Về thăm vùng đất tổ nghề may Việt Nam

Dân trí Tháng Giêng, Trạch Xá tưng bừng tổ chức Lễ hội truyền thống 3 năm một lần, nơi đây được biết đến là vùng đất có nghề may nức tiếng cả nước. Những thợ may giỏi từ nơi đây tỏa đi khắp muôn phương đều nhớ như in kĩ thuật đặc trưng “trong dán hồ, ngoài phô trứng nhện”.

Người Trạch Xá đi làm thợ may khắp muôn phương

Những vần thơ được trưng bày tại Đền thờ bà Nguyễn Thị Sen - Tổ nghề may.
Những vần thơ được trưng bày tại Đền thờ bà Nguyễn Thị Sen - Tổ nghề may.

PV Dân trí về làng Trạch Xá (Xã Hoài Lâm, huyện Ứng Hoà (Hà Tây cũ) nay thuộc TP Hà Nội) vào ngày 14 âm lịch tháng Giêng này, đúng vào chính hội truyền thống 3 năm một lần của làng. Ngôi làng này cách trung tâm Hà Nội khoảng 45km.

Con cháu Trạch Xá và khách thập phương khắp nơi đổ về nơi đây để tham dự lễ hội của ngôi làng được coi là vùng đất tổ nghề may Việt Nam. Năm nay lễ hội làng truyền thống của Trạch Xá càng vui hơn khi Đền thờ Tổ nghề may (bà Nguyễn Thị Sen) mới được phục dựng thành công.

Hình ảnh tại Lễ hội truyền thống làng Trạch Xá.
Hình ảnh tại Lễ hội truyền thống làng Trạch Xá.

Truyền thuyết và lịch sử đều ghi nhận bà Nguyễn Thị Sen là Đức Thánh Tổ nghề may Việt Nam. Ngày 12 tháng chạp cũng là ngày mất của bà được lấy làm ngày giỗ tổ nghề nghề may Việt Nam và ngày 4 tháng Giêng là ngày khai kim, khai kéo, để các con cháu đi làm ăn ở nơi xa.

Mặc chiếc áo cập truyền thống, cụ Lê Xuân Hinh (75 tuổi) vui mừng, phấn khởi trong ngày vui của làng. Cụ cho biết, hiện nay ở Trạch Xá còn 70% số gia đình theo nghề may, số thanh niên theo nghề cũng rất nhiều. Bản thân gia đình cụ Hinh cũng có nhiều đời theo nghề may.

Cụ Lê Xuân Hinh thắp nhang tại Đền thờ bà Nguyễn Thị Sen trong ngày Lễ hội của làng.
Cụ Lê Xuân Hinh thắp nhang tại Đền thờ bà Nguyễn Thị Sen trong ngày Lễ hội của làng.

“Thời các cụ tôi sang Từ Sơn, Bắc Ninh mở hiệu may, ngày nay con cháu tôi lên Hà Giang mở cửa hàng trên đó. Trước đây thời các cụ tổ thì chủ yếu may áo vua, áo quan, áo tứ thân,... ngày nay bên cạnh các sản phẩm áo cổ truyền cho các cụ cao niên thì chúng tôi cũng đáp ứng mẫu mã thời trang phù hợp thị hiếu người tiêu dùng”, cụ Hinh nói.

Một bậc cao niên khác là cụ Lê Hữu Vĩnh (84 tuổi) đã có thâm niên 74 năm theo nghề may cho biết, cụ theo nghề từ năm 13 tuổi. Gia đình hiện có tiệm may áo dài nổi tiếng ở phố Cầu Gỗ (Hà Nội). Cụ mới chỉ nghỉ làm nghề 7 năm nay khi thị lực giảm.

“Tôi may mắn có nhiều thời điểm mỗi ngày có tới 180 khách đến đo áo dài, đứng phù chân theo đúng nghĩa đen, ngủ một giấc, sáng hôm sau lại đứng cắt may bình thường. Đến nay, tôi đã truyền nghề cho 15 cháu”, cụ Vĩnh khẳng định.

