Đi Nhật gửi tiền về nhờ em gái mua đất hộ, ngày về nhận câu hỏi "đứng hình"

Mạng xã hội mới đây lan truyền đoạn câu chuyện một người phụ nữ đi lao động tại Nhật Bản gửi tiền về nước nhờ em gái mua đất hộ. Tuy nhiên, sau 5 năm trở về, khi đề nghị em gái làm thủ tục sang tên người chị nhận được câu trả lời không ngờ.

Người em không những từ chối thực hiện sang tên tài sản trả lại cho chị gái mà còn khẳng định thửa đất thuộc quyền sở hữu của mình. Thậm chí, người em còn đặt ngược câu hỏi: "Sổ đỏ đứng tên tôi, chị lấy bằng chứng gì để chứng minh đây là tài sản của chị?".

Câu chuyện thu hút sự quan tâm của dư luận. Nhiều độc giả băn khoăn liệu người bỏ tiền mua đất có thể đòi lại tài sản hay không, việc nhờ người khác đứng tên sổ đỏ được pháp luật nhìn nhận như thế nào và cần làm gì để hạn chế những rủi ro tương tự.

Nhờ người khác đứng tên sổ đỏ tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trịnh Văn Dũng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết thực tế không ít người Việt Nam đang sinh sống, làm việc hoặc định cư ở nước ngoài lựa chọn nhờ người thân tại Việt Nam đứng tên mua nhà, đất.

Theo luật sư, việc này xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chưa đáp ứng điều kiện đứng tên theo quy định của pháp luật tại từng thời điểm, muốn giao dịch được thực hiện nhanh chóng, thuận tiện hoặc đơn giản là quá tin tưởng người thân nên không lập văn bản thỏa thuận.

"Tuy nhiên, việc để người khác đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với những tài sản có giá trị lớn luôn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp. Khi mâu thuẫn xảy ra, người thực sự bỏ tiền mua đất có thể gặp nhiều khó khăn trong việc chứng minh quyền lợi của mình nếu không lưu giữ đầy đủ các tài liệu, chứng cứ liên quan.

"Trên thực tế, nhiều vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm chỉ vì các bên không có bất kỳ giấy tờ, tài liệu nào thể hiện người đứng tên trên sổ đỏ chỉ là người được nhờ đứng tên hộ", luật sư Dũng chia sẻ.

Trường hợp đã phát sinh tranh chấp cần làm gì?

Theo luật sư, khi người đứng tên tài sản phủ nhận việc đứng tên hộ như câu chuyện người chị gái nêu trên, người thực sự bỏ tiền mua đất cần nhanh chóng thu thập các tài liệu, chứng cứ chứng minh nguồn gốc hình thành tài sản.

Những chứng cứ có giá trị gồm sao kê tài khoản ngân hàng thể hiện quá trình chuyển tiền từ nước ngoài về Việt Nam; chứng từ chuyển tiền quốc tế, biên lai nhận tiền; các tin nhắn, email hoặc dữ liệu điện tử thể hiện việc hai bên trao đổi về việc mua đất và đứng tên hộ. Bên cạnh đó, giấy biên nhận tiền, bản ghi âm, ghi hình hợp pháp về thỏa thuận giữa các bên cũng có thể được sử dụng làm căn cứ chứng minh.

Ngoài các tài liệu nêu trên, lời khai của người bán đất, môi giới hoặc những người biết rõ nguồn gốc số tiền dùng để giao dịch cũng là nguồn chứng cứ quan trọng. Trường hợp việc giao nhận tiền được thực hiện bằng tiền mặt, người làm chứng có thể giúp làm rõ bản chất của giao dịch.

Luật sư cho biết việc chứng minh nguồn tiền do mình bỏ ra là một trong những căn cứ pháp lý quan trọng để Tòa án xem xét khi giải quyết tranh chấp. Trên cơ sở các chứng cứ được cung cấp, Tòa án sẽ đánh giá bản chất thực sự của giao dịch, thay vì chỉ căn cứ duy nhất vào việc ai là người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Sau khi thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, người cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất và xác định quyền sở hữu đối với tài sản.

Chuẩn bị nhờ người khác đứng tên mua đất cần lưu ý những gì?

Trong trường hợp buộc phải nhờ người thân hoặc người khác đứng tên mua nhà đất tại Việt Nam, theo luật sư, người bỏ tiền mua cần chủ động chuẩn bị hồ sơ, tài liệu ngay từ đầu để bảo vệ quyền lợi của mình, hạn chế tối đa rủi ro nếu phát sinh tranh chấp sau này.

Theo đó, việc quan trọng đầu tiên cần làm đó là lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về việc đứng tên hộ. Văn bản cần thể hiện cụ thể mục đích nhờ đứng tên, nguồn tiền dùng để mua tài sản, thông tin nhà đất, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên, thời điểm phải chuyển giao lại tài sản cũng như trách nhiệm bồi thường nếu một bên vi phạm cam kết.

"Để tăng giá trị chứng minh, văn bản nên được công chứng hoặc có người làm chứng theo quy định của pháp luật Việt Nam", luật sư Dũng khuyến nghị.

Bên cạnh đó, người mua cần lưu giữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến quá trình chuyển tiền. Mọi khoản tiền dùng để mua nhà đất nên được thực hiện thông qua hình thức chuyển khoản hoặc có giấy tờ xác nhận rõ ràng.

Khi chuyển tiền, nên ghi cụ thể nội dung như "chuyển tiền mua nhà", "chuyển tiền mua quyền sử dụng đất" hoặc "nhờ đứng tên hộ tài sản". Đồng thời, cần bảo quản cẩn thận sao kê ngân hàng, biên lai, tin nhắn và các dữ liệu điện tử có liên quan.

Ngoài ra, sau khi hoàn tất giao dịch, người bỏ tiền mua nên trực tiếp quản lý hoặc lưu giữ bản sao đầy đủ các giấy tờ quan trọng liên quan đến tài sản như hợp đồng chuyển nhượng, hồ sơ giao dịch, chứng từ thanh toán, hồ sơ kỹ thuật và các tài liệu chứng minh nguồn gốc tài sản - Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở.

Theo luật sư, việc để toàn bộ giấy tờ gốc do người đứng tên quản lý trong thời gian dài có thể khiến người bỏ tiền mua gặp bất lợi khi xảy ra tranh chấp, đặc biệt trong trường hợp không có các tài liệu khác chứng minh việc đứng tên chỉ mang tính chất hộ hoặc nhờ đứng tên.

"Việc nhờ người khác đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không phải là giải pháp an toàn về mặt pháp lý. Khi phát sinh tranh chấp, người thực sự bỏ tiền mua đất có thể phải mất nhiều thời gian, công sức và chi phí để chứng minh quyền lợi của mình, thậm chí đối mặt với nguy cơ không đủ chứng cứ để bảo vệ tài sản.

Vì vậy, trước khi thực hiện các giao dịch nhà đất có giá trị lớn, các bên nên tham khảo ý kiến của luật sư, lập đầy đủ hồ sơ pháp lý và chủ động lưu giữ chứng cứ ngay từ thời điểm giao dịch. Đây là cách hiệu quả nhất để hạn chế rủi ro tranh chấp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình", luật sư Dũng khuyến nghị.