Con trai lén làm sổ đỏ đất ở nhờ, con dâu cũ kiện đòi chia đôi

TAND TP Hải Phòng đang thụ lý vụ án tranh chấp chia tài sản chung sau ly hôn giữa nguyên đơn là chị Phạm Thị Tuyến và bị đơn là anh Nguyễn Văn Cảnh, cùng trú tại thôn Liễu Dinh, xã Trường Thọ, huyện An Lão, nay là xã An Trường, TP Hải Phòng.

Bố mẹ anh Cảnh là ông Nguyễn Văn Thanh và bà Nguyễn Thị Liệu được triệu tập tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ngoài ra, Chủ tịch UBND xã An Trường cùng một số cá nhân khác cũng được triệu tập phục vụ quá trình xét xử.

Vụ việc từng được tòa lên lịch xét xử ngày 19/1, sau đó hoãn sang ngày 22/5 nhưng tiếp tục phải tạm hoãn.

Theo hồ sơ hòa giải do UBND xã An Trường cung cấp, chị Tuyến trình bày rằng năm 1995, vợ chồng chị mua thửa đất vườn ao tại thôn Liễu Dinh của vợ chồng ông Nguyễn Khắc Tứ, bà Nguyễn Thị Chiều với giá 24 triệu đồng. Việc giao dịch khi đó do bố chồng chị là ông Thanh đứng ra thực hiện.

Đến năm 2005, vợ chồng chị làm đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 1/9/2005, thửa đất diện tích 956m2 được cấp sổ đỏ đứng tên Nguyễn Văn Cảnh và Phạm Thị Tuyến.

Năm 2011, hai người ly hôn nhưng chưa phân chia tài sản chung. Gần đây, chị Tuyến gửi đơn đến TAND TP Hải Phòng yêu cầu chia đôi thửa đất và đề nghị được sử dụng một nửa diện tích.

Bố mẹ nói mua đất cho ở nhờ, không biết con làm sổ đỏ

Khi biết chị Tuyến khởi kiện đòi chia đất, ông Nguyễn Văn Thanh đã gửi đơn tới tòa, cho rằng nội dung con dâu cũ trình bày không đúng sự thật.

Theo ông Thanh, nguồn gốc thửa đất là của cụ Xưởng. Sau khi vợ chồng cụ qua đời, vợ chồng ông Nguyễn Khắc Tứ và bà Nguyễn Thị Chiều quản lý, sử dụng. Do không còn nhu cầu sử dụng, vợ chồng ông Tứ đã chuyển nhượng lại thửa đất.

Ông Thanh cho biết chính vợ chồng ông là người trực tiếp giao dịch và trả tiền mua đất vào năm 1995. Việc mua bán có giấy viết tay lập ngày 3/8/1995.

Một năm sau, anh Nguyễn Văn Cảnh kết hôn với chị Phạm Thị Tuyến. Vợ chồng ông Thanh cho con trai và con dâu ra ở nhờ trên thửa đất này.

Theo trình bày của ông Thanh, đến năm 2007, khi vợ chồng anh Cảnh ly thân, cả hai đã trả lại đất cho bố mẹ rồi chuyển đi nơi khác sinh sống. Từ đó đến nay, vợ chồng ông tiếp quản khu đất, xây dựng nhà ở kiên cố và sử dụng ổn định.

Ông Thanh cho biết gia đình ông cũng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế sử dụng đất hàng năm trong suốt quá trình quản lý, sử dụng thửa đất.

Khoảng năm 2024, chị Tuyến quay lại yêu cầu chia quyền lợi đối với thửa đất vì cho rằng đây là tài sản chung chưa phân chia sau ly hôn. Lúc này, ông Thanh mới biết đất đã được cấp sổ đỏ đứng tên con trai và con dâu cũ từ năm 2005.

Theo lời ông Thanh, khi bị gặng hỏi, anh Cảnh thừa nhận trước đây đã tự ý làm sổ đỏ để vay tiền ngân hàng do cần vốn làm ăn.

Ông Thanh cho rằng thủ tục cấp sổ đỏ có nhiều dấu hiệu bất thường. Theo hiểu biết của ông, khi làm hồ sơ cấp giấy chứng nhận, cán bộ địa chính phải xuống thực địa để đo đạc, xác minh nguồn gốc và hiện trạng sử dụng đất.

Tuy nhiên, ông nói trong suốt quá trình đó không có cán bộ nào xuống kiểm tra thực tế hay làm việc với gia đình ông.

“Tôi đã có đơn đề nghị cơ quan chức năng hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này. Khi vụ việc được giải quyết thấu tình, đạt lý, tôi sẽ chia cho cháu nội một lô đất trên chính thửa đất chung”, ông Thanh nói.

Hồ sơ cấp sổ đỏ chỉ có đơn do người con ký

Trao đổi với phóng viên, anh Nguyễn Văn Cảnh thừa nhận thời điểm xin cấp sổ đỏ đã không nói với bố mẹ.

Anh cho biết khi đó có trao đổi với một cán bộ xã tên Đạt về việc làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Người này hướng dẫn anh viết đơn và ghi thêm tên vợ vào hồ sơ.

“Tôi chỉ viết đơn xin cấp sổ đỏ theo hướng dẫn. Trong đơn chỉ có chữ ký của tôi, không có chữ ký của vợ tôi. Cán bộ cũng không xuống kiểm tra hiện trạng thửa đất”, anh Cảnh nói.

Để tìm hiểu thêm về hồ sơ cấp sổ đỏ, phóng viên đã liên hệ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai An Lão.

Theo hồ sơ đơn vị này cung cấp, thành phần hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận năm 2005 của anh Cảnh chỉ gồm đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đề ngày 20/7/2005.

Trong đơn, phần người sử dụng đất ghi tên Nguyễn Văn Cảnh và vợ là Phạm Thị Tuyến. Cuối đơn chỉ có chữ ký và họ tên Nguyễn Văn Cảnh.

Ngoài đơn xin cấp sổ đỏ, hồ sơ chỉ kèm sơ đồ thửa đất. Không có giấy tờ chuyển nhượng, cho tặng hoặc thừa kế quyền sử dụng đất liên quan đến thửa đất này.

UBND xã An Trường cho biết theo bản đồ năm 1985, người sử dụng đất là ông Xưởng. Đến bản đồ năm 1996, sổ mục kê thể hiện người sử dụng đất là anh Nguyễn Văn Cảnh.

Theo hồ sơ sao lưu, năm 2005 anh Cảnh làm đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên Nguyễn Văn Cảnh và Phạm Thị Tuyến. Sau đó, ngày 1/9/2005, thửa đất được cấp sổ đỏ đứng tên hai vợ chồng.

Vụ việc hiện chưa có phán quyết cuối cùng từ tòa án. Tuy nhiên, câu chuyện đang cho thấy nhiều rủi ro pháp lý phát sinh từ việc mua bán, cho ở nhờ hoặc sử dụng đất trong phạm vi gia đình nhưng không lập giấy tờ rõ ràng.

Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng các giao dịch liên quan đến đất đai, kể cả giữa người thân, cần được thể hiện bằng văn bản đầy đủ, xác định rõ quyền sở hữu, quyền sử dụng và người đứng tên hợp pháp để tránh tranh chấp kéo dài, ảnh hưởng tình cảm gia đình và phát sinh khiếu kiện phức tạp về sau.