Thứ Bảy 26/09/2015 - 05:00

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình

Dân trí Bánh Trung thu có vỏ bánh bọc lấy các loại nhân. Hình ảnh bao bọc, lớp lang trong ngoài thể hiện tình cảm gắn bó, bao bọc lẫn nhau. Nguyên liệu làm bánh Trung thu đều là những sản vật nông nghiệp thân quen, nên đây được coi là thứ bánh dân dã.

 

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình - 1

Tết Trung thu bắt nguồn từ nền văn minh lúa nước. Khi tiết trời mát mẻ, mùa màng đang chờ thu hoạch, người nông dân nghỉ ngơi và vui chơi sau một vụ mùa lao động vất vả. Tết Trung thu ở các nước Á Đông đã có từ cả ngàn năm trước. Hình ảnh về Tết Trung thu của người Việt đã được minh họa bằng những họa tiết xuất hiện trên trống đồng Ngọc Lũ.

Tết Trung thu trong văn hóa truyền thống Á Đông có 3 nét nghĩa lớn. Trước hết, là dịp để người thân, bạn bè hội ngộ, đoàn viên. Thứ hai, Rằm Trung thu không chỉ là dịp để người sống vui hưởng một vụ mùa vừa thu hoạch, mà còn là lúc để sắm sửa đồ lễ, cúng dâng gia tiên, tạ ơn vì một vụ mùa đã qua. Cuối cùng, đây còn là dịp để người ta cầu mong những điều tốt đẹp cho ngày sau, khi quá nửa năm đã trôi qua, nhưng vẫn còn vài tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán.

Theo phong tục người Việt, vào dịp Tết Trung thu, cha mẹ bày cỗ cho các con “phá cỗ”, mua lồng đèn thắp nến để các con rước đèn. Cỗ Trung thu gồm bánh Trung thu, kẹo, mía, bưởi, hồng và các thức hoa quả khác đặc trưng của mùa thu.

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình - 2

Dịp Tết Trung thu có nhiều món đồ chơi truyền thống như mặt nạ giấy bồi, tò he, đèn kéo quân, đèn ông sao, đèn lồng, đèn cù, trống gỗ… Đây là dịp để cha mẹ thể hiện tình thương yêu, chăm sóc cho niềm vui tuổi thơ của con.

Ngoài ra, Trung thu là dịp sum vầy, đoàn tụ gia đình, là dịp bày tỏ lòng tri ân đối với những người có công ơn với ta. Trong dịp Tết này, món quà đem biếu tặng không xa hoa, cầu kỳ mà gói trọn những ý niệm đẹp đẽ gửi gắm trong chiếc bánh Trung thu. Đây là thức quà thơm thảo thể hiện những ý nghĩa sâu xa, đậm đà văn hóa Á Đông.

Bánh Trung thu cũng giống như bánh chưng, đều có vỏ bánh bọc lấy các loại nhân. Hình ảnh bao bọc, lớp lang trong ngoài thể hiện tình cảm gắn bó, bao bọc lẫn nhau. Nguyên liệu làm bánh Trung thu đều là những sản vật nông nghiệp thân quen, nên đây được coi là thứ bánh dân dã

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình - 3

Ngoài bánh Trung thu hình vuông, hình tròn, còn có bánh Trung thu kiểu lợn mẹ - lợn con, tượng trưng cho tình thân gắn bó và khát vọng sinh sôi nảy nở, hay bánh hình cá chép với ngụ ý nhắc nhớ về truyền thuyết “cá chép hóa rồng”…

Tuy vậy, bánh Trung thu hình tròn có lẽ là đúng nhất với ý nghĩa của dịp Tết Trung thu, bởi hình bánh tròn gợi nhớ tới mặt trăng, ngoài ra, theo quan niệm truyền thống Á Đông, Tết Trung thu là Tết “đoàn - viên” (“đoàn” là đoàn tụ, “viên” gợi nhắc tới hình tròn).

Tết Trung thu, giữa tiết trời thanh mát, lòng người dọn bớt ngổn ngang, lắng trong lại để ngồi bên nhau thưởng trăng, thưởng trà, ăn miếng bánh Trung thu thơm thảo trong đêm Rằm đẹp nhất năm.

Ngày Rằm, con cháu sẽ dâng bánh Trung thu lên bàn thờ gia tiên. Con cái đã thành gia thất trở về thăm ông bà, cha mẹ để biếu món bánh tinh túy.

