Khó phát hiện lợi ích nhóm, tham nhũng chính sách

Dân trí Được đại biểu đánh giá là thẳng thắn, không né tránh khi trả lời nhiều câu hỏi “hóc” đặt ra, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường thừa nhận nhiều “lỗi”, “lọt”, sơ xuất trong quá trình tham mưu xây dựng, thẩm định văn bản quy phạm pháp luật…

Có thể có nhưng chưa phát hiện

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) nêu vấn đề, cử tri cho rằng, hiện tham nhũng đang xảy ra trong nhiều lĩnh vực, trong đó có vấn đề tham nhũng chính sách, pháp luật. Ông Thuyền nghi ngờ thực tế có hiện tượng này vì rõ ràng có việc nhiều bộ ngành vẫn ban hành những văn bản “đá” nhau vì chuyện bảo vệ lợi ích của ngành mình.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Thuyền, Bộ trưởng Tư pháp khẳng định, quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật rất đầy đủ, chặt chẽ qua nhiều tầng nấc. Chỉ trừ việc ban hành thông tư và thông tư liên tịch của các bộ, ngành chưa có sự kiểm soát tập trung (theo quy định của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật), còn các loại văn bản, từ quyết định của Thủ tướng đến Nghị định của Chính phủ, quy trình xây dựng rất chặt chẽ.
 
Bộ trưởng Tư pháp: Không loại trừ văn bản này, quy định kia lọt... lợi ích nhóm.
Bộ trưởng Tư pháp: "Không loại trừ văn bản này, quy định kia lọt... lợi ích nhóm".

Không bác hẳn nghi vấn có tiêu cực, tham nhũng chi phối nhưng Bộ trưởng Hà Hùng Cường cũng phân trần, “có thể không phát hiện được vấn đề đó vì rất khó”.

Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) rót thêm nghi vấn từ việc Chính phủ nhiều lần xin điều chỉnh, “đưa vào, rút ra” các dự án luật trong chương trình chứng tỏ lợi ích nhóm đã tác động nhiều trong quá trình xây dựng luật. Ông Sơn yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp đưa ra một cách thức để chặn tác động của lợi ích nhóm trong việc làm luật.

Giải đáp thắc mắc này, ông Cường đi từ ví dụ thực tế, nhiều đại biểu Quốc hội từng nói nhiều về việc ban hành Nghị định về hoạt động kinh doanh vàng hay vận hành thị trường, kiểm soát giá xăng dầu, giá than, giá điện… Bộ trưởng Tư pháp nhấn mạnh, chủ trương tiến tới giá thị trường đối với những mặt hàng này thì khó “vặn vẹo” được vì đã được nhà nước xác định rất rõ. Nhưng vấn đề lộ trình thế nào để ổn định kinh tế vĩ mô, chống lạm phát thì bước đi Chính phủ đề ra phải rất chặt chẽ.

“Nếu nói lợi ích nhóm gì đó thì khó vì vấn đề được kiểm soát chặt. Nhưng cũng không loại trừ văn bản này, văn bản kia để hở, lọt. Thực tế có thể có việc đó” - Bộ trưởng Tư pháp nói.

Đại biểu Trần Xuân Vinh (Quảng Nam) truy vấn tiếp: “Có hay không tình trạng các doanh nghiệp “tranh thủ” cơ chế chính sách để trục lợi, gây thất thoát tài sản của nhà nước. Bộ trưởng có giải pháp nào để chặn nguy cơ này?”.

Gọi thẳng tên sự việc đại biểu đề cập là “lobby chính sách”, Bộ trưởng Tư pháp giải thích, chuyện này ở các nước khá phổ biến nhưng ở Việt Nam chắc chắn rất khó, nếu có cũng rất hãn hữu vì sự khác nhau về chế độ chính trị. Vì chế độ Đảng lãnh đạo nên pháp luật, theo ông Cường, là sự thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chắc chắn chỉ có một hướng thống nhất, không bị chi phối, ảnh hưởng, vận động bởi phái chính trị khác.

Thừa nhận có nghe những ý kiến phản ánh về việc này việc kia, bản thân không thể tự kết kết luận về vấn đề nhưng Bộ trưởng Hà Hùng Cường nhấn mạnh, Bộ Tư pháp không phát hiện hiện tượng trong vấn đề ban hành vi phạm pháp luật (không phải vấn đề điều hành) – lĩnh vực kiểm tra của Bộ.