Người Trạch Xá đi các tỉnh làm nghề may và thành danh rất nhiều. Ông Tạ Duy Mạnh, làng Trạch Xá vừa dẫn PV đi tham quan khu Đền thờ vừa thông tin, đã là người dân làng, dù có làm nghề hay không ai cũng thuộc nằm lòng kĩ thuật “Trong dán hồ, ngoài phô trứng nhện” nghĩa là phải khâu đường tà sao cho mũi kim chỉ tròn nhỏ xíu như trứng con nhện, thậm chí dùng mũi chỉ trắng khâu đường tà cho áo màu đen cũng không được nhìn thấy. Các chất liệu vải may áo dài ở Trạch Xá chủ yếu dùng là lụa Hà Đông, gấm,...

Thanh niên làng Trạch Xá luôn giữ nghiệp tổ tiên

Phương Ly (áo dài trắng) cùng các bạn về làng trong ngày Lễ hội.
Phương Ly (áo dài trắng) cùng các bạn về làng trong ngày Lễ hội.

Cô gái trẻ Phương Ly (18 tuổi, quê ở làng Trạch Xá, hiện gia đình mở cửa hàng ở phố Quốc Tử Giám, Hà Nội) đang theo nghề may áo dài cho biết: “Tôi theo học may áo dài từ năm 17 tuổi, đến nay đã có thể tự tay hoàn thiện được một chiếc dài. Nghề may áo dài cần nhất là sự kiên trì. Những bạn trẻ bằng tuổi tôi ở Trạch Xá, cả con trai lẫn con gái theo nghề nhiều lắm”.

Theo Phương Ly, nếu như 2015, khách hàng chuộng áo dài trơn hai lớp thì sang năm 2016, những mẫu áo dài kỉ hiếu, cách tân vải gấm, ngắn tà được ưa chuộng đặc biệt trong dịp Tết. Và thay bằng đính khuy, bây giờ áo dài sử dụng khóa kéo nhiều nhưng tà áo vẫn khâu tay để giữ được sự mềm mại.

Đưa thương hiệu Việt ra thế giới

Ông Nghiêm Văn Đạt - Chủ tịch HTX Làng nghề May áo dài truyền thống Trạch Xá cho biết, ở làng số đàn ông theo nghề may nhiều hơn phụ nữ do truyền thống từ xa xưa người phụ nữ chỉ được phụ việc cho nam giới, đến thay khi xã hội thay đổi quan niệm, người phụ nữ đã được bình đẳng làm nghề như nam giới.
Ông Nghiêm Văn Đạt - Chủ tịch HTX Làng nghề May áo dài truyền thống Trạch Xá cho biết, ở làng số đàn ông theo nghề may nhiều hơn phụ nữ do truyền thống từ xa xưa người phụ nữ chỉ được phụ việc cho nam giới, đến thay khi xã hội thay đổi quan niệm, người phụ nữ đã được bình đẳng làm nghề như nam giới.

Tại Trạch Xá, người dân cũng chịu khó tìm tòi để phát triển thêm các dòng sản phẩm may thủ công khác ngoài áo dài.

Ông Nghiêm Văn Đạt - Chủ tịch HTX Làng nghề May áo dài truyền thống Trạch Xá cho biết, gia đình ông không chỉ may đo áo dài, áo bông, áo kép mà còn làm khăn, chăn, ga, gối,... để xuất khẩu sang thị trường châu Âu và một số nước châu Á. Để đủ điều kiện xuất hàng vào thị trường châu Âu khó tính, gia đình ông phải tuân thủ nghiêm ngặt về mặt chất liệu và kỹ thuật. Toàn bộ hàng phải làm bằng chất liệu thuần Việt với các họa tiết và kỹ thuật thủ công là chủ yếu.

Chăn thêu họa tiết họa sen - một trong những mặt hàng xuất khẩu được thị trường Hàn Quốc ưa chuộng.
Chăn thêu họa tiết họa sen - một trong những mặt hàng xuất khẩu được thị trường Hàn Quốc ưa chuộng.

