Hà Nam:

Tấm bia cổ gần 900 năm tuổi ở chùa Long Đọi Sơn

Dân trí Toàn bộ tấm bia cổ là một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc hoàn hảo, phản ánh mỹ thuật và kỹ thuật thời Lý đạt đến đỉnh cao rực rỡ. Cùng với đó là một bài minh trên bia phản ánh văn chương thời Lý với lối văn biền ngẫu cầu kỳ, phức tạp, mang đặc trưng của văn chương thời Lý.

Tấm bia Sùng Thiện Diên Linh 900 tuổi được đặt ở chùa Long Đọi Sơn, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Theo lịch sử còn ghi chép lại, bia Sùng Thiện Diên Linh do đích thân vua Lý Nhân Tông chỉ đạo tác và ngự đề. Bia được dựng vào ngày mồng 6 tháng 7 năm Tân Sửu, niên hiệu Thiên Phù Duệ Vũ thứ 2 (năm 1121).

Tấm bia Sùng Thiện Diên Linh 900 tuổi được đặt ở chùa Long Đọi Sơn, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
Tấm bia Sùng Thiện Diên Linh 900 tuổi được đặt ở chùa Long Đọi Sơn, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

Bia Sùng Tiện Diên Linh nằm Chùa Long Đọi Sơn cách thành phố Phủ Lý (Hà Nam) khoảng 8 km về hướng Bắc. Tương truyền, chùa Long Đọi Sơn nằm trên thế đất Cửu Long, bởi lẽ toàn cảnh núi Đọi trông xa giống như một con rồng đất lớn nằm giữa một dải đất rộng bằng phẳng của vùng chiêm trũng, đầu núi Đọi hơi nhô cao về hướng Thăng Long. Đứng trên đỉnh núi có thể nhìn thấy 9 con đường, sông chạy về giống như 9 con rồng. Mắt rồng là 9 cái giếng hiện nằm xung quanh dãy núi Đọi trong các khu dân cư, dưới chân núi.

Thành bia hình chữ nhật; cao 2,5m; rộng 1,75m; dày 0,3m. Trung tâm trán bia tạo một khung ô hình chữ nhật khắc nổi tên bia, chữ cỡ lớn theo lối chữ phi bạch do vua Lý Nhân Tông ngự đề. Hai bên ô chữ tạo thành hai góc nhọn đều đối xứng, bên trong trang trí đăng đối đồ án rồng chầu vào tên bia, gồm hai con rồng.

Rồng có ba chân đạp mây vươn về phía trước, mỗi chân đều có khuỷu và ba móng. Xung quanh rồng tạo thành những dải mây hình lửa đan xen quanh chân rồng. Trên lưng rồng lớn là một con rồng chầu nhỏ uốn lượn nằm dàn trên bốn khúc lượn của rồng lớn, tạo nên một đôi rồng ổ (mẫu tử). Thân rồng cuộn khúc uốn lượn thuôn dần đến cuối đuôi trùng khít với phần diềm của trán bia. Mình rồng tròn trơn uốn lượn mềm mại hình sin, các khúc uốn lượn phình to nhưng co lại gần nhau, đều đặn thon dần về đuôi.

Ngoài ra, hai bên thành bia trang trí khá độc đáo, mỗi bên tạo 9 ô quả trám vuông hình cạnh 8cm, nối tiếp nhau. Hai góc bên quả trám tiếp giáp với rìa cạnh, góc trên, góc dưới nối tiếp nhau tạo thành một băng trang trí khép kín từ trên xuống dưới.

Bệ bia cũng được làm bằng đá hình bầu dục; cao 50cm; dài 2,4m; rộng 1,8m. Hai mặt trên bệ bia chạm khắc 4 con rồng uốn lượn trong mấy núi sông nước. Phần bệ bia tiếp giáp với nền, xung quanh tạo thành hai lớp hoa văn sóng nước. Lớp trên tạo sóng nước hình quả núi, mỗi sóng nước có ba ngọn cao thấp khác nhau. Xen giữa các ngọn sóng là ba gợn sóng hình vòng cung. Lớp dưới tạo thành sóng nước hình cung cũng gồm ba lớp sóng.

