Kỷ niệm 110 năm ngày sinh danh họa bậc thầy Tô Ngọc Vân

Dân trí Sáng 14/12, Hội Mỹ thuật Việt Nam đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 110 năm ngày sinh họa sĩ Tô Ngọc Vân (15/12/1906 - 15/12/2016), một trong những danh họa hàng đầu của nền Mỹ thuật Việt Nam.

Danh họa Tô Ngọc Vân sinh ngày 15/12/1906 tại Hà Nội, hy sinh ngày 17/6/1954, tại chân đèo Lũng Lô trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Thuở nhỏ, Tô Ngọc Vân là một cậu bé con nhà nghèo, quá tuổi mới được đến trường học chữ và rất yêu thích vẽ. Đang học trung học năm thứ 3, Tô Ngọc Vân bỏ học để đi theo con đường nghệ thuật. Năm 1926, ông trúng tuyển vào Trường Mĩ thuật Đông Dương.

Ông là người có công đầu trong việc ứng dụng sử dụng chất liệu sơn dầu ở Việt Nam. Tên ông thường được nhắc đến trong danh sách “bộ tứ” hàng đầu của nền hội họa Việt Nam là “nhất Trí, nhì Vân, tam Lân, tứ Cẩn” nhưng họa sĩ Tô Ngọc Vân còn được biết đến như là một người thầy lớn của nền mỹ thuật cách mạng Việt Nam. Ông đã có rất nhiều đóng góp cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

Chân dung hoạ sĩ Tô Ngọc Vân do hoạ sĩ Lê Lâm vẽ bằng chì màu. Ảnh: TL.
Chân dung hoạ sĩ Tô Ngọc Vân do hoạ sĩ Lê Lâm vẽ bằng chì màu. Ảnh: TL.

Ông cùng với họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung là những người đầu tiên đặt nền móng cho ngành Lý luận Phê bình Mỹ thuật ở Việt Nam. Cùng với những sáng tác, ông cũng viết nhiều bài báo về mỹ thuật có giá trị đăng trên báo Ngày Nay, Thanh Nghị, Trung Bắc Chủ nhật nhằm phổ cập, quảng bá, hướng dẫn và phê bình về mỹ thuật.

Cùng với đó, họa sĩ Tô Ngọc Vân còn là một nhà giáo Mỹ thuật xuất sắc. Ông tham gia giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, góp phần đào tạo nhiều họa sĩ tài danh thuộc thế hệ đầu của nền Mỹ thuật Việt Nam như: Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái, Mai Văn Hiến, Dương Bích Liên, Phan Kế Anh, Ngô Mạnh Lân, Trần Lưu Hậu…

Ông cũng là người hai lần được giao nhiệm vụ làm hiệu trưởng trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam ngay sau cách mạng thành công cuối năm 1945 và Trường Mỹ thuật Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp năm 1949. Để tưởng nhớ họa sĩ Tô Ngọc Vân, ngay sau ngày hòa bình lập lại, Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội đã lấy tên ông để đặt cho khóa học đầu tiên khi nhà trường tiếp tục khai giảng khóa học mới.

Đánh giá về các tác phẩm của danh họa Tô Ngọc Vân, nhà phê bình mỹ thuật Lê Quốc Bảo cho biết: “Lịch sử mỹ thuật thế giới và Việt Nam đã khẳng định đề tài phụ nữ, nhất là thiếu nữ, những giai nhân của dân tộc và thời đại đã sớm trở thành một trang sử mỹ thuật đẹp. Trong đó, các tác phẩm sơn dầu đầu tiên của họa sĩ Tô Ngọc Vân như Thiếu nữ bên hoa huệ, Hai thiếu nứ và em bé, Buổi trưa, Thiếu nữ và hoa sen… của ông đã đi vào lịch sử mỹ thuật Việt Nam, được sáng tác theo tuyên ngôn về nghệ thuật của ông. Đó là, hội họa là gỡ cái đẹp trong cử chỉ đẹp nhất, tươi nhất, có ý nghĩa nhất là tươi cuộc đời”.

Bức tranh Đi học thời chiến của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân vẽ trong thời kháng chiến chống Pháp. Ảnh: TL.
Bức tranh "Đi học thời chiến" của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân vẽ trong thời kháng chiến chống Pháp. Ảnh: TL.