Không chỉ “lọt” quy định chứng minh thư ghi tên cha mẹ

Chuyển sang vấn đề kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Huỳnh Văn Tấn (Tiền Giang) nêu nhiều hạn chế như một số văn bản chưa được phát hiện kịp thời, chỉ được đề cập, sửa chữa khi có phản ánh của báo chí, dư luận. Đại biểu cho rằng trách nhiệm thuộc Bộ trưởng Tư pháp.
 
Toàn cảnh phiên chất vấn Bộ trưởng Tư pháp tại UB thường vụ Quốc hội.
Toàn cảnh phiên chất vấn Bộ trưởng Tư pháp tại UB thường vụ Quốc hội.

Ông Hà Hùng Cường “thanh minh”, công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật yêu cầu sự thẩm định toàn diện. Để đảm bảo việc này, luật đưa ra nguyên tắc sau 3 ngày ban hành văn bản, các bộ, ngành phải gửi văn bản cho Bộ Tư pháp để kiểm tra. Tuy nhiên, thực tế, việc gửi văn bản cũng chậm nên nhiều khi văn bản được đăng tải, thông báo rồi mà cơ quan kiểm tra vẫn chưa nhận được.

Xác nhận thông tin phản ánh từ báo chí là một nguồn quan trọng để Bộ Tư pháp nắm thêm tình hình dư luận, ông Cường cho biết đã chỉ đạo thực hiện chế độ điểm báo hàng ngày liên quan đến việc phát hiện văn bản sai phạm để yêu cầu kiểm tra vào cuộc ngay. Nhưng người đứng đầu ngành Tư pháp cũng cho rằng, Bộ không hoàn toàn chỉ kiểm tra khi sự việc đã được nêu trên báo chí.

Từ năm 2010, Bộ đã ban hành quy chế để yêu cầu đến các Sở, phòng Tư pháp chủ động thẩm định, kiểm tra văn bản của các cấp ngành trong những lĩnh vực mà dư luận, người dân quan tâm, chờ đợi. Ngoài 4 nội dung yêu cầu bắt buộc, cơ quan kiểm tra còn mở rộng thêm việc thẩm định, đánh giá tính khả thi, phù hợp thực tế của luật.

Việc phát hiện bất hợp lý trong quy định về ưu tiên cộng điểm cho Bà mẹ Việt Nam anh hùng khi thi đại học do Bộ GD-ĐT ban hành là một ví dụ được Bộ trưởng Tư pháp nêu ra làm dẫn chứng cho nhận định này.

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh truy vấn tiếp, có bao nhiêu văn bản của Chính phủ “lọt” không qua Bộ Tư pháp thẩm định?

Ông Cường trình bày, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Bộ Tư pháp đã thẩm định hơn 400 văn bản, trung bình mỗi văn bản 50 nội dung, tính ra có trên 2 vạn nội dung được kiểm tra, xem xét. Ông Cường xác nhận, “cũng có nội dung này khác dư luận không đồng tình nhưng số lượng không nhiều so với số nội dung được thẩm định”.

Nhắc lại câu chuyện “lọt” quy định chứng minh thư nhân dân ghi tên cha mẹ, Bộ trưởng Tư pháp phân trần, Nghị định từ năm 1999 đã quy định vấn đề này. Khi Cục kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật tiếp nhận Nghị định mới đề xuất của Bộ Công an, các cán bộ chỉ tập trung vào nhưng vấn đề mới, vấn đề cũ “coi như đã rồi” nên… bỏ sót. Vì vậy, chỉ đến khi Bộ Công an triển khai thí điểm cấp chứng minh thư mẫu mới ở 4 quận của Hà nội, dư luận lên tiếng, Bộ Tư pháp mới lật lại và thống nhất kiến nghị Thủ tướng dừng việc thí điểm.

“Thực tế là quá trình kiểm tra có lọt chứ không phải không. Tôi đã yêu cầu anh em báo cáo, kiểm điểm để rút kinh nghiệm” - Bộ trưởng Tư pháp thẳng thắn.
 
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh: Bộ Tư pháp để lọt kiểm tra, thẩm định bao nhiêu văn bản?.
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh: "Bộ Tư pháp để lọt kiểm tra, thẩm định bao nhiêu văn bản?".

Đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) nối tiếp bức xúc, chưa bao giờ các bộ, ngành có nhiều thông tư ban hành gây bức xúc như thời gian qua. Ông Nam điểm qua các quy định Bà mẹ Việt Nam anh hùng được cộng điểm khi thi đại học, chó, mèo phải “có hộ khẩu”, xử phạt người gọi điện ở cây xăng, quan tài cán bộ không được lắp ô kính…

Mượn lại một lời nhận xét là cơ quan chức năng “ngồi trên trời làm chính sách”, ông Nam chỉ ra nghịch lý, nhiều khoảng trống khác lại không có quy định, văn bản nào điều chỉnh, cơ quan nào kiểm soát và yêu cầu truy tìm nguyên nhân của tình trạng này.