“Thời chưa có máy ảnh, chúng tôi phải làm tay bo, đối tác xem mẫu, yêu cầu mình làm thực tế, kiểm tra, hoặc gửi hàng mẫu rồi mới đặt hàng”, ông Đạt kể về những ngày đầu chập chững đưa sản phẩm thương hiệu Trạch Xá ra thế giới.

Năm 2011, Trạch Xá thành lập Hợp tác xã làng nghề. Hiện, Trạch Xá đang hướng tới phát triển làng nghề thành một tour tuyến du lịch nối từ Vạn Phúc về Trạch Xá rồi đến chùa Hương. Bước đầu trong việc xây dựng thương hiệu, năm qua làng đã xây dựng được logo và từng bước cố gắng huy động kinh phí xây dựng nhà trưng bày sản phẩm của làng nghề.

Theo thần tích, bà Nguyễn Thi Sen sinh ra và lớn lên ở làng Trạch Xá, xã Hòa Lâm, huyện Ứng Hòa, trấn Sơn Tây (ngôi làng được Quý Minh Đại Vương là thần tướng dưới thời Hùng Vương lập lên). Gia đình bà có nghề tầm tang canh cửi. Vào tuổi trăng tròn bà là người con gái xinh đẹp, nết na, đảm đang, giỏi giang việc trồng dâu, dệt vải, may mặc, thêu thùa.

Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh đã lãnh đạo quan đội , dẹp tam 12 sứ quan là lên làm vua, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng, mở ra triều Đinh trong lịch sử đất nước cần nhiều người hiền tài, tướng giỏi, vùng đất Sơn Tây nổi tiếng có nhiều người giỏi, Đinh Tiên Hoàng đã đến đây chiêu mộ hào kiệt và bà Nguyễn Thị Sen đã trở thành thứ phi của vua Đinh Tiên Hoàng. Trở về kinh đô Hoa Lư, bà được vua phong là Tứ Phi (năm 969).

Với trí thông minh, sự khéo léo và sáng tạo, bà đã làm nên các mẫu quần áo của hoàng tôn, quốc thích, hoàng đế, cung phi,... Bà dạy các cung nữ từng đường kim, mũi chỉ phát triển nghề may trong cung vua mà trước đây chưa hề có.

Năm 979, bà Tứ phi Nguyễn Thị Sen đã đưa các con từ giã hoàng cung về Trạch Xá sau khi Đinh Tiên Hoàng và con trưởng là Nam Việt Vương Đinh Liễu bị sát hại. Bà truyền dạy nghề may cho nhân dân trong làng.

Phương Nhung

MỚI NHẤT
Nụ cười - "giải pháp" cho văn hóa giao thông?
Nụ cười - "giải pháp" cho văn hóa giao thông?

(Dân trí) - Điều này đã được chứng minh bằng một nghiên cứu thực tế.

Thứ ba, 23/02/2016 - 03:00

Những ngày đoàn phim tới “Kong: Skull Island” tại Quảng Bình
Những ngày đoàn phim tới “Kong: Skull Island” tại Quảng Bình

(Dân trí) - Sáng 23/2, ghi nhận của PV Dân trí tại khu vực hồ Yên Phú, xã Trung Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) - nơi đoàn làm phim thực hiện một số cảnh quay trong phim “Kong: Skull Island”, cho thấy không khí làm việc khá khẩn trương.

Thứ ba, 23/02/2016 - 02:58

Sau đĩa than, băng cát-sét cũng bắt đầu trở lại
Sau đĩa than, băng cát-sét cũng bắt đầu trở lại

(Dân trí) - Trong cuộc sống vội vã hôm nay, những thú chơi đòi hỏi sự kỳ công, yêu cầu ở người chơi một tâm thế thư thái, chậm rãi bắt đầu “thắng thế”.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:00

"Người dân sẽ được hỗ trợ để không thả rông trâu, bò trong khu phim trường"
"Người dân sẽ được hỗ trợ để không thả rông trâu, bò trong khu phim trường"

(Dân trí) - Trong suốt quá trình đoàn làm phim “Kong: Skull Island” tiến hành ghi hình, các ngành chức năng địa phương sẽ cố gắng đảm bảo an ninh, trật tự để đoàn làm việc thuận lợi nhất. Người dân địa phương cũng được đoàn hỗ trợ về tài chính để bù chi phí thiệt hại phát sinh…

Thứ ba, 23/02/2016 - 12:55

Vì sao King Kong 2 lỗi hẹn với Sơn Đoòng?
Vì sao King Kong 2 lỗi hẹn với Sơn Đoòng?