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình - 4

Trong văn hóa truyền thống của nước láng giềng Trung Quốc, bánh Trung thu ban đầu là lễ vật để tế mặt trăng. Để cầu cho mưa thuận gió hòa, các vị hoàng đế Trung Quốc thường dâng lễ vật lên mặt trời vào mùa xuân và mặt trăng vào mùa thu. Bánh Trung thu là một trong những thức chính để dâng lên mặt trăng.

Dần dần, nhân gian cũng muốn thể hiện tấm lòng thành kính của riêng mình đối với đất trời, tổ tiên, nên mỗi nhà cũng tự chuẩn bị bánh Trung thu để cúng dâng. Tục lệ này đã được lưu truyền nhiều đời và trở thành một nét đẹp văn hóa - ẩm thực không thể tách rời khỏi dịp Tết Trung thu.

Chiếc bánh Trung thu tượng trưng cho sự gắn bó, đùm bọc trong gia đình, đã phản ánh nét đẹp văn hóa trong đời sống người Á Đông, để thấy vai trò quan trọng của gia đình trong tiềm thức mỗi người. Tết Trung thu có vẻ đẹp riêng đối với từng giai đoạn trong đời người, khi còn nhỏ, khi lớn khôn, khi thành gia thất, và cả khi đã “bách niên giai lão”.

Bánh Trung thu trải qua chiều dài văn hóa - lịch sử đã không còn đơn thuần là một thức ẩm thực, hơn thế, nó đã trở thành một biểu tượng văn hóa in dấu sâu đậm trong tâm khảm mỗi người. Một thức quà hiện hữu nhưng gửi gắm biết bao ý niệm, cảm xúc đẹp đẽ. Bánh Trung thu chính là một trong những nét ẩm thực đặc trưng, gắn liền với nét đẹp văn hóa.

Ở Nhật Bản, bánh Trung thu của được làm từ bột gạo nếp, nặn thành hình tròn, màu trắng.
Ở Nhật Bản, bánh Trung thu của được làm từ bột gạo nếp, nặn thành hình tròn, màu trắng.

Tết Trung thu ở Nhật được gọi là “Tsukimi” hoặc “Otsukimi” nghĩa là “ngắm trăng”, cũng diễn ra vào đúng ngày Rằm tháng 8 khi trăng tròn nhất, sáng nhất. Ngoài ra, người Nhật còn có Tết trăng khuyết thường được tổ chức vào ngày 13 tháng 9 âm lịch.

Các đồ cúng lễ truyền thống của người Nhật trong ngày này có một vài nhánh lúa và rơm khô hái về cắm vào bình hoặc treo trong nhà, cũng có thể đem tết lại thành những đồ trang trí nhỏ xinh mà người Nhật là “susuki”. Bánh Trung thu của họ là bánh nếp, viên bánh tròn màu trắng trong tượng trưng cho vầng trăng, được gọi là “Tsukimi dango”.

Cũng với quan niệm “mùa nào thức nấy”, người Nhật không quên cúng dâng những thức ẩm thực đặc trưng của mùa thu lên bàn thờ gia tiên. Khoai lang thường được cúng trong ngày lễ trăng tròn còn đậu đỗ và hạt dẻ thường được cúng trong lễ trăng khuyết.

Ngoài ra, một bát mì soba nấu với rong biển, trứng và nước thịt là món ăn đặc trưng truyền thống trong lễ hội trăng Rằm của người Nhật. Trên phố, trong những ngày này, người ta thường bán bánh mì trứng với hình ảnh quả trứng rán lên tròn trịa, vàng rộm giống như vầng trăng.

Ở Hàn Quốc, bánh Trung thu là những chiếc bánh gạo hình bán nguyệt.
Ở Hàn Quốc, bánh Trung thu là những chiếc bánh gạo hình bán nguyệt.

Ở Hàn Quốc, Tết Trung thu có tên gọi “Chuseok” hoặc “Hangawi” nghĩa là “Trung thu tuyệt vời”. Trong dịp Tết này, món bánh đặc trưng nhất là bánh gạo “songpyeon”. Bánh “songpyeon” hình bán nguyệt hoặc hình lưỡi liềm nặn bằng bột gạo, đem hấp với lá thông kim. Ngoài ra còn có miến trộn “japchae”, bò nướng “bulgogi” và các thức hoa quả khác của mùa thu.

