Thầy giáo Xuân Đam - Nhà thơ số một của Thái Bình đã ra đi

Dân trí Giờ thì thầy giáo Xuân Đam, thi sĩ Xuân Đam và “tửu đồ” Xuân Đam đã về miền phiêu lãng. Song, những câu thơ phấp phỏng của anh sẽ còn lại với cuộc đời. Và đó là niềm hạnh phúc vô biên của kiếp người cầm bút.

 

Thầy giáo Xuân Đam - Nhà thơ số một của Thái Bình đã ra đi - 1

(Nhà thơ - Thày giáo Xuân Đam)

Hai tấm vé, ba viên thuốc ngủ và 4 gói lạc rang

Ở Thái Bình, nếu chọn một nhà thơ được đọc nhiều nhất, được mến mộ nhất và cũng nổi tiếng nhất, đó không ai khác, chính là Nhà thơ, nhà giáo Xuân Đam.

Lần đầu tiên tôi gặp Xuân Đam cách đây đã gần 40 năm. Hôm ấy, bà chị gái bán hàng ở cửa hàng Công nghệ phẩm số 3 của Thị xã Thái Bình cho một cặp vé xem phim.

Để có được cặp vé vào rạp ngày đó là cả một tài sản không nhỏ mà tôi đã phải bỏ công, bỏ sức nịnh nọt cả tuần lễ (dạo đó mỗi bộ phim thường được chiếu liên tục nhiều tuần, thậm chí cả tháng) mới có được.

Tiếc thay, cái bộ phim của Nhà văn Nga vĩ đại Aleksey Nikolayevich Tolstoy. mang tên “Con đường đau khổ” và lạc rang húng lìu đã không giữ chân được một thi nhân và không làm tỉnh ngủ được một thi nhân khác. Chưa hết tập I (phim hai tập), thi sĩ Kim Chuông đã ra về còn thi sĩ Xuân Đam thì… ngáy o o!

Tuy cùng ở Thái Bình, cái tỉnh nho nhỏ, xinh xinh và bé như lòng bàn tay ấy mà phải 10 năm sau, tôi mới gặp lại Xuân Đam.

Ngày ấy, tôi đang là chủ một cửa hàng ăn uống. Một đêm mưa rét mùa đông năm 1988, khoảng hơn 10 giờ tối khi tôi đã co ro trong chăn ấm thì Họa sĩ Trần Dậu đập cửa: Tám ơi! Tám ơi! Anh Xuân Đam đến thăm em này.

Tôi xúc động chạy vội ra mở cửa, thấy họa sĩ Trần Dậu dìu thi sĩ Xuân Đam lết từng bước.

Biết tính mấy bác văn nghệ sĩ, tôi vội vác chai rượu và bày ra chút đồ nhấm nháp để cùng đàm đạo thơ phú, văn chương. Làm vài li, Trần Dậu lệ khệ đứng lên bảo: “Chú ngồi với anh Đam nhé. Anh phải về, chị ở nhà chờ”.

Ui cha! Chết tôi rồi. Nhà thì chật, thi sĩ thì say, trời vừa mưa, vừa rét…

Thấy tình hình nguy cấp, tôi bèn xếp mấy cái bàn lại, trải chiếu và bê thi sĩ lên bàn.

Nhưng khi tôi tháo giày thì chao ôi, bàn chân ngâm nước ướt sũng, nhợt nhạt và bốc mùi… Lấy nước nóng, bàn chải kỳ cọ mãi vẫn không hết “hương chân”. Khổ nỗi, nào thi sĩ có chịu nằm yên, thỉnh thoảng còn ngóc dậy thều thào: “Tám ơi! Anh… yêu em lắm!!!”.

Trước tình hình “lửa bỏng, nước sôi”, ngày ấy thuốc ngủ seduxen còn chưa nằm trong danh mục cấm, mỗi khi mất ngủ, tôi thường “nện” 2 viên. Tôi bắt Xuân Đam há mồm, nhét cho 3 viên và một cốc nước. Sợ thi sĩ ngã, tôi lấy ghế chèn chặt xung quanh rồi mới yên tâm lên gác nằm.