Phủ nhận nhận xét của ông Nam, Bộ trưởng Hà Hùng Cường quả quyết, chưa bao giờ Việt Nam xây dựng được ý thức thực sự cao trong thực thi công vụ của cán bộ cũng như ý thức chấp hành pháp luật của người dân như hiện nay. Kể từ khi ban hành Hiến pháp 1980 đến nay, ông Cường cho rằng, ý thức pháp luật của người dân, cán bộ đã cải thiện hơn trước, cao hơn 1 bước đáng kể.

Xác nhận có 1 số quy định đưa ra chưa phù hợp thực tế nhưng ông Cường cũng nêu quan điểm,  cần dần dần đưa các hoạt động trong cuộc sống vào khuôn khổ pháp luật. Dẫn chứng vụ cháy trạm xăng đối diện bệnh viện 108 ở Hà Nội ít tháng trước, Bộ trưởng Tư pháp cho rằng, việc sử dụng điện thoại di động ở nơi bán xăng là một nguồn nguy hiểm cao độ nên có quy định về việc đặt biển cấm, nhắc nhở, xử phạt là đúng để xây dựng thói quen, ý thức chấp hành của người dân, còn “chưa chắc quy định nào đưa ra cũng phải để xử phạt”.

“Bản thân tôi là người nghiện thuốc lá nhưng sang Singapore, nhìn thấy trong thang máy đề rõ quy định hút thuốc  phạt 1.000 USD thì tôi cũng không bao giờ dám… thử vi phạm” - ông Cường ví von.

P.Thảo

MỚI NHẤT
Hình ảnh khói lửa bủa vây Công ty Pou Yuen Việt Nam
Hình ảnh khói lửa bủa vây Công ty Pou Yuen Việt Nam

(Dân trí) - Đến 8h sáng nay 21/8, lửa vẫn đang bùng lên dữ dội và lan rộng tại Công ty Pou Yuen Việt Nam (phường Tân Tạo, quận Bình Tân, TPHCM). Hàng ngàn công nhân tạm thời nghỉ việc chờ khắc phục sự cố.

Thứ tư, 21/08/2013 - 08:11

Cháu bé may mắn thoát chết trong vụ va chạm với xe container
Cháu bé may mắn thoát chết trong vụ va chạm với xe container

(Dân trí) - Một vụ tai nạn giữa xe container và “xế hộp” xảy ra vào chiều 20/8 khiến chiếc ô tô 4 chỗ hư hỏng nặng nhưng may mắn cháu bé trong xe chỉ bị thương nhẹ.

Thứ tư, 21/08/2013 - 07:56

Hà Nội: Hàng nghìn người ngồi giữa đường làm lễ cầu siêu
Hà Nội: Hàng nghìn người ngồi giữa đường làm lễ cầu siêu

(Dân trí) - Toàn bộ tuyến đường Tây Sơn và cầu vượt ngã Tư Sở trước chùa Phúc Khánh gần như bị "đóng băng". Nhiều người đến muộn đành chấp nhận xếp hàng đứng đội mưa ngoài cổng chùa, thậm chí tràn cả lên cầu vượt Ngã Tư Sở...

Thứ tư, 21/08/2013 - 06:57

Bộ trưởng TN-MT “lụt” trong trách nhiệm cấp sổ đỏ
Bộ trưởng TN-MT “lụt” trong trách nhiệm cấp sổ đỏ

(Dân trí) - “Nếu đến cuối năm chỉ tiêu cấp “đỏ đỏ” không hoàn thành, Thủ tướng có phê bình, kiểm điểm trách nhiệm Bộ trưởng, tôi phải chịu. Nhưng khi đó cũng cần sòng phẳng nhìn nhận trách nhiệm chủ yếu là các địa phương” – Bộ trưởng TN-MT Nguyễn Minh Quang trình bày.

Thứ ba, 20/08/2013 - 08:56

Nhà văn hóa "dát vàng" để... trâu bò trú chân
Nhà văn hóa "dát vàng" để... trâu bò trú chân

(Dân trí) - Dù nhà văn hóa cũ vẫn sử dụng tốt nhưng UBND phường vẫn mạnh tay chi hơn 5 tỷ đồng đầu tư xây dựng nhà văn hóa mới. Đáng buồn thay, nhà văn hóa được dân ví von là “dát vàng” này lại là nơi nghỉ ngơi của... trâu bò.