Trong đêm Rằm, người ta uống rượu gạo “sindoju” hoặc “dongdongju”. Trong xã hội Hàn Quốc hiện đại, Tết Trung thu là một dịp lễ quan trọng, để người đi xa quay về thăm nhà, thăm phần mộ tổ tiên.

Ở Trung Quốc, bánh Trung thu chia sẻ nhiều nét tương đồng với bánh của người Việt.
Ở Trung Quốc, bánh Trung thu chia sẻ nhiều nét tương đồng với bánh của người Việt.

Tết Trung thu tại Trung Quốc lấy hai biểu tượng chính là chị Hằng và thỏ ngọc trên cung trăng. Người Việt có thêm truyền thuyết về chú Cuội, cây đa. Về cơ bản, Tết Trung thu của họ không khác nhiều so với Tết Trung thu của người Việt, họ cũng thường ăn bánh trung thu, nhưng chủ yếu chỉ có bánh nướng.

Người Trung Quốc thường treo đèn lồng trước cửa nhà và trên phố dịp Tết Trung thu. Trong đêm Rằm, người ta thả đèn hoa đăng trên sông, thả đèn lồng Khổng Minh lên trời, để cầu may mắn, hạnh phúc đến với gia đình mình. Họ cũng có lễ rước đèn dành cho trẻ em, múa lân sư rồng và chú tễu nhảy múa trên phố.

Bích Ngọc
Tổng hợp

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình - 8
MỚI NHẤT
“Hoa mắt, chóng mặt” đi trên cây cầu kính dài nhất thế giới
“Hoa mắt, chóng mặt” đi trên cây cầu kính dài nhất thế giới

(Dân trí) - Cây cầu kính dài nhất thế giới đã bắt đầu chào đón du khách bước lên trải nghiệm cảm giác rợn ngợp. Người ta gọi đây là cây cầu “anh hùng” bởi nó thử thách “thần kinh thép” của những người bước đi trên cầu.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 04:22

"Cảnh nóng 5 giây" chỉ nằm ở tài liệu kỹ thuật!
"Cảnh nóng 5 giây" chỉ nằm ở tài liệu kỹ thuật!

Câu chuyện về “cảnh khỏa thân, tình dục chỉ 5 giây” trong dự thảo quy định về phân loại phim đã gây chú ý công luận và giới làm nghề những ngày qua. Để rộng đường dư luận, Thể thao & Văn hóa (TTXVN) có cuộc trò chuyện với ông Đỗ Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ VH,TT&DL), người trực tiếp soạn thảo dự thảo - về vấn đề này.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 03:00

Phát hiện ngôi mộ còn nguyên vẹn từ thời kỳ tiền La Mã ở Pompeii
Phát hiện ngôi mộ còn nguyên vẹn từ thời kỳ tiền La Mã ở Pompeii

(Dân trí) - Một bộ hài cốt của một phụ nữ thời Samnite thuộc thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên được tìm thấy gần như nguyên vẹn cùng các đồ tùy táng tại khu di tích Pompeii.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 02:00

Người dân Châu Á náo nức đón Tết Trung thu
Người dân Châu Á náo nức đón Tết Trung thu

(Dân trí) - Những ngày này, người dân ở một số quốc gia Châu Á như Việt Nam, Singapore, Trung Quốc… náo nức chuẩn bị cho Tết Trung thu. Hãy cùng xem không khí chuẩn bị cho ngày Tết đoàn viên lớn thứ 2 trong năm đang diễn ra như thế nào.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 09:00

Đêm thứ hai - Đêm của những trang phục mang tính ứng dụng cao
Đêm thứ hai - Đêm của những trang phục mang tính ứng dụng cao

(Dân trí) - Ngụ ý của ban tổ chức Tuần lễ Thời trang Việt Nam Xuân Hè 2016 đã quá rõ nét. Một ngụ ý mang tính chuyên nghiệp bởi đêm thứ hai dành cho trang phục đời thường - ứng dụng. Những BST lần lượt được giới thiệu như một bức tranh sống động về đời sống thực tế hiện nay.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 08:24

Ăn vận gây sốc, người đẹp được tuyển thẳng vào đài truyền hình
Ăn vận gây sốc, người đẹp được tuyển thẳng vào đài truyền hình

(Dân trí) - Người đẹp ăn vận “khiêu khích” trong buổi thử hình đã được tuyển thẳng vào đài truyền hình và ngay lập tức giúp tỉ suất người xem đài lên cao bất ngờ.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 06:00

“Phim hoạt hình Việt đứng rất thấp ngay trong khu vực!”
“Phim hoạt hình Việt đứng rất thấp ngay trong khu vực!”

