:01

ĐÁNG QUAN TÂM
Toàn dân đồng lòng quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo
Toàn dân đồng lòng quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo

(Dân trí) - Diễn đàn bạn đọc lại nóng với biển Đông, bởi chủ đề này “được mọi người dân VN quan tâm và cũng là vấn đề lớn của các quốc gia Đông Nam Á” (ngocanh.dah@gmail.com), và tất cả đều “ủng hộ ý chí kiên quyết bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ VN!” (tieumi19@yahoo.com)...

Thứ sáu, 10/06/2011 - 02:57

Tranh luận sôi nổi quanh đề án giáo dục 70.000 tỷ đồng
Tranh luận sôi nổi quanh đề án giáo dục 70.000 tỷ đồng

(Dân trí) - Trong các ý kiến tranh luận, có nhiều giáo viên trực tiếp giảng dạy nhiều thế hệ học sinh - sinh viên. Các thầy cô nêu rõ: điều quan trọng nhất trong giáo dục không phải là sách giáo khoa, mà là sách lược đào tạo.

Thứ sáu, 10/06/2011 - 01:07

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm: “Giờ chỉ còn chường mặt ra trong thơ”
Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm: “Giờ chỉ còn chường mặt ra trong thơ”

Từ dạo quay về làm dân ở Huế, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư, sống rất lặng lẽ và kín tiếng. “Bây giờ tôi chỉ còn chường cái mặt tôi ra trong thơ”, ông nói thế khi bị thắc mắc.

Thứ sáu, 10/06/2011 - 10:59

TPHCM: Khách hàng lâm nạn vì nhà hàng chối bỏ trách nhiệm
TPHCM: Khách hàng lâm nạn vì nhà hàng chối bỏ trách nhiệm

(Dân trí) – Một bạn đọc gửi đơn đến Dân trí phản ánh, khi đi ăn ở nhà hàng Soho thì bị mất xe SH. Tuy nhiên, chủ Soho đã từ chối trách nhiệm đền bù bằng cách “đá” sự việc cho Công ty bảo vệ Hùng Bá – đơn vị mà Soho thuê trông giữ xe.

Thứ sáu, 10/06/2011 - 08:36

Cao Bằng: Bức tử sông Hiến, lấp suối để… mở đường!
Cao Bằng: Bức tử sông Hiến, lấp suối để… mở đường!

(Dân trí) - Hiện nay, tại Cao Bằng xuất hiện tình trạng các xe ô tô tải trọng lớn của đơn vị thi công mở đường từ thị xã Cao Bằng vào huyện Nguyên Bình ngang nhiên đứng bên mép vực, đổ đất đá xuống lấp cả dòng suối, lấp cả ruộng rẫy của bà con.

Thứ sáu, 10/06/2011 - 08:28

Quýt làm cam chịu
Quýt làm cam chịu

(Dân trí)- Công ty CP Hữu Nghị là một trong những doanh nghiệp Nhà nước đầu tiên trên địa bàn Hà Nội được cổ phần hóa. Nhưng từ năm 1999 đến nay, diện tích đất vốn đã ít ỏi của Công ty tại số 15-17 Yên Phụ lại bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi.

Thứ sáu, 10/06/2011 - 12:25

Biên soạn lại tư duy
Biên soạn lại tư duy

(Dân trí) - Đề án 70.000 tỉ đồng đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông của Bộ GD – ĐT tạo nên một cuộc tranh luận và đóng góp ý kiến sôi nổi từ xã hội.

Thứ năm, 09/06/2011 - 07:33

Bất bình với hiện tượng "thổi" giá phòng trọ
Bất bình với hiện tượng "thổi" giá phòng trọ

(Dân trí) - Sức ép thi cử đè nặng lên con trẻ đã đành. Các thí sinh từ tỉnh xa lên thành phố dự thi còn phải gánh thêm nỗi lo chỗ trọ. Vậy mà vẫn có những chủ nhà trọ thẳng tay "chặt chém", trái ngược hẳn với những tấm lòng "lá lành đùm lá rách"...

Thứ năm, 09/06/2011 - 04:27

Nhớ người Thầy đã cho tôi hành trang văn hóa
Nhớ người Thầy đã cho tôi hành trang văn hóa

(Dân trí) - Việc học chỉ trở nên hữu ích khi đi đôi với nắm vững kiến thức chuyên môn, cũng như cần được trang bị hành trang văn hóa để bước vào đời. Đến nay đã quá “tuổi cổ lai hi”, tôi vẫn luôn nhớ công lao người Thầy đã cho tôi những vốn sống đó.

Thứ năm, 09/06/2011 - 02:41

62% độc giả “chạy” trường, lớp cho con: Tỷ lệ đáng để Bộ GD - ĐT lưu tâm?
62% độc giả “chạy” trường, lớp cho con: Tỷ lệ đáng để Bộ GD - ĐT lưu tâm?

(Dân trí) - 35% độc giả trả lời họ không quan tâm tới việc “chạy” trường, “chạy” lớp cho con vào lớp 1 và chuyển cấp, trong khi đó có tới 62% độc giả đã thừa nhận gia đình họ đã tham gia vào việc “chạy” trường, lớp cho con.

Thứ năm, 09/06/2011 - 01:58

Mạn đàm về mở rộng tuyến đi bộ quanh phố cổ Hà Nội
Mạn đàm về mở rộng tuyến đi bộ quanh phố cổ Hà Nội

(Dân trí) - Không chỉ bày tỏ đồng tình, ủng hộ dự định triển khai thêm một số tuyến phố đi bộ quanh phố cổ thủ đô, mà bạn đọc còn đóng góp nhiều ý kiến xây dựng tâm huyết.

Thứ năm, 09/06/2011 - 11:48

Vì rượu bia, tôi mất người bạn thân!
Vì rượu bia, tôi mất người bạn thân!

(Dân trí) - Câu chuyện tôi kể dưới đây là có thật về tôi và một người bạn thân nhất của tôi thời đi học, nhưng cũng tại rượu bia mà giờ đây mọi chuyện đã khác.

Thứ năm, 09/06/2011 - 09:19