Theo nhà phê bình mỹ thuật Lê Quốc Bảo tranh sơn dầu của Tô Ngọc Vân và các họa sĩ cùng thế hệ sớm định hình một phong cách sơn dầu đậm bản sắc dân tộc và thời đại. Biết tiếp thu tinh hoa khoa học sơn dầu Châu Âu, vẽ theo quan niệm tạo hình truyền thống phương Đông Việt Nam.

Có ảnh hưởng đến phong cách sơn dầu của các thế hệ họa sĩ hậu sinh. Đáng trân trọng hơn, khi đến với cách mạng và khi đi vào kháng chiến, được sống, chiến đấu cùng công - nông - binh, cuộc sống mới, con người mới đã đi vào tranh ông như cuộc đời mình vậy.

Các tác phẩm trực họa, ký họa theo bước chân các chiến sĩ đi khắp các nẻo đường chiến dịch như: Nghỉ chân bên đổi, Hai chiến sĩ, Lão du kích hay những ký họa sống động thấy được sức sống mới trong cải cách ruộng đất đơn cử như Con trâu quả thực, Tôi có ý kiến, Chị cốt cán… khẳng định một phong cách nghệ thuật hiện thực cách mạng.

“Tất cả các tác phẩm của ông ở thời kỳ này khác hẳn với phong cách hiện thực mộng mơ, hiện thực giàu chất thơ trước cách mạng. Tất cả đều xuất phát từ cái gốc tươi cuộc đời”, nhà phê bình mỹ thuật Lê Quốc Bảo cho hay.

Tuyệt tác Hai thiếu nữ và em bé của danh họa Tô Ngọc Vân đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2013. Ảnh: TL.
Tuyệt tác Hai thiếu nữ và em bé của danh họa Tô Ngọc Vân đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2013. Ảnh: TL.

Với những đóng góp lớn lao cho nền Mỹ thuật Việt Nam, họa sĩ Tô Ngọc Vân đã được Đảng và Nhà nước tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất; Huân chương Kháng chiến hạng Nhì; được Bác Hồ gửi thư khen và tặng áo; Huy chương Vì sự nghiệp Văn họa Nghệ thuật Việt Nam; Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam…

Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật (đợt I) cho các tác phẩm “Bác Hồ làm việc tại Bắc Bộ Phủ” - sơn dầu; “Bộ đội nghỉ chân trên đồi” – sơn mài; “Xưởng quân giới” – sơn dầu; “Bộ tranh ký họa về nông dân cải cách ruộng đất”; “Bừa trên đồi” – bột màu; “Bộ tranh ký họa về bộ đội trong chiến dịch Điện Biên Phủ”...

Có thể thấy, là một trong 8 họa sĩ hàng đầu của Việt Nam được vinh dự nhận giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I; với 48 năm tuổi đời, 28 năm tuổi nghề, họa sĩ Tô Ngọc Vân đã đóng góp công sức rất lớn cho nền mỹ thuật Việt Nam trên nhiều phương diện.

62 tác phẩm có mặt tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không phải là con số lơn trong toàn bộ những sáng tác của ông, nhưng Sưu tập đã có được một số tác phẩm giá trị thuộc vào hàng kho báu của nghệ thuật hội hoạ Việt Nam. Năm 2013 tác phẩm “Hai thiếu nữ và em bé” trong sưu tập đã được xếp hạng Bảo vật quốc gia. Đây là niềm vinh dự và tự hào dành cho người nghệ sĩ.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Tâm sự của những “ông già Noel” dịp Giáng sinh
Tâm sự của những “ông già Noel” dịp Giáng sinh

(Dân trí) - Mỗi dịp Giáng sinh, có rất nhiều cụ ông nhận được công việc làm thêm đặc biệt - trở thành ông già Noel để chụp ảnh, tặng quà, trò chuyện với các trẻ nhỏ. Công việc của họ tưởng như rất dễ chịu và vui tươi, nhưng “tưởng vậy mà không phải vậy”…

Thứ sáu, 16/12/2016 - 06:02

Danh Tùng bị chấn thương khi diễn MV ca nhạc cùng Khánh Ly
Danh Tùng bị chấn thương khi diễn MV ca nhạc cùng Khánh Ly