Sáng hôm sau tỉnh dậy, Xuân Đam bảo với tôi: “Chưa bao giờ anh ngủ ngon đến thế”. Và cho đến hôm nay, Xuân Đam vẫn chưa biết “bí mật” của giấc ngủ ngon đêm đó.

Từ đó, Xuân Đam rất hay đến nhà tôi chơi và anh em quý nhau cũng từ đó.

Người sinh ra để sống cùng thơ

Nói về Xuân Đam, điều đầu tiên và trước hết phải nói về thơ.

Có thể khẳng định, với độc giả Thái Bình, dù không là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (anh là Hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình), Nhà giáo Xuân Đam là nhà thơ nổi tiếng nhất và được đọc, thuộc nhiều nhất cũng như nhiều người mến mộ nhất.

Tất nhiên là để “đền đáp” lại, Xuân Đam cũng là nhà thơ có những trang thơ, những câu thơ viết về mảnh đất quê hương hay nhất với rất nhiều trách nhiệm: "Mưa rừng bão biển quanh năm - Củ khoai hạt thóc từ tâm như người - Gặp cơn bom đạn tơi bời - Người như Thánh Gióng đội trời ra đi - Xương tan thịt nát quản gì - Bao con sóng biển đỏ vì máu loang - Cúi đầu lạy tạ hồn làng - Còn dân còn nước còn mang nợ nần…". Hay như: “Hoa gạo còn cháy đỏ đình – Câu thơ hời hợt không đành với hoa…”.

Cũng hiếm có nhà thơ nào có những câu thơ về bà mẹ thôn quê xúc động như Xuân Đam: “Mẹ tôi như nhánh mạ gầy – Hóa thân làm bát cơm đầy nuôi tôi - Miếng trầu không dám mặn vôi - Sợ đôi má đỏ người đời dèm pha”… Xuân Đam chính là Nguyễn Bính của Thái Bình. Một Nguyễn Bính hồn hậu của làng quê châu thổ.

Nói về đời, có lẽ không nên gọi anh là Thi sĩ Xuân Đam hay Nhà thơ Xuân Đam mà anh là “Người thơ - Hình như chữ của Nguyễn Bùi Vợi chỉ Nguyễn Bính”. Còn nói theo ngôn ngữ bây giờ, Xuân Đam “ăn thơ, ngủ thơ và mọi thứ đều thơ”.

Xuân Đam - Giời sinh ra để yêu thơ và làm thơ

Về điều này, xin mượn ý của Nhà thơ Nga Gamzatov: “Nếu thế giới 9 tỉ người này còn một tỉ người yêu thơ thì chắc chắn có Xuân Đam. Nếu chỉ còn một triệu người, trong đó có Xuân Đam. Còn một trăm người cũng có Xuân Đam và nếu chỉ còn có mười người cũng có Xuân Đam. Nếu thế gian này không còn ai yêu thơ nữa thì ở một miền quê, Xuân Đam đã chết”.

Có lẽ Xuân Đam còn yêu thơ hơn cả các bậc “cuồng thơ” Trinh Đường, Tạ Vũ…

Chẳng biết tự bao giờ, cái cặp từ “thi sĩ - tửu đồ” như một lời nguyền có “ám” vào các nhà thơ hay không mà các thi sĩ phần đông đều hay uống rượu. Tất nhiên, Xuân Đam không những không là ngoại lệ mà anh còn là “đấng bậc hạng siêu”.

Suốt những năm tháng ở Thái Bình, tôi chưa từng thấy khi nào Xuân Đam xao lãng với thơ và rượu. Hình như với Xuân Đam, trên thế gian này chỉ tồn tại hai “báu vật thiêng liêng” đó.