Sơn Đoòng, hang động lớn nhất thế giới nằm ở Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình), đã được đoàn khảo sát phim King Kong 2 đến từ Hollywood đặc biệt chú ý, dự kiến có những cảnh quay “đinh” cho bộ phim bom tấn tại địa danh này. Tuy nhiên, Sơn Đoòng đã bị loại vào phút chót. Vì sao vậy?

Thứ ba, 23/02/2016 - 10:06

“Biết đâu Việt Nam là trường quay lớn của thế giới trong nay mai”
“Biết đâu Việt Nam là trường quay lớn của thế giới trong nay mai”

(Dân trí) - Bên lề cuộc họp báo ra mắt đoàn làm phim “Kong: Skull Island” sáng 21/2 tại Hà Nội, ông Vương Duy Biên - Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL đã chia sẻ những liên quan đến việc quảng bá du lịch bằng điện ảnh mà bấy lâu Việt Nam chưa xem trọng. Ông Biên cũng lạc quan rằng, biết đâu Việt Nam trở thành trường quay lớn của các đoàn làm phim trên thế giới trong nay mai.

Thứ ba, 23/02/2016 - 08:36

Nhan sắc Việt tăng 11 bậc trên bản đồ xếp hạng nhan sắc thế giới
Nhan sắc Việt tăng 11 bậc trên bản đồ xếp hạng nhan sắc thế giới

(Dân trí) - Theo công bố mới nhất trên bảng xếp hạng của chuyên trang sắc đẹp Globalbeauties thì tính từ 2006 đến 2015, nhan sắc Việt Nam đã tăng 11 bậc, từ 35 lên thứ 24 của thế giới.

Thứ ba, 23/02/2016 - 08:22

Giám đốc TT Văn hóa Nga tại HN: Đây là lần đầu tiên tôi mặc áo dài Việt Nam
Giám đốc TT Văn hóa Nga tại HN: Đây là lần đầu tiên tôi mặc áo dài Việt Nam

(Dân trí) - Tốt nghiệp Đại học tại Nga khoa Tiếng Việt, đã từng đi dạy tiếng Việt nhiều năm, hơn 40 năm nghiên cứu về văn hóa - con người Việt Nam, hơn 7 năm sinh sống và làm việc tại Việt Nam, hiện đang giữ chức Giám đốc trung tâm Văn hóa Nga tại Hà Nội - Bà Elena Zubtsova chia sẻ: “Tôi cảm thấy rất vinh hạnh khi tham dự Lễ hội áo dài 2016, cũng rất hồi hộp vì đây là lần đầu tiên tôi mặc áo dài Việt Nam!”.

Thứ ba, 23/02/2016 - 08:06

Chân dung tự họa của Picasso thay đổi thế nào qua năm tháng
Chân dung tự họa của Picasso thay đổi thế nào qua năm tháng

(Dân trí) - Trong suốt sự nghiệp hội họa của mình, họa sĩ Picasso không ngừng sáng tác các tác phẩm tranh tự họa. Qua mỗi một giai đoạn, cách thể hiện của người họa sĩ lại biến đổi theo một phong cách mới lạ hơn.

Thứ ba, 23/02/2016 - 02:00

NSƯT Hoài Linh phủ nhận chuyện nhà thờ Tổ nghiệp chục tỷ bị phá dỡ
NSƯT Hoài Linh phủ nhận chuyện nhà thờ Tổ nghiệp chục tỷ bị phá dỡ

(Dân trí) - NSƯT Hoài Linh cho biết, anh không hiểu vì sao lại có tin đồn ác ý đó xuất hiện trên mạng internet bởi nhà thờ Tổ nghiệp mà anh rất tâm huyết xây dựng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và không hề có chuyện bị chính quyền địa phương phá dỡ vì xây dựng trái phép.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:28