(Dân trí) - Lần đầu diễn xuất trong MV ca nhạc vô cùng lãng mạn của giải Ba dòng nhạc Thính phòng Sao Mai 2011, ca sĩ Khánh Ly- MC Danh Tùng đã không may bị thương, chảy máu ở tay khi thực hiện một cảnh quay…

Thứ sáu, 16/12/2016 - 03:00

Nhan sắc “hoa hậu” của BTV sắp rời khỏi bản tin Thời sự 19h
Nhan sắc “hoa hậu” của BTV sắp rời khỏi bản tin Thời sự 19h

(Dân trí) - Trong số các BTV nữ từng “giữ sóng” bản tin Thời sự 19h, BTV Thuý Hằng được nhiều người nhận định là có nhan sắc không thua kém gì các Hoa hậu Việt Nam. Tuy nhiên, sắp tới đây BTV “hoa hậu” này sẽ không còn xuất hiện trên sóng Thời sự nữa.

Thứ sáu, 16/12/2016 - 02:00

Nghệ sĩ bán được nhiều CD nhất trong năm 2016 là… Mozart
Nghệ sĩ bán được nhiều CD nhất trong năm 2016 là… Mozart

(Dân trí) - Nghệ sĩ bán được nhiều đĩa CD nhất trong năm 2016 đã không đi tour biểu diễn từ hơn… 200 năm nay, vậy nhưng, ông vẫn có số lượng đĩa nhạc bán ra chạy hơn cả những ngôi sao nổi tiếng hàng đầu thế giới đương đại.

Thứ năm, 15/12/2016 - 01:31

Tài tử điện ảnh Hàn Lee Byung-hun nói về những cản trở ở Hollywood
Tài tử điện ảnh Hàn Lee Byung-hun nói về những cản trở ở Hollywood

(Dân trí) - Việc một diễn viên điện ảnh Châu Á được mời xuất hiện trong những dự án điện ảnh đình đám của Hollywood thường được mặc định là “cơ hội vàng”, nhưng thực tế, con đường ấy không chỉ trải toàn hoa hồng như vẫn tưởng…

Thứ năm, 15/12/2016 - 01:31

MC Hạnh Phúc chia sẻ “sự cố hài hước” của các BTV khi lên sóng trực tiếp
MC Hạnh Phúc chia sẻ “sự cố hài hước” của các BTV khi lên sóng trực tiếp

(Dân trí) - Gần đây, sự cố trên sóng truyền hình trực tiếp của các BTV được chia sẻ và thu hút nhiều sự quan tâm của khán giả như BTV Tú Anh vô tư nhảy chân sáo, BTV Hoài Anh bật cười lớn… MC Hạnh Phúc đã chia sẻ thêm nhiều chuyện thú vị xoay quanh những sự cố của các BTV…

Thứ năm, 15/12/2016 - 01:22

BTV xinh đẹp Thuý Hằng bất ngờ chia tay bản tin Thời sự 19h
BTV xinh đẹp Thuý Hằng bất ngờ chia tay bản tin Thời sự 19h

(Dân trí) - Tối qua (14/12), BTV Hữu Bằng bất ngờ chia sẻ thông tin BTV xinh đẹp Thuý Hằng sắp sửa chia tay Hà Nội và bản tin 19h. Thông tin này khiến nhiều khán giả truyền hình bất ngờ và tiếc nuối.

Thứ năm, 15/12/2016 - 12:13

Phát hiện thành phố cổ 2.500 năm tuổi từng biến mất bí ẩn
Phát hiện thành phố cổ 2.500 năm tuổi từng biến mất bí ẩn

(Dân trí) - Mới đây, các nhà khảo cổ học đã vừa tìm thấy một thành phố cổ có niên đại 2.500 năm tuổi từng biến mất bí ẩn ở Hy Lạp.

Thứ năm, 15/12/2016 - 10:34

Chùm phim Giáng sinh hấp dẫn trên màn ảnh nhỏ
Chùm phim Giáng sinh hấp dẫn trên màn ảnh nhỏ

Trong khi phim rạp mùa Giáng sinh này khá im ắng, khán giả màn ảnh nhỏ vẫn sẽ được sống trong không khí Giáng sinh ấm áp với bữa tiệc phim đầy màu sắc trên kênh K+NS lúc 22h các ngày từ 20-24/12.