Mặt trước của bia khắc tổng số 4.257 chữ Hán là một bài minh văn phản ánh các đức tính cao cả, tốt đẹp của vua Lý Nhân Tông, phản ánh tinh thần sùng Phật của Đại Việt thời Lý, phản ánh một nghi lễ và lễ hội đặc sắc của thời Lý
Mặt trước của bia khắc tổng số 4.257 chữ Hán là một bài minh văn phản ánh các đức tính cao cả, tốt đẹp của vua Lý Nhân Tông, phản ánh tinh thần sùng Phật của Đại Việt thời Lý, phản ánh một nghi lễ và lễ hội đặc sắc của thời Lý

Mặt trước của bia khắc tổng số 4.257 chữ Hán. Trán bia được khắc với tên “Đại Việt quốc đương gia Đệ tứ đế Sùng Thiện Diên Linh bảo tháp bi” do chính nhà vua Lý Nhân Tông ngự đề theo lối chữ phi bạch, chia thành 7 hàng dọc mỗi hàng hai chữ.

Lòng bia khắc bài ký, bài minh và dòng lạc khoản do Nguyễn Công Bật giữ chức Triều liệt Hình bộ Thượng thư, Binh bộ Viên ngoại lang, Đồng tri phiên công viện chủ sự vâng sắc chỉ soạn. Lý Bảo Cung giữ chức Hữu Thị lang, Thượng thư Công bộ, Viên ngoại lang Đồng tri Thẩm hình viên sự, Thượng khinh sa Đô úy, Tử kim ngư vâng sắc chỉ viết chữ.

Nội dung minh văn phản ánh các đức tính cao cả, tốt đẹp của vua Lý Nhân Tông, phản ánh tinh thần sùng Phật của Đại Việt thời Lý, phản ánh một nghi lễ và lễ hội đặc sắc của thời Lý. Đây cũng là văn bản gốc duy nhất còn lại của thời Lý, trong đó, có nói đôi chút về Kinh đô Thăng Long như Đoan Môn, Cấm Thành, chùa Diên Hựu (chùa Một Cột).

Ngày 30/12/2013, Thủ tướng Chính Phủ đã ký quyết định số 2599/QĐ-TTg công nhận Bia Sùng Thiện Diên Linh là Bảo vật quốc gia
Ngày 30/12/2013, Thủ tướng Chính Phủ đã ký quyết định số 2599/QĐ-TTg công nhận Bia Sùng Thiện Diên Linh là Bảo vật quốc gia

Minh văn bia còn trực tiếp miêu tả tháp Sùng Thiện Diên Linh thời Lý với nhiều chi tiết đặc sắc mà ngày nay ta không còn thấy được. Điều này giúp ích rất nhiều cho việc nghiên cứu tháp Lý, Phật giáo Lý,…

Trải qua gần 900 năm, bia Tháp Sùng Thiện Diên Linh dù còn khá nguyên vẹn về hình dạng nhưng cũng đã nhuốm màu thời gian. Ngày 30/12/2013, Thủ tướng Chính Phủ đã ký quyết định số 2599/QĐ-TTg công nhận Bia Sùng Thiện Diên Linh là Bảo vật quốc gia.

Ngoài bia Sùng Thiện Diên Linh, chùa Long Đọi Sơn vẫn còn lưu giữ rất nhiều các tác phẩm nghệ thuật ở các giai đoạn sau như: Tượng Quan Âm Thị Kính, tượng Dị Lặc bằng đồng nặng 1 tấn đúc vào 1864, toàn bộ pho tượng được đặt vào thế ngồi thoải mái…bộ mặt được diễn tả thành công thể hiện sự no đủ, vui tươi...

Đức Văn

MỚI NHẤT
Vì sao chồng NSND Như Quỳnh không ghen khi vợ diễn cảnh “nóng”?
Vì sao chồng NSND Như Quỳnh không ghen khi vợ diễn cảnh “nóng”?

(Dân trí) - Nhiếp ảnh gia Nguyễn Hữu Bảo chia sẻ, ông vẫn đứng xem NSND Như Quỳnh diễn cảnh tình tứ cùng những nam diễn viên và không bao giờ… ghen. “Không phải vì tôi không yêu vợ mà tôi hiểu công việc và tôn trọng cô ấy”, ông nói.

Thứ tư, 23/08/2017 - 07:39

Thổ cẩm Việt sẽ đến Geneve
Thổ cẩm Việt sẽ đến Geneve

(Dân trí) - Nhà thiết kế (NTK) Minh Hạnh vinh dự là đại diện được mời giới thiệu về phong cách Việt Nam qua bộ sưu tập thổ cẩm tại khán phòng của trụ sở Liên hiệp quốc vào ngày 14/9 tới đây.