Khai hội Kinh Dương Vương đức Vua Thủy tổ Việt Nam khai sinh mở nước
Khai hội Kinh Dương Vương đức Vua Thủy tổ Việt Nam khai sinh mở nước

(Dân trí) - Ngày 23/2, tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp với huyện Thuận Thành tổ chức lễ dâng hương và khai hội Kinh Dương Vương tại xã Đại Đồng Thành - huyện Thuận Thành (Bắc Ninh), kỷ niệm 4.895 năm đức vua Thủy tổ Việt Nam khai sinh mở nước.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:22

Nét đẹp hội thi đánh trống tế đầu Xuân
Nét đẹp hội thi đánh trống tế đầu Xuân

(Dân trí) - Trong không khí vui tươi, phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Thân 2016, ngày 21-22/2/2016 (tức 14-15 tháng Giêng âm lịch), tại đình làng Phụng Luật nhân dân Yên Thành, Nghệ An đã tổ chức Hội thi đánh trống tế (hay còn gọi là trống họ) lần thứ 5 - 2016.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:00

ĐÁNG QUAN TÂM
TP.HCM vận động người dân mặc áo dài trong sinh hoạt đời thường
TP.HCM vận động người dân mặc áo dài trong sinh hoạt đời thường

(Dân trí) - Thực hiện chỉ đạo của UBND TP. HCM, Sở Du lịch TP.HCM phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao cùng các đơn vị liên quan tổ chức Lễ hội Áo dài TP. HCM lần 3 năm 2016, diễn ra từ ngày 5/3 đến hết ngày 19/3/2016 trên địa bàn TP. HCM.

Thứ hai, 22/02/2016 - 04:14

Sự trở lại ấn tượng của sân thơ thiếu nhi
Sự trở lại ấn tượng của sân thơ thiếu nhi

(Dân trí) - Lần đầu tiên, sân thơ thiếu nhi đường hoàng đứng cạnh sân thơ trẻ và thơ trăm miền tại Ngày Thơ Việt Nam 2016 diễn ra sáng nay, ngày 22/2 tại Hà Nội. Với chủ đề “Reo vang bình minh”, nhiều tiết mục do các em nhỏ trình diễn và sáng tác đã gây ấn tượng mạnh với người xem…

Thứ hai, 22/02/2016 - 03:54

Lễ hội Cầu ngư vùng ven biển Nghệ An
Lễ hội Cầu ngư vùng ven biển Nghệ An

(Dân trí) - Hàng năm cứ vào tháng 1 âm lịch, ngư dân vùng ven biển Nghệ An lại tưng bừng tổ chức lễ hội Cầu ngư, với mong ước có được một năm mưa thuận gió hòa, trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang.

Thứ hai, 22/02/2016 - 03:00

Ngày thơ Việt Nam 2016: Lần đầu tiên có sân thơ cho thiếu nhi
Ngày thơ Việt Nam 2016: Lần đầu tiên có sân thơ cho thiếu nhi

(Dân trí) - Lần đầu tiên sau 14 lần tổ chức, ngày thơ 2016 diễn ra tại Hà Nội sáng 22/2, sân thơ thiếu nhi đã đường hoàng đứng chung với sân thơ trẻ tại sân Thái Học - Văn Miếu.

Thứ hai, 22/02/2016 - 02:00

Tiếp cận đoàn làm phim “Kong: Skull Island” tại Quảng Bình
Tiếp cận đoàn làm phim “Kong: Skull Island” tại Quảng Bình

(Dân trí) - Đúng 9h30, sáng 22/2, đoàn làm phim “Kong: Skull Island” đã đáp sân bay Đồng Đới bằng chuyên cơ riêng trong sự chào đón nồng nhiệt của lãnh đạo tỉnh Quảng Bình, các sở ban ngành liên quan cùng rất đông người hâm mộ dàn diễn viên nổi tiếng đến từ Hollywood.