Thứ ba, 20/08/2013 - 08:30

Hối hả khánh thành đường Phạm Văn Đồng trước ngày 2/9
Hối hả khánh thành đường Phạm Văn Đồng trước ngày 2/9

(Dân trí) - Dự kiến ngày 29/8 sắp tới, đường Phạm Văn Đồng (tuyến Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - vành đai ngoài) sẽ được thông xe đoạn từ nút giao công viên Gia Định đến ngã tư Bình Triệu.

Thứ ba, 20/08/2013 - 07:51

Xe tải mất phanh đâm gãy cột điện
Xe tải mất phanh đâm gãy cột điện

(Dân trí) - Rất đông người tham gia giao thông trên đường Đinh Bộ Lĩnh đoạn qua phường 24, quận Bình Thạnh, TPHCM được một phen khiếp vía khi chiếc xe tải mất phanh lao đi như không người lái rồi húc gãy cột điện, cột đèn chiếu sáng.

Thứ ba, 20/08/2013 - 04:25

Đình chỉ 10 thanh tra giao thông phạt tiền không ghi biên lai
Đình chỉ 10 thanh tra giao thông phạt tiền không ghi biên lai

(Dân trí) - Liên quan đến việc nhận tiền xử phạt nhưng không ghi biên lai, sửa chữa hàng loạt hóa đơn vi phạm hành chính, 10 cán bộ thanh tra giao thông, Sở GTVT Hải Phòng đã bị tạm đình chỉ công tác.

Thứ ba, 20/08/2013 - 03:56

Đỏ lửa trong mùa Vu Lan
Đỏ lửa trong mùa Vu Lan

(Dân trí) - Quan niệm "trần sao âm vậy" nên những ngày này, người dân mua cả "núi" vàng mã, từ quần áo, nhà cửa đến những đồ hiện đại như ô tô, máy bay, điện thoại... về đốt. Khắp các tuyến phố đâu đâu cũng thấy rực lửa hóa vàng.

Thứ ba, 20/08/2013 - 02:55

Đi mua hàng cõi âm
Đi mua hàng cõi âm

(Dân trí) - Không quảng cáo, không tiếp thị nhưng hàng vẫn được tiêu thụ nhanh và mạnh. Không khí ở chợ vàng mã hay còn gọi là chợ cõi âm chưa bao giờ thôi nhộn nhịp trong ngày lễ Vu Lan.

Thứ ba, 20/08/2013 - 02:12

Một bác sĩ bị tố đánh vợ sảy thai
Một bác sĩ bị tố đánh vợ sảy thai

(Dân trí) - Chị Trần C.L., sinh năm 1981, đang công tác tại Chi Cục Thú y TP Cần Thơ, vừa gửi đơn tới cơ quan chức năng nhờ can thiệp vì bị chồng đánh đập tàn bạo gây thương tích, sau đó dẫn tới sảy thai.

Thứ ba, 20/08/2013 - 02:10

3 công nhân tử vong trong bồn nguyên liệu giấy
3 công nhân tử vong trong bồn nguyên liệu giấy

(Dân trí) - Trong lúc dọn vệ sinh trong bồn nguyên liệu bột giấy của Công ty TNHH Hiệp Phát (Khu công nghiệp Phú Tài, TP Quy Nhơn, Bình Định) chuyên sản xuất giấy và bao bì carton, 3 công nhân đã bị ngạt khí độc dẫn đến tử vong.

Thứ ba, 20/08/2013 - 01:22

ĐÁNG QUAN TÂM
“Chúng tôi phải nhảy xuống kênh đào Panama để giải thoát cho mình”
“Chúng tôi phải nhảy xuống kênh đào Panama để giải thoát cho mình”

(Dân trí) - “Cuộc sống ở trên tàu quá vất vả, mỗi ngày phải làm việc từ 17 - 18 tiếng, ăn uống lại kham khổ. Có khi phải ăn cả cá ươn dùng để làm mồi câu nên chúng tôi phải nhảy để giải thoát cho mình”, thuyền viên trở về chia sẻ.

Thứ ba, 20/08/2013 - 12:29

90% phương tiện vận tải vi phạm tốc độ
90% phương tiện vận tải vi phạm tốc độ

(Dân trí) - Theo kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng, có đến 75-90% phương tiện vận tải vi phạm về tốc độ; có doanh nghiệp trong một tháng vi phạm đến gần 1.000 lần.

Thứ ba, 20/08/2013 - 11:41

Phải xin phép nếu muốn ghi hình CSGT đang làm việc (?)
Phải xin phép nếu muốn ghi hình CSGT đang làm việc (?)