Thứ ba, 22/08/2017 - 09:41

Lộ đơn “ông hoàng nhạc sến” tự nhận mình là “Giáo sư âm nhạc”
Lộ đơn “ông hoàng nhạc sến” tự nhận mình là “Giáo sư âm nhạc”

(Dân trí) - Trong đơn đăng ký xin gia nhập vào Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, ca sĩ Ngọc Sơn đã tự xưng mình là "Giáo sư âm nhạc".

Thứ ba, 22/08/2017 - 04:59

Kim Hee-sun: “Tôi không níu kéo tuổi thanh xuân”
Kim Hee-sun: “Tôi không níu kéo tuổi thanh xuân”

(Dân trí) - “Tôi không cố níu kéo tuổi thanh xuân. Tôi cũng không căng thẳng trong cuộc sống, bởi tôi là tuýp người thể hiện rất rõ những gì mình đang suy nghĩ. Những người xung quanh tôi gặp rắc rối trong cuộc sống nhiều hơn tôi đấy”, người đẹp “Tình cờ” Kim Hee-sun khẳng định.

Thứ ba, 22/08/2017 - 03:10

“Ai phong Giáo sư âm nhạc cho Ngọc Sơn cần dập đầu xin lỗi cuộc đời này”
“Ai phong Giáo sư âm nhạc cho Ngọc Sơn cần dập đầu xin lỗi cuộc đời này”

(Dân trí) - “Theo tôi, Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam phong tặng “Giáo sư âm nhạc” cho Ngọc Sơn cần phải dập đầu xin lỗi cuộc đời này. Dập đầu và nói lời xin lỗi những vị Giáo sư có tư duy tử tế”, nhà văn Chu Lai bức xúc nói.

Thứ ba, 22/08/2017 - 03:00

Nhiều ý kiến quanh việc xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước
Nhiều ý kiến quanh việc xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước

(Dân trí) - Sáng 22/8 tại Hà Nội, Bộ VHTT&DL đã tổ chức Hội thảo Lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định xét tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước” về Văn học nghệ thuật. Sự kiện đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp của đông đảo các văn nghệ sĩ, lãnh đạo các Hội VHNT, các nhà quản lý văn hóa tại nhiều địa phương trên cả nước.

Thứ ba, 22/08/2017 - 11:00

Kho vàng trong phim Điệp viên 007 lần đầu đón “người ngoài”
Kho vàng trong phim Điệp viên 007 lần đầu đón “người ngoài”

(Dân trí) - Kho vàng nổi tiếng thế giới - Fort Knox (Mỹ) - là một địa điểm “bất khả xâm phạm”, mới đây, kho vàng này đã thu hút sự chú ý khi lần đầu đón “người ngoài” tới thăm kể từ năm 1974.

Thứ ba, 22/08/2017 - 09:58

“Mỗi cuộc ly hôn của nghệ sĩ vẫn luôn có một điều đẹp đẽ”
“Mỗi cuộc ly hôn của nghệ sĩ vẫn luôn có một điều đẹp đẽ”

(Dân trí) - Đó là điều nữ diễn viên Kristen Bell khẳng định sau khi Hollywood chứng kiến hàng loạt cặp đôi vàng lần lượt chia tay nhau, từ “Brangelina”, “Ben-Jen”, và mới đây nhất là Chris Pratt - Anna Faris: “Đừng khóc vì sự kết thúc, hãy cười vì đã có một khởi đầu”.

Thứ ba, 22/08/2017 - 07:43

“Ông hoàng nhạc sến” được phong GS: “Chuyện lạ có thật ở Việt Nam”
“Ông hoàng nhạc sến” được phong GS: “Chuyện lạ có thật ở Việt Nam”

(Dân trí) - “Vớ vẩn, lố bịch và ảo tưởng!” Đó là sự cảm thán của phần lớn độc giả báo Dân trí trước hiện tượng “ông hoàng nhạc sến” được Hội nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam tặng bằng khen với danh xưng “Giáo sư âm nhạc”.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:51

Tài tử điển trai Ryan Reynolds cứu vớt phòng vé
Tài tử điển trai Ryan Reynolds cứu vớt phòng vé