Có lần khi đã lên Hà Nội, tôi nghe nói Xuân Đam bỏ rượu nhưng rồi cũng chẳng được bao lâu, anh lại “trở về với rượu”. Lý do thì nhiều, tại anh là bởi như rất nhiều nhà thơ, Xuân Đam đa cảm và thiếu bản lĩnh. Sự đa cảm làm cho người ta nhiều khi buồn tê tái. Cái nỗi buồn ấy không thể sẻ chia cho ai ngoài vị thần Lưu Linh.

Tuy nhiên, cũng công bằng mà nói, Xuân Đam không thể bỏ rượu vì khi đó, bạn bè anh rất buồn. Hình như người Thái Bình đã quen thuộc với một Thi sĩ Xuân Đam ngất ngưởng cùng thơ hơn là một Xuân Đam tỉnh táo với đời như chính anh Tự bạch: "Sớm nay có khách đến nhà - Say, tự giới thiệu:- Tôi là... nhà thơ - Thoáng trông râu tóc bơ phờ - Ngơ ngơ ngác ngác... không thơ thì gì?"

Xuân Đam uống rượu, bè bạn nhiều khi cũng buồn nhưng còn có một Xuân Đam. Xuân Đam không uống rượu thì chẳng còn gì để mà buồn hay vui nữa vì khi đó, Xuân Đam không còn là thi sĩ nữa. Mà ở đời, một thi sĩ Xuân Đam thì hiếm chứ một công dân Xuân Đam thì có lẽ cũng khá nhiều.

 

(Nhà thơ Xuân Đam (áo đỏ) và các bạn văn trong ngày ra mắt sách)
(Nhà thơ Xuân Đam (áo đỏ) và các bạn văn trong ngày ra mắt sách)

Rượu làm khổ và làm... khổ rượu!

Nếu Xuân Đan làm khổ rượu thì thơ cũng làm khổ anh. Như một định mệnh trớ trêu, câu thơ lục bát vào loại tuyệt bút này, tới nay dường vẫn ám vào ông: “Muốn sang không bắc được cầu - Trái tim người khác nằm đau ngực mình…".

Cây cầu đời Xuân Đam vốn đã lắm lỡ làng và cây cầu thơ, nếu lấy cái thẻ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam làm một điểm đích và Xuân Đam cũng từng mong có thì tới giờ này, ông vẫn chưa "sang sông”!

Song, không vì thế mà Xuân Đam mất đi ngôi vị “Nhà thơ số một” của miền quê lúa!

Cách đây khoảng 2 tháng, biết Xuân Đam không qua khỏi, anh em văn nghệ sĩ và những người yêu mến thơ anh cùng với Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình và bạn bè các tỉnh lân cận đã cùng nhau quyên góp in Tuyển tập Thơ - Văn Xuân Đam dày hơn 500 trang do NXB Hộ Nhà văn ấn hành.

Hôm ra mắt cuốn sách, hàng trăm bè bạn, anh em từ mọi miền đất đã gọi điện, gửi thư và về tận quê anh để chúc mừng.

Hình ảnh Xuân Đam đang nằm trên giường bệnh lao đến om ghì cuốn sách rồi kêu tên bạn bè trong giàn giụa nước mắt mà không khỏi xúc động.

Giờ thì thầy giáo Xuân Đam, thi sĩ Xuân Đam và “tửu đồ” Xuân Đam đã về miền phiêu lãng. Song, những câu thơ phấp phỏng của anh sẽ còn lại với cuộc đời. Và đó là niềm hạnh phúc vô biên của kiếp người cầm bút.