Thứ năm, 15/12/2016 - 09:39

Trần Thu Hà hát "Bóng tối jazz" tại sân khấu Hà Nội
Trần Thu Hà hát "Bóng tối jazz" tại sân khấu Hà Nội

(Dân trí) - Trong liveshow “Giao thoa” vừa diễn ra đầu tháng tại Hà Nội. Trần Thu Hà một lần nữa thể hiện ca khúc "Bóng tối jazz" vô cùng sâu lắng. Mời độc giả cùng thưởng thức.

Thứ năm, 15/12/2016 - 09:08

Phiên chợ sách xưa sẽ đấu giá sách hiếm để ủng hộ quỹ nhân ái
Phiên chợ sách xưa sẽ đấu giá sách hiếm để ủng hộ quỹ nhân ái

(Dân trí) - Phiên chợ sách xưa từ lâu đã được xem là điểm hẹn văn hoá của những người mê sách. Năm nay, “điểm hẹn văn hoá” này sẽ diễn ra vào ngày 17 và 18/12 tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

Thứ năm, 15/12/2016 - 09:00

Trường Giang “vượt mặt” Trấn Thành trong đề cử Mai Vàng
Trường Giang “vượt mặt” Trấn Thành trong đề cử Mai Vàng

(Dân trí) - Mùa giải Mai Vàng 2016, trong khi Trường Giang được đề cử ở 4 hạng mục thì Trấn Thành chỉ có 3 đề cử. Nam nghệ sĩ này không được đề cử ở hạng mục Nam nghệ sĩ sân khấu.

Thứ năm, 15/12/2016 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bất ngờ tìm thấy bức vẽ của Leonardo da Vinci giá 363 tỷ đồng
Bất ngờ tìm thấy bức vẽ của Leonardo da Vinci giá 363 tỷ đồng

(Dân trí) - Một bác sĩ về hưu người Pháp mới đây đã trở thành nhân vật gây sốt trong giới hội họa khi vô tình trở thành người sở hữu một bức vẽ phác họa bị thất lạc của danh họa Leonardo da Vinci. Bức phác họa này ước tính có giá 15 triệu euro (tương đương 363 tỷ đồng).

Thứ tư, 14/12/2016 - 02:58

Tài năng piano Việt Nam đoạt giải cuộc thi quốc tế
Tài năng piano Việt Nam đoạt giải cuộc thi quốc tế

(Dân trí) - Tài năng piano trẻ của Nhạc viện TP.HCM Bùi Vũ Nguyệt Minh đã giành giải Ba (bảng dành cho các thí sinh dưới 16 tuổi) tại cuộc thi Piano quốc tế lần thứ 8 được tổ chức tại Serbia.

Thứ tư, 14/12/2016 - 02:56

Nhạc sĩ Phạm Tuyên tiết lộ bị "ép" sáng tác “Trường cháu là trường mầm non”
Nhạc sĩ Phạm Tuyên tiết lộ bị "ép" sáng tác “Trường cháu là trường mầm non”

(Dân trí) - Người nhạc sĩ tài hoa và đáng kính Phạm Tuyên tiết lộ rằng, ông đã rất áp lực trước sức ép của vợ và con gái để sáng tác ca khúc đầu tiên dành cho lứa tuổi mầm non và sau này trở thành bài hát nằm lòng của nhiều thế hệ, “Trường cháu là trường mầm non”…

Thứ tư, 14/12/2016 - 10:26

Triển lãm “Bản hùng ca mùa Đông năm 1946”
Triển lãm “Bản hùng ca mùa Đông năm 1946”

(Dân trí) - Chiều 12/12, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam (28A, Điện Biên Phủ, quận Ba Đình) phối hợp với Bảo tàng Công an, Bảo tàng Hậu cần tổ chức khai mạc triển lãm “Bản hùng ca mùa Đông năm 1946” nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Thứ tư, 14/12/2016 - 08:12

[Infographic] 14 tác dụng tuyệt vời của việc đọc sách
[Infographic] 14 tác dụng tuyệt vời của việc đọc sách

(Dân trí) - Những “mọt sách” chính hiệu sẽ nói với bạn rằng, trải nghiệm chìm đắm trong một cuốn sách thực sự hấp dẫn, khiến não bộ bỗng trở nên sống động, linh hoạt lạ thường. Điều này nghe có vẻ lãng mạn hóa, nhưng nghiên cứu khoa học đã chứng minh đó hoàn toàn là sự thực.