Đạo diễn, NSND Phạm Minh Trí có thể coi là một cột trụ của làng phim hoạt hình Việt, anh là người đầu tiên làm phim hoạt hình dài tập “Cuộc phiêu lưu của ong vàng” (10 tập, 15 phút/tập) và phim hoạt hình chiếu rạp “Người con của Rồng” nói về tuổi thơ của vua Lý Công Uẩn. Phóng viên Lao Động đã phỏng vấn anh về những tồn tại của phim hoạt hình VN.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:51

Không chân, tay, tóc, răng... vẫn là người mẫu sáng giá!
Không chân, tay, tóc, răng... vẫn là người mẫu sáng giá!

Họ là những cô gái dũng cảm, vượt qua những khiếm khuyết, bệnh tật và trở thành những người mẫu đắt giá, có vị trí riêng trong làng thời trang thế giới.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:25

Nguồn gốc ngày tết Trung thu
Nguồn gốc ngày tết Trung thu

(Dân trí) - Từ lâu, Trung thu đã trở thành một trong những ngày lễ được chú ý trong năm. Nhưng có lẽ, không phải ai cũng biết những truyền thuyết đầy thú vị về nguồn gốc ngày Tết trăng tròn đặc biệt này.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 09:00

Ruộng bậc thang Yên Bái lọt top ảnh đẹp cuộc thi quốc tế
Ruộng bậc thang Yên Bái lọt top ảnh đẹp cuộc thi quốc tế

(Dân trí) - Giải ảnh National Geographic Photo Contest 2015 vừa công bố top những bức ảnh đẹp nhất đã gửi về dự thi. Trong số này, có bức ảnh chụp ruộng bậc thang ở xã Tú Lệ do một nữ nhiếp ảnh gia người Việt thực hiện.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 08:41

Những ngôi nhà Việt được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc quốc tế
Những ngôi nhà Việt được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc quốc tế

(Dân trí) - Dưới đây là những ngôi nhà Việt có kiến trúc đẹp ấn tượng được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc nổi tiếng ArchDaily.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 08:00

Sắc màu của một ngày mới
Sắc màu của một ngày mới

(Dân trí) - Ngày khai mạc Tuần lễ thời trang Xuân Hè 2016 giới thiệu BST của 6 NTK. BTC đã rất ưu ái những NTK thuộc thế hệ trẻ nhất. Mở màn là NTK Ngọc Hân, Nhi Hoàng, họ đã đón chào mùa Xuân Hè 2016 với những luồng gió mới đầy năng lượng, với những ý tưởng độc đáo.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Tác giả bài hát "Sao anh nỡ đành quên" lâm bệnh nặng
Tác giả bài hát "Sao anh nỡ đành quên" lâm bệnh nặng

Nhập viện hơn một tháng qua, ngày 24/9, các bác sĩ điều trị chuyên khoa tiết niệu của Bệnh viện (BV) Bình Dân TP HCM đã tiến hành tiêm hóa chất điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt cho nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Ông cho biết hiện sức khỏe rất yếu.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 03:41

Tiết lộ cảnh quay ngắn nhưng khó "nhằn" trong phim nổi tiếng
Tiết lộ cảnh quay ngắn nhưng khó "nhằn" trong phim nổi tiếng

(Dân trí) - Chỉ vài giây hình ngắn ngủi trong các bộ phim điện ảnh nổi tiếng đôi khi là thành quả của đoàn phim trong một tuần dài cùng nỗi vất vả không gì kể xiết của các diễn viên.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 02:42

Chuyện ít biết về chú Cuội duy nhất trên màn ảnh Việt
Chuyện ít biết về chú Cuội duy nhất trên màn ảnh Việt

Anh nhạc sĩ chuyên viết khí nhạc thật thà Đỗ Hồng Quân đã nổi tiếng vì vào vai “Chú Cuội” trong một bộ phim hài ăn khách của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 12:17