Bùi Hoàng Tám

MỚI NHẤT
Nhà hàng ẩm thực Việt bị tấn công khủng bố tại Paris
Nhà hàng ẩm thực Việt bị tấn công khủng bố tại Paris

(Dân trí) - Trong số những địa điểm bị tấn công khủng bố tại Paris trong tối thứ 6 (13/11) vừa qua có một nhà hàng chuyên về ẩm thực Việt - Le Petit Cambodge - một nhà hàng có tiếng tại Paris.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 11:39

Phim tài liệu về quá trình chuyển giới đoạt giải cao nhất tại Pháp
Phim tài liệu về quá trình chuyển giới đoạt giải cao nhất tại Pháp

(Dân trí) - Phim tài liệu “Tìm Phong” do Trần Phương Thảo và Swann Dubus đạo diễn, đã đoạt giải thưởng Prix Nanook Jean Rouch, giải cao nhất của Đại hội liên hoan phim dân tộc học lần thứ 34 tại Paris.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 10:28

Thông tin mới nhất về ban nhạc diễn tại nhà hát bị khủng bố đẫm máu ở Pháp
Thông tin mới nhất về ban nhạc diễn tại nhà hát bị khủng bố đẫm máu ở Pháp

(Dân trí) - Ban nhạc rock đến từ nước Mỹ - Eagles of Death Metal - chính là ban nhạc đang biểu diễn tại nhà hát Bataclan (Paris, Pháp) khi xảy ra vụ tấn công khủng bố đẫm máu khiến ít nhất 100 người thiệt mạng. Vụ việc vừa xảy ra vào tối 13/11 vừa qua theo giờ địa phương.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 10:28

Ngắm những công trình nổi bật tại liên hoan nghệ thuật lớn nhất thế giới
Ngắm những công trình nổi bật tại liên hoan nghệ thuật lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Hơn 160 nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia đã cùng nhau thỏa sức sáng tạo tại liên hoan nghệ thuật lớn nhất thế giới, diễn ra ba năm một lần ở Nhật.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 09:37

Những màn diễn quân nhạc của cảnh sát quốc tế trên đường phố Sài Gòn
Những màn diễn quân nhạc của cảnh sát quốc tế trên đường phố Sài Gòn

(Dân trí) - Sáng 14/11, hàng ngàn người dân TPHCM và du khách quốc tế đã đổ về Nhà hát thành phố, phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1, TPHCM) để thưởng thức Nhạc hội cảnh sát thế giới lần thứ 20 được tổ chức tại Việt Nam.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 09:00

Liên tiếp hình ảnh những em bé nghèo hiếu học gây xúc động mạng xã hội
Liên tiếp hình ảnh những em bé nghèo hiếu học gây xúc động mạng xã hội

(Dân trí) - Trong một đường hầm giao thông, ngày ngày, dù đông hay hè, cứ tối đến, cậu bé này lại xuất hiện, lấy sách vở ra học dưới ánh đèn đường. Ngay gần đó, cha mẹ em đứng bán hàng rong buổi tối.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 08:00

Những bức tranh khỏa thân nổi tiếng trong lịch sử hội họa
Những bức tranh khỏa thân nổi tiếng trong lịch sử hội họa

(Dân trí) - Những đường cong hình thể của phụ nữ vốn là một đề tài truyền cảm hứng bất diệt trong hội họa. Rất nhiều bức họa nổi tiếng được thực hiện bởi những họa sĩ danh tiếng đã ca ngợi vẻ đẹp gợi cảm của phụ nữ.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 02:00

Hơn 50 tỷ đồng trùng tu chùa cổ Giác Viên
Hơn 50 tỷ đồng trùng tu chùa cổ Giác Viên

(Dân trí) - Hơn 200 tuổi, Giác Viên nằm trong số những ngôi chùa cổ nhất Sài Gòn. Sau thời gian dài xuống cấp nghiêm trọng, di tích lịch sử - văn hóa quốc gia này sẽ được trùng tu với kinh phí 51 tỷ đồng.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 12:00

Hà Nội không thể là “bãi rác băng-rôn”
Hà Nội không thể là “bãi rác băng-rôn”

Vì không đủ người đi tháo dỡ những băng-rôn chương trình ca nhạc “Trọng Tấn - Bài ca không quên” và “Người tình mùa Đông” treo sai quy định, Sở Văn hóa - Thể thao (VHTT) Hà Nội đã đóng dấu “Vi phạm” để Ban tổ chức chương trình biết và sửa sai.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:16