Thứ hai, 22/02/2016 - 11:20

"Đụng hàng"... xuyên thập kỷ
"Đụng hàng"... xuyên thập kỷ

(Dân trí) - Mốt có thể đến rồi đi nhưng phong cách thời trang là vĩnh cửu và luôn quay vòng. Vì vậy, chớ nên vứt quần áo cũ chỉ vì hết mốt. Rất có thể sau vài thập kỷ, con hoặc cháu của bạn sẽ thấy bộ đồ của mẹ, của bà là… rất mốt.

Thứ hai, 22/02/2016 - 10:00

Uyên Linh: “Tôi không mù quáng nghe theo lời tư vấn của số đông”
Uyên Linh: “Tôi không mù quáng nghe theo lời tư vấn của số đông”

(Dân trí) - “Tôi muốn nói là tôi chỉ có thể hát và trình diễn những gì tôi thực sự yêu thích và thấy nó phù hợp với "sinh lý" của mình. Chứ tôi không cố tình chọn lựa, và tôi cũng không mù quáng nghe theo lời tư vấn của số đông…”, giọng ca “Cám ơn tình yêu” chia sẻ quan điểm khi được hỏi lý do vì sao hướng mình theo hình tượng “vị nghệ thuật”.

Thứ hai, 22/02/2016 - 09:46

Phim của Hari Won, Trấn Thành dời ngày chiếu vì scandal ầm ĩ?
Phim của Hari Won, Trấn Thành dời ngày chiếu vì scandal ầm ĩ?

(Dân trí) - Theo nhà sản xuất, lúc đầu, phim được dự tính sẽ phát hành toàn quốc vào ngày 4/3/2016 nhưng để đảm bảo chất lượng hậu kì, “Bệnh Viện Ma” sẽ dời ngày chiếu đến 15/4/2016.

Thứ hai, 22/02/2016 - 09:00

Rồng rắn về huyệt đạo thiêng trên đỉnh ngàn Nưa
Rồng rắn về huyệt đạo thiêng trên đỉnh ngàn Nưa

(Dân trí) - Am Tiên vốn được mệnh danh là một trong 3 huyệt đạo thiêng của đất nước - nơi hội tụ linh khí đất trời. Cứ vào dịp đầu xuân, hàng vạn du khách lại rồng rắn về với đỉnh ngàn Nưa, xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn để tận hưởng cảm giác nơi “chốn bồng lai tiên cảnh”.

Thứ hai, 22/02/2016 - 06:20

9 bí mật trong cuộc đời nữ nhà văn sống ẩn dật nhất thế giới
9 bí mật trong cuộc đời nữ nhà văn sống ẩn dật nhất thế giới

(Dân trí) - Harper Lee - tác giả của “Giết con chim nhại” - chỉ có một hành trình quen thuộc là từ nhà đi ra… tiệm giặt, vì nhà bà không có máy giặt, cũng chẳng có máy lạnh, máy tính, điện thoại. Để viết lách, bà vẫn dùng máy đánh chữ. Tiền, đối với bà, chỉ để làm từ thiện.

Thứ hai, 22/02/2016 - 06:00

Thanh Hóa: Hàng nghìn người chen chân dự lễ khai ấn đền Trần
Thanh Hóa: Hàng nghìn người chen chân dự lễ khai ấn đền Trần

(Dân trí) - Đêm 14, rạng sáng ngày 15 tháng Giêng âm lịch, hàng nghìn người dân cùng du khách thập phương đã đổ về đền thờ Trần Hưng Đạo, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) để dự lễ khai ấn đền Trần năm 2016. Khoảng 5.000 ấn đã được ban tổ chức phát trong đêm cho người dân và du khách.

Thứ hai, 22/02/2016 - 05:00

Trại sáng tác phim tài liệu Đông Nam Á tổ chức ở Campuchia
Trại sáng tác phim tài liệu Đông Nam Á tổ chức ở Campuchia

(Dân trí) - Sau thành công từ lần tổ chức thứ nhất, Bộ Ngoại giao Pháp và Đức tiếp tục kết hợp tổ chức Asiadoc lần thứ 2 - Trại sáng tác - viết kịch bản phim tài liệu dành cho các ứng viên ở khu vực Đông Nam Á và các cuộc gặp tìm kiếm đối tác đồng sản xuất.

Thứ hai, 22/02/2016 - 03:21