(Dân trí) - Quy định này vừa được Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (CSGT) đưa ra khiến nhiều người cảm thấy lạ lùng.

Thứ ba, 20/08/2013 - 11:17

Nam thanh niên tử nạn vì vũng nước trên đường
Nam thanh niên tử nạn vì vũng nước trên đường

(Dân trí) - Hai thanh niên chạy xe gắn máy với tốc độ nhanh, khi qua vũng nước đã bất ngờ loạng choạng tay lái rồi ngã nhào xuống đường.

Thứ ba, 20/08/2013 - 10:45

Hành trình đáng sợ của tàu cánh ngầm
Hành trình đáng sợ của tàu cánh ngầm

(Dân trí) - Ngoài tàu cánh ngầm, các tàu vận tải khác và tàu thô sơ của người dân đi đánh bắt thủy hải sản cũng dàn hàng 3 hàng 7. Những buổi chiều muộn, trên biển xuất hiện sương mù, khuất tầm nhìn khiến hải trình tàu cánh ngầm càng không an toàn.

Thứ ba, 20/08/2013 - 10:26

Lật thuyền chở cỏ, 2 người mất tích
Lật thuyền chở cỏ, 2 người mất tích

(Dân trí) - Chị Nga dùng thuyền nan của gia đình chở 3 phụ nữ cùng xóm sang bên bờ sông Lam cắt cỏ. Trên đường trở về, thuyền bị lật khiến 4 người rơi xuống sông...

Thứ ba, 20/08/2013 - 09:50

Choáng với những hình nộm giá bạc triệu cho người cõi âm
Choáng với những hình nộm giá bạc triệu cho người cõi âm

(Dân trí) - Dù đang trong thời buổi kinh tế khó khăn, không ít gia đình vẫn đầu tư hàng chục triệu đồng sắm vàng mã cho ngày xá tội vong nhân. Mặt hàng phục vụ người âm cũng rất phong phú, từ nhà lầu, xe hơi đến ôsin, hầu gái...

Thứ ba, 20/08/2013 - 09:36

Phát hiện tàu cổ vật thứ 3
Phát hiện tàu cổ vật thứ 3

(Dân trí) - Ngày 19/8, trong lúc khai thác hải sản ven bờ, ngư dân xã Bình Châu (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) lại phát hiện và tranh nhau lặn lấy cổ vật trên con tàu cổ vật thứ 3, nằm cách tàu cổ thứ 2 vừa tìm thấy khoảng 2km.

Thứ ba, 20/08/2013 - 09:19

“Kiếm tiền chuyển giới, ngại gì bán thân” (!)
“Kiếm tiền chuyển giới, ngại gì bán thân” (!)

(Dân trí) - “Trong mắt mọi người, “pê đê” tụi mình đã là bệnh hoạn rồi, còn gì để mất nữa đâu mà giữ với gìn”. Nghe lời “đàn chị” đi trước, Dung bước vào con đường bán thân để có tiền trang trải cuộc sống và lớn hơn là thực hiện ước mơ chuyển giới.

Thứ ba, 20/08/2013 - 09:14

Sự dở dang trên công trình cầu Nhật Tân…
Sự dở dang trên công trình cầu Nhật Tân…

(Dân trí) - Sự chậm trễ giải phóng mặt bằng khiến dự án xây dựng cầu Nhật Tân - công trình quốc gia - đã phải "bổ sung chi phí" hơn 150 tỷ đồng cho nhà thầu Nhật Bản. Và số tiền này sẽ được cộng vào tổng chi phí ngân sách dành cho dự án.

Thứ ba, 20/08/2013 - 08:36

Giải cứu 3 cụ già trong vụ cháy ở trung tâm thành phố
Giải cứu 3 cụ già trong vụ cháy ở trung tâm thành phố

(Dân trí) - Hàng chục cán bộ chiến sĩ cùng 7 xe chữa cháy đã có mặt kịp thời, giải cứu 2 cụ bà và 1 cụ ông đang mắc kẹt trong ngôi nhà cháy lớn đêm qua 19/8.

Thứ ba, 20/08/2013 - 08:29

Áo cưới người âm hút khách dịp lễ Vu lan
Áo cưới người âm hút khách dịp lễ Vu lan

(Dân trí) - Váy cưới cõi âm cũng đủ màu sắc, kiểu dáng đa dạng; nhiều bộ váy còn đính cườm, thêu ren khá bắt mắt, có giá lên tới 800 nghìn đồng/bộ.

Thứ ba, 20/08/2013 - 08:22