Nhạc sỹ “Khúc Thụy Du” qua đời
Nhạc sỹ “Khúc Thụy Du” qua đời

(Dân trí) - Thông tin từ ca sỹ Quang Thành cho biết, nhạc sỹ Anh Bằng đã trút hơi thở cuối cùng vào 9h sáng (giờ California) ngày 13/11/2015 tại Mỹ, hưởng thọ 89 tuổi.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 04:10

“Nói bìa sách Truyện Kiều dung tục, phản cảm… là không công bằng”
“Nói bìa sách Truyện Kiều dung tục, phản cảm… là không công bằng”

(Dân trí) - Cho đến thời điểm này, trên nhiều diễn đàn mạng xã hội vẫn chưa ngớt những cuộc tranh cãi liên quan đến bìa cuốn sách “Truyện Thúy Kiều” do Công ty cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phát hành.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:34

Vẻ đẹp mê hồn của những bóng hồng dòng phim cách mạng
Vẻ đẹp mê hồn của những bóng hồng dòng phim cách mạng

Mặc dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng những bóng hồng của dòng phim cách mạng ngày ấy vẫn còn làm xao xuyến bao thế hệ khán giả Việt Nam bởi một vẻ đẹp khó quên.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:14

ĐÁNG QUAN TÂM
Nghệ sĩ Diệu Hiền hát sân chùa "kiếm gạo" nuôi thân!
Nghệ sĩ Diệu Hiền hát sân chùa "kiếm gạo" nuôi thân!

Sau nhiều tháng rời xa sân khấu vì bệnh thấp khớp, đau tim, tuần qua, nghệ sĩ Diệu Hiền quay lại nghề diễn để kiếm tiền nuôi thân, nuôi con cháu. Tuy nhiên, nơi bà biểu diễn không còn là sân khấu với ánh đèn lấp lánh mà là sân chùa.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:18

Làm đẹp từ… rác, tại sao không?
Làm đẹp từ… rác, tại sao không?

(Dân trí) - Phụ kiện cho mái tóc làm từ… nút chai, khuyên tai từ sim card, và vòng cổ từ dây điện. Các thổ dân Châu Phi đã biến tấu đầy ngẫu hứng với đồ phế liệu để… làm đẹp.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 02:00

“Lửa Thiện Nhân” lay động trái tim khán giả quê nhà
“Lửa Thiện Nhân” lay động trái tim khán giả quê nhà

(Dân trí) - Chiều 12/11, bộ phim tài liệu "Lửa Thiện Nhân" của đạo diễn Đặng Hồng Giang được công chiếu tại rạp Lê Độ, thành phố Đà Nẵng, gần ngay quê nhà của nhân vật chính. Câu chuyện của bé Thiện Nhân đã lay động trái tim khán giả quê nhà.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:00

Cộng đồng mạng tranh cãi về bìa sách Truyện Kiều in hình “nhạy cảm”
Cộng đồng mạng tranh cãi về bìa sách Truyện Kiều in hình “nhạy cảm”

Những giờ qua cộng đồng mạng không ngừng tranh cãi về bìa cuốn sách “Truyện Thúy Kiều” do Công ty cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phát hành. Nhiều người cho rằng rằng bìa sách đẹp và ấn tượng, nhưng không ít độc giả lại nghĩ bìa sách phản cảm, thậm chí dung tục.

Thứ năm, 12/11/2015 - 09:11

Hơn 200 cảnh sát thế giới tham gia nhạc hội đường phố
Hơn 200 cảnh sát thế giới tham gia nhạc hội đường phố

(Dân trí) - Nhạc hội Cảnh sát lần thứ 20 được tổ chức vào ngày 14 - 15/11, với sự tham gia của hơn 200 cảnh sát thuộc Đoàn nghi lễ Bộ Công an Việt Nam, đoàn nhạc Cảnh sát New York, đoàn nhạc Cảnh sát Osaka, đoàn nhạc Cảnh sát Singgapore, đoàn nhạc Cảnh sát Tokyo.