(Dân trí) - Mỗi tuần trôi qua, doanh thu phòng vé lại tụt sâu xuống một mức kỷ lục mới. Dịp cuối tuần qua, tài tử điển trai Ryan Reynolds và “The Hitman’s Bodyguard” (Vệ sĩ sát thủ) đã trở thành điểm sáng duy nhất cứu vớt cho phòng vé đìu hiu.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:00

Cát Tường công khai xin lỗi Chí Tài trên sóng truyền hình
Cát Tường công khai xin lỗi Chí Tài trên sóng truyền hình

(Dân trí) - Nữ diễn viên phim “Cô gái xấu xí” đã gửi lời xin lỗi đến nam danh hài khi hát ca khúc “Người yêu dấu” mấy chục năm nay mà không hề hay biết người viết lời cho ca khúc chính là “đàn anh” Chí Tài.

Thứ ba, 22/08/2017 - 02:00

Daniel Craig sẽ thôi mạo hiểm trên phim trường Điệp viên 007
Daniel Craig sẽ thôi mạo hiểm trên phim trường Điệp viên 007

(Dân trí) - Daniel Craig đã ở tuổi 49. Tuổi tác đã tạo nên những giới hạn không thể nào tránh khỏi đối với cơ thể của nam tài tử. Mới tuần qua, Tom Cruise (55 tuổi) bị vỡ mắt cá và phải dừng quay phim. Giờ tới lượt Craig cũng cân nhắc lại về mức độ xả thân mạo hiểm của mình.

Thứ hai, 21/08/2017 - 04:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Ngọc Sơn được phong GS âm nhạc: Trò bậy hay chiêu pr thiếu văn hóa?
Ngọc Sơn được phong GS âm nhạc: Trò bậy hay chiêu pr thiếu văn hóa?

(Dân trí) - Trước thông tin ca sĩ Ngọc Sơn được tặng bằng khen với danh xưng “Giáo sư âm nhạc”, dư luận đã dậy sóng. Nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh nói đây là “việc làm bậy bạ”. Ông Phùng Huy Cẩn, Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng, Bộ VH-TT&DL thì cho rằng việc này “vớ vẩn, một sự PR thiếu văn hóa”.

Thứ hai, 21/08/2017 - 03:04

“Nhiều người không xem phim Việt nhưng “ném” ra những câu đau lòng”
“Nhiều người không xem phim Việt nhưng “ném” ra những câu đau lòng”

(Dân trí) - Theo đạo diễn Đặng Thái Huyền, trong khi các nhà sản xuất đang lăn xả để chứng minh điện ảnh Việt đang dần khởi sắc thì có một bộ phận khán giả Việt luôn quay lưng với phim Việt. Thậm chí, có nhiều người chưa hề xem phim nhưng cũng “ném” ra những câu nói đau lòng.

Thứ hai, 21/08/2017 - 10:36

Nữ diễn viên cao… 1m91 những tưởng sẽ phải bỏ nghề
Nữ diễn viên cao… 1m91 những tưởng sẽ phải bỏ nghề

(Dân trí) - Nữ diễn viên “khổng lồ” Gwendoline Christie sở hữu chiều cao “khủng” 1m91. Dù có gương mặt ưa nhìn và được đào tạo từ trường lớp danh tiếng, nhưng mãi tới tuổi 34 cô mới có vai diễn đầu tiên trên màn ảnh nhỏ.

Thứ hai, 21/08/2017 - 10:22

Yêu cầu Sở Văn hoá Thừa Thiên Huế giải quyết vụ mộ vợ vua Tự Đức
Yêu cầu Sở Văn hoá Thừa Thiên Huế giải quyết vụ mộ vợ vua Tự Đức

(Dân trí) - Cục Di Sản Văn hóa thuộc Bộ VH,TT&DL vừa chuyển đơn của công dân khiếu nại về việc san ủi mộ của vợ vua Tự Đức trong dự án bãi đỗ xe tại TP Huế.

Thứ hai, 21/08/2017 - 08:00

Cẩm Ly, Đại Nghĩa bật khóc khi hai chị em bán kẹo hát “Chị đi tìm em”
Cẩm Ly, Đại Nghĩa bật khóc khi hai chị em bán kẹo hát “Chị đi tìm em”

(Dân trí) - Với tiết mục “Chị đi tìm em” đầy cảm động, hai chị em bán kẹo hát rong Thị Hương- Thị Linh khiến Đại Nghĩa, Cẩm Ly không kìm nén được nước mắt. Phần thể hiện của hai chị em đã chiếm trọn tình cảm của giám khảo cũng như khán giả, giành giải nhất 30 triệu đồng.