Nhạc sĩ Phạm Tuyên và bài hát “Chiếc đèn ông sao”
Nhạc sĩ Phạm Tuyên và bài hát “Chiếc đèn ông sao”

“Chiếc đèn ông sao” - một bài hát luôn vang lên trong các bữa tiệc trông Trăng của nhiều thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam khi vui đón Trung Thu.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 10:20

Cuộc sống "ẩn tích" của diễn viên Bao giờ cho đến tháng Mười sau 30 năm
Cuộc sống "ẩn tích" của diễn viên Bao giờ cho đến tháng Mười sau 30 năm

Bao giờ cho đến tháng Mười là bộ phim kinh điển của điện ảnh Việt Nam của đạo diễn Đặng Nhật Minh. Sau hơn 30 năm, các diễn viên trong phim đã hầu như không còn diễn xuất, họ có cuộc sống "ẩn tích", đảm nhận những công việc khác nhau ở những ngành nghề khác nhau.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 06:48

Ngắm vẻ đẹp kỳ diệu của chiếc đèn “rước trăng vào nhà”
Ngắm vẻ đẹp kỳ diệu của chiếc đèn “rước trăng vào nhà”

(Dân trí) - Chiếc đèn mặt trăng kỳ diệu này sẽ khiến không gian trong nhà bạn như hóa thành miền cổ tích thần tiên với một “ông trăng” trôi bồng bềnh, chiếu sáng cả căn phòng.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 06:00

Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa cử hành Pháp hội cầu nguyện Quốc thái Dân an
Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa cử hành Pháp hội cầu nguyện Quốc thái Dân an

(Dân trí) - Được sự đồng thuận của Ban Tôn giáo Chính phủ, Trung ương Giáo Hội Phật giáo, từ ngày 25-27/9/2015, tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên - Vĩnh Phúc, Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa tiến hành Pháp hội Đại Bi Quan Âm cầu nguyện Quốc thái Dân an.

Thứ năm, 24/09/2015 - 09:20

Gu thời trang tối giản tiếp tục lên ngôi Xuân hè 2016
Gu thời trang tối giản tiếp tục lên ngôi Xuân hè 2016

(Dân trí) - Tuần lễ thời trang năm nay trở lại với các thiết kế được tối giản với các đường cắt tinh tế giúp tôn vinh vẻ đẹp người mặc, phù hợp với xu hướng thời trang hiện đại

Thứ năm, 24/09/2015 - 08:27

Những căn biệt thự trứ danh của người nổi tiếng
Những căn biệt thự trứ danh của người nổi tiếng

(Dân trí) - Đơn giản bởi những ngôi nhà này chỉ “chịu” thuộc về những ngôi sao nổi tiếng nhất. Những căn biệt thự đắt giá này đã từng qua tay hàng loạt những ngôi sao đình đám với mức giá “trên trời”.

Thứ năm, 24/09/2015 - 03:00

Câu chuyện về những em bé nghèo hiếu học gây “chấn động” mạng xã hội
Câu chuyện về những em bé nghèo hiếu học gây “chấn động” mạng xã hội

(Dân trí) - “Những cô bé, cậu bé này đã sớm hiểu được cảm giác khi chẳng có gì trong tay. Chúng ta nên học những bài học cuộc sống, không phải từ những con người nổi tiếng, mà từ chính những con người giản dị, vô danh trong cuộc sống”.

Thứ năm, 24/09/2015 - 12:25

“Cái giá” để mời được Kenny G tới Việt Nam là gì?
“Cái giá” để mời được Kenny G tới Việt Nam là gì?

(Dân trí) - Qua những thông tin bên lề thú vị dưới đây, người hâm mộ sẽ biết được cụ thể mức độ kỳ công trong việc tiếp đón một ngôi sao đẳng cấp quốc tế. Đây quả là một cuộc chơi… “lắm công phu”.

Thứ năm, 24/09/2015 - 09:00

Nhà nghiên cứu Giang Quân đoạt Giải thưởng Bùi Xuân Phái
Nhà nghiên cứu Giang Quân đoạt Giải thưởng Bùi Xuân Phái

(Dân trí) - Nhà nghiên cứu về Hà Nội Giang Quân từng được mệnh danh là “Cuốn từ điển sống về Hà Nội” vừa được nhận Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội, đây là giải thưởng cao quý nhất trong Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái.

Thứ năm, 24/09/2015 - 08:12