Giao sổ đỏ vay 100 triệu đồng, chủ đất tá hỏa tài sản bị bán cho người khác

Tình huống được luật sư Nguyễn Thụy Bảo Ân (Đoàn Luật sư TPHCM) chia sẻ gần đây khiến nhiều người bất ngờ, cũng là một lời cảnh báo đối với cả người sở hữu tài sản và người đi mua nhà đất.

Đầu tháng 6, anh A. (Đồng Nai) có nhu cầu vay 100 triệu đồng để giải quyết việc cá nhân nên tìm đến một đơn vị cho vay nhận cầm cố tài sản.

Bên cho vay chỉ yêu cầu anh A. giao bản gốc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không yêu cầu ký giấy ủy quyền hay hợp đồng chuyển nhượng giả cách. Hai bên thỏa thuận khi bên vay hoàn trả đầy đủ tiền gốc và lãi sẽ được nhận lại sổ đỏ.

Giữa tháng 6, trong lúc làm việc trên thửa đất của mình, anh A. bất ngờ phát hiện một nhóm người đến xem đất. Khi người đàn ông lại hỏi chuyện, những người này cho biết họ vừa nhận chuyển nhượng lô đất và đã hoàn tất việc thanh toán với bên bán.

Nghi ngờ có chuyện bất thường, anh A. đến văn phòng công chứng kiểm tra và bàng hoàng phát hiện lô đất của mình đã được lập hợp đồng chuyển nhượng, công chứng đầy đủ.

Quá trình xác minh cho thấy nhóm đối tượng đã làm giả căn cước công dân của vợ chồng anh A. với mức độ tinh vi cao. Các giấy tờ giả có thể quét mã QR hiển thị đúng thông tin cá nhân, rất khó phát hiện bằng mắt thường, chỉ có thể nhận biết khi kiểm tra chip điện tử.

Ngày 22/6, các đối tượng sử dụng giấy tờ giả đến một văn phòng công chứng tại Tây Ninh để lập hợp đồng ủy quyền đối với lô đất.

Theo luật sư, sở dĩ các đối tượng di chuyển qua tỉnh Tây Ninh bởi đây là địa bàn ngoại trừ, nếu làm thủ tục tại văn phòng công chứng ở Đồng Nai, công chứng viên sẽ kiểm tra kỹ thông tin giấy tờ liên quan đến đất đai. Còn khi ra ngoại tỉnh, đơn vị công chứng ở tỉnh khác sẽ không kiểm tra thông tin ở Đồng Nai được.

Đối với hợp đồng ủy quyền, luật sư cho biết pháp luật hiện hành không quy định hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản phải được công chứng tại nơi có đất.

Sau khi được công chứng hợp đồng ủy quyền, cùng ngày nhóm đối tượng quay lại tỉnh Đồng Nai lập tức ký hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ lô đất sang cho C. Khi hoàn tất giao dịch và đến tiếp nhận tài sản, C. mới gặp anh A. - chủ sở hữu thực sự của thửa đất.

Tiếp nhận vụ việc, luật sư đã hướng dẫn vợ chồng anh A. gửi đơn tố giác đến cơ quan điều tra và đề nghị áp dụng biện pháp ngăn chặn việc sang tên quyền sử dụng đất. Hiện nhóm đối tượng liên quan đã bị bắt giữ.

Qua vụ việc, luật sư cảnh báo người dân không nên chủ quan khi giao bản gốc các giấy tờ liên quan đến tài sản cho người khác.

"Nhiều người vẫn cho rằng chỉ có sổ đỏ mà không có chữ ký của chủ sở hữu thì không thể thực hiện việc mua bán. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các đối tượng lừa đảo hiện nay có thể làm giả giấy tờ tùy thân, sổ đỏ với mức độ ngày càng tinh vi", luật sư nói.

Bên cạnh đó, luật sư cũng lưu ý những người có nhu cầu mua nhà đất cần đặc biệt thận trọng với các giao dịch được thực hiện thông qua hợp đồng ủy quyền.

Theo luật sư, trong trường hợp tài sản liên quan đến hành vi phạm tội, người mua dù ngay tình vẫn phải hoàn trả tài sản cho chủ sở hữu hợp pháp.

"Pháp luật hình sự nêu rõ mua lại tài sản do phạm tội mà có thì buộc phải trả lại cho bên bị hại. Trong tình huống này, C. mua mảnh đất ngay tình, nhưng nếu đây là vụ án hình sự, chắc chắn tài sản phải trả lại cho anh A. và C. phải đi đòi tiền lại từ nhóm đối tượng phạm tội mà không biết khi nào mới đòi lại được tiền.

Do vậy, khi đi mua nhà đất mà thấy tài sản được ủy quyền, người dân cần lưu ý kiểm tra cẩn thận tình trạng pháp lý. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc không thể xác minh rõ tình trạng pháp lý của bất động sản nên từ chối giao dịch", luật sư khuyến cáo.

Vì vậy, trước khi quyết định giao dịch, người dân cần kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý, nguồn gốc tài sản và tính xác thực của các giấy tờ liên quan. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc không thể xác minh rõ tình trạng pháp lý của bất động sản, việc từ chối giao dịch sẽ là lựa chọn an toàn hơn.