Thứ hai, 21/08/2017 - 07:06

Xem gì khi bố thích phim hình sự, con mê trai đẹp còn mẹ thích hài?
Xem gì khi bố thích phim hình sự, con mê trai đẹp còn mẹ thích hài?

Giữa nhịp sống bận rộn, “cuộc chiến” giành tivi trong gia đình là niềm vui mỗi ngày. Nhưng nếu các thành viên đều được thưởng thức những bộ phim đúng gu thì khoảnh khắc sum họp còn đáng chờ đợi hơn. Gia đình bạn cùng nhau xem gì khi bố thích tâm lý tội phạm, con mê trai đẹp còn mẹ lại thích phim hài?

Thứ hai, 21/08/2017 - 07:00

Hoa hậu, áo dài và những cuộc chơi đẳng cấp quốc tế
Hoa hậu, áo dài và những cuộc chơi đẳng cấp quốc tế

(Dân trí) - Các Hoa hậu, Á hậu của Việt Nam sắp bước vào những đấu trường nhan sắc quốc tế. Áo dài Việt Nam cũng sắp xuất hiện trên sàn catwalk của tuần lễ thời trang uy tín thế giới. Trước những cuộc chơi lớn, chúng ta đã chuẩn bị những gì?

Thứ hai, 21/08/2017 - 06:04

Xác định thời điểm xuất hiện danh xưng mảnh đất “tam vương, nhị chúa”
Xác định thời điểm xuất hiện danh xưng mảnh đất “tam vương, nhị chúa”

(Dân trí) - Thanh Hóa vốn là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, quê hương của “Tam vương, nhị chúa”, của văn hiến và khoa bảng. Thế nhưng, cho đến nay, nhiều người con xứ Thanh ít ai biết đến Danh xưng Thanh Hóa có từ thời điểm nào và cuộc hành trình đi tìm danh xưng cho mảnh đất này đã gặp không ít khó khăn.

Thứ hai, 21/08/2017 - 02:00

Đêm giã bạn giao lưu văn hóa Hội An-Nhật Bản năm 2017
Đêm giã bạn giao lưu văn hóa Hội An-Nhật Bản năm 2017

(Dân trí) - Tối 20/8, tại Vườn tượng An Hội (TP Hội An) chương trình giã bạn “Giao lưu văn hóa Hội An-Nhật Bản” lần 15 năm 2017 đã được diễn ra.

Thứ hai, 21/08/2017 - 01:00

Lý do tại sao bạn không bao giờ nên vứt đồ cũ đi
Lý do tại sao bạn không bao giờ nên vứt đồ cũ đi

(Dân trí) - Thời trang là một vòng quay luân chuyển. Mốt đến, rồi đi, rồi trở lại. Đến thời điểm này, thời trang đã trở thành nồi lẩu thập cẩm, khi tất cả các mốt của tất cả các thập niên đều có thể cùng tồn tại mà không có gì gọi là “lỗi mốt”. Hãy bắt đầu từ những chiếc kính mắt…

Chủ nhật, 20/08/2017 - 01:37

Bảo Ngậu của “Người phán xử” lần đầu tiết lộ về khả năng kỳ lạ của bản thân
Bảo Ngậu của “Người phán xử” lần đầu tiết lộ về khả năng kỳ lạ của bản thân

(Dân trí) - Diễn viên Bảo Anh - người đóng vai Bảo Ngậu trong phim “Người phán xử” có một khả năng kỳ lạ là có thể thức thâu đêm, từ đêm này qua đêm khác, kéo dài hàng tháng trời mà vẫn không hề có cảm giác mệt mỏi.

Chủ nhật, 20/08/2017 - 01:35

Nhà Kardashian “chiếm sóng” showbiz: Nổi tiếng không nhất thiết phải có tài năng
Nhà Kardashian “chiếm sóng” showbiz: Nổi tiếng không nhất thiết phải có tài năng

(Dân trí) - Mỗi ngày, tin tức về nhà Kardashian đều xuất hiện trên khắp các mặt báo. Dù không được đánh giá cao, nhưng sức hấp dẫn của gia đình này là không thể phủ nhận, họ là hiện tượng của đời sống hôm nay: những người nổi tiếng bước ra từ show thực tế, từ mạng xã hội.

Chủ nhật, 20/08/2017 - 11:00