Thứ năm, 12/11/2015 - 05:43

Sự sống của tác giả “Khúc Thụy Du” đang tính từng ngày
Sự sống của tác giả “Khúc Thụy Du” đang tính từng ngày

(Dân trí) - Theo ca sỹ Quang Thành, cách đây 3 ngày, gia đình nhạc sỹ Anh Bằng đã đưa ông từ bệnh viện về tư gia để chăm sóc. Sự sống của ông đang được tính từng ngày. Các con cháu của nhạc sỹ vẫn lui tới thường xuyên và đã chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu nhất.

Thứ năm, 12/11/2015 - 04:08

Tỉ phú chi 4.000 tỉ đồng mua tranh từng… bán hàng rong trên phố
Tỉ phú chi 4.000 tỉ đồng mua tranh từng… bán hàng rong trên phố

(Dân trí) - Trong tuần này, tỉ phú người Trung Quốc - Lưu Ích Khiêm đã gây sốc đối với giới sưu tầm nghệ thuật khi chi ra gần 4.000 tỉ đồng mua một bức tranh khỏa thân. Ngay lập tức báo chí phương Tây đã tìm hiểu về nhân vật tỉ phú mới nổi này…

Thứ năm, 12/11/2015 - 03:50

“Vườn cổ tích Sọ Dừa” có đối thoại gợi dục nhảm nhí
“Vườn cổ tích Sọ Dừa” có đối thoại gợi dục nhảm nhí

Cuốn sách “Vườn cổ tích Sọ Dừa” (tác giả Hồng Hà sưu tầm, Nhà xuất bản Đồng Nai) có những truyện mang nội dung, chi tiết vô cùng nhảm nhí.

Thứ năm, 12/11/2015 - 03:46

Hoạt động biểu diễn trong quán bar, cà phê… đang bị buông lỏng
Hoạt động biểu diễn trong quán bar, cà phê… đang bị buông lỏng

(Dân trí) - Hiện nay, hoạt động biểu diễn trong các nhà hàng, quán bar, cà phê… ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, do các hoạt động này không bán vé nên không cần xin phép, không có chế tài xử lý khiến cơ quan chức năng rất khó quản lý.

Thứ năm, 12/11/2015 - 10:58

Tìm thấy 2 triệu đồng tiền xu trong mộ cổ 2.000 năm tuổi
Tìm thấy 2 triệu đồng tiền xu trong mộ cổ 2.000 năm tuổi

(Dân trí) - Giá trị của số tiền xu đúc bằng đồng này vào khoảng gần 158.000 đô la (tương đương 3,5 tỉ đồng), tuy vậy, với niên đại hơn 2.000 năm tuổi, số tiền xu này còn đáng giá hơn rất nhiều.

Thứ năm, 12/11/2015 - 10:27

Nỗi lo sợ của NSND Y Moan trước khi qua đời
Nỗi lo sợ của NSND Y Moan trước khi qua đời

(Dân trí) - Trước lúc mất, NSND Y Moan đã căn dặn Y Vol và Y Garia tiếp bước con đường của ông và mang âm nhạc làm cầu nối văn hóa với các dân tộc anh em. Ông sợ rằng hai người con trai của ông sẽ không đủ sức để thực hiện sứ mệnh ấy và cũng sợ sẽ không còn ai tiếp nối dòng nhạc rock Tây Nguyên mà ông và những người thế hệ của ông đã khai phá.

Thứ năm, 12/11/2015 - 10:21

Hình ảnh Việt Nam tươi đẹp tại giải ảnh quốc tế
Hình ảnh Việt Nam tươi đẹp tại giải ảnh quốc tế

(Dân trí) - Hàng chục bức ảnh đẹp chụp đất nước - con người Việt Nam hiện đang tham gia giải ảnh quốc tế uy tín National Geographic Photo Contest 2015.

Thứ năm, 12/11/2015 - 06:01