Thứ tư, 14/12/2016 - 02:00

KTS. Võ Trọng Nghĩa đoạt giải thưởng thiết kế châu Á tại Hồng Kông
KTS. Võ Trọng Nghĩa đoạt giải thưởng thiết kế châu Á tại Hồng Kông

(Dân trí) - Một công trình kiến trúc của KTS. Võ Trọng Nghĩa thiết kế vừa đoạt giải thưởng Design for Asia Award 2016 (DFA).

Thứ tư, 14/12/2016 - 01:00

NSND Trung Hiếu “hứa” sang năm kiểu gì cũng sẽ lấy vợ
NSND Trung Hiếu “hứa” sang năm kiểu gì cũng sẽ lấy vợ

(Dân trí) - Trong làng sân khấu phía Bắc, NSND Trung Hiếu là nam nghệ sĩ lập gia đình muộn. Dù đã bước qua tuổi 43 nhưng nam nghệ sĩ này vẫn luôn trong tình trạng “vườn không nhà trống”. Vì lẽ đó mà kể cả đồng nghiệp lẫn người hâm mộ luôn chờ đợi chuyện lấy vợ của nam nghệ sĩ gốc Thái Bình này.

Thứ ba, 13/12/2016 - 10:03

Câu chuyện buồn nhất của một ông già Noel
Câu chuyện buồn nhất của một ông già Noel

(Dân trí) - Ông già Noel không chỉ gắn liền với niềm vui và những câu chuyện thần tiên của mùa Giáng sinh. Câu chuyện buồn nhất của một ông già Noel được kể dưới đây sẽ khiến bạn xúc động rơi nước mắt…

Thứ ba, 13/12/2016 - 02:33

Bị cho là “xử chưa đẹp” với phim quảng bá du lịch Việt, CGV từ chối trả lời
Bị cho là “xử chưa đẹp” với phim quảng bá du lịch Việt, CGV từ chối trả lời

(Dân trí) - Sau phản ảnh của ê-kip sản xuất bộ phim “Vệ sĩ, tiểu thư và thằng khờ” về việc bị phía đối tác phát hành giảm suất chiếu và sắp vào khung giờ thấp điểm, PV Dân trí đã liên hệ phía CGV để rộng đường dư luận.

Thứ ba, 13/12/2016 - 11:53

“Nữ cảnh sát” Hoa Thúy trở lại màn ảnh sau thời gian dài “mất tích”
“Nữ cảnh sát” Hoa Thúy trở lại màn ảnh sau thời gian dài “mất tích”

(Dân trí) - Diễn viên Hoa Thúy đã vắng bóng trên màn ảnh khá lâu, một phần mải mê lo cho gia đình, một phần vì bận việc tại Nhà hát Tuổi Trẻ cũng như kinh doanh. Mới đây, chị đã trở lại với truyền hình bằng một vai khá nhiều ấn tượng trong “Chiều ngang qua phố cũ".

Thứ ba, 13/12/2016 - 11:46

Tại sao “Chuyến tàu sinh tử” là phim kinh dị hay nhất năm 2016?
Tại sao “Chuyến tàu sinh tử” là phim kinh dị hay nhất năm 2016?

(Dân trí) - “Train to Busan” (Chuyến tàu sinh tử) là bộ phim khiến thế giới phải nhìn nhận lại về năng lực làm phim kinh dị của Hàn Quốc. Dù mới bước chân vào dòng phim vốn chỉ thuộc về điện ảnh phương Tây, nhưng Hàn Quốc đã làm nên một tác phẩm đáng kinh ngạc.

Thứ ba, 13/12/2016 - 08:14

Kịch “Ngộ nhận” của Albert Camus “khoác áo mới” tại Việt Nam
Kịch “Ngộ nhận” của Albert Camus “khoác áo mới” tại Việt Nam

(Dân trí) - Mới đây, sân khấu kịch của nữ đạo diễn Việt Linh vừa cho ra mắt vở kịch mới “Ngộ nhận” (Tên tiếng Anh - The Misunderstanding ). Đây là một tác phẩm có kịch bản gốc do kịch gia nổi tiếng Albert Camus sáng tác, được đạo diễn trẻ Tây Phong dàn dựng lại.

Thứ ba, 13/12/2016 - 08:00