Thanh tra Sở VH&TT TP.HCM

Kiểm điểm vụ dùng nước rửa chén vệ sinh bảo vật quốc gia

Dân trí Thanh tra Sở VH&TT TP.HCM yêu cầu lãnh đạo Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM kiểm điểm nghiêm khắc về việc tuỳ tiện trong bảo quản, bảo dưỡng bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của hoạ sĩ Nguyễn Gia Trí.
>>Bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại do vệ sinh bằng nước rửa chén

Theo đó, ngày 28/8/2018, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM có tờ trình số 139 về việc bảo quản, phòng ngừa tác phẩm. Ngày 28/8/2018, Sở VH&TT TP.HCM có công văn số 4171 chấp thuận chủ trương đồng ý cho Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM thực hiện bảo quản, phòng ngừa tác phẩm.

Kiểm điểm vụ dùng nước rửa chén vệ sinh bảo vật quốc gia - 1

Bức tranh sơn mài "Vườn xuân Trung Nam Bắc" sau khi được vệ sinh bằng nước rửa chén đã hư hại tới 30%. Ảnh: Hoà Bình.

Quy trình thủ tục thực hiện bảo quản là đúng. Tuy nhiên, Thanh tra Sở kết luận về những sai phạm trong quá trình thực hiện. Cụ thể, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM đã giao việc bảo quản, phòng ngừa, vệ sinh tác phẩm cho ông Lưu Minh Phụng là thợ sơn mài ở TP.HCM. 

“Do không hiểu biết về nghệ thuật hội họa sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí nên ông Phụng sử dụng nước rửa bát và bột chu, giấy ráp 2000 can thiệp quá mức khi làm vệ sinh bề mặt bức tranh”, văn bản nêu.Trước đó, đoàn công tác của Bộ VHTT&DL gồm cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Cục Di sản văn hoá, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Sở VH&TT TP.HCM làm việc với Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, lãnh đạo Bảo tàng tiếp thu ý kiến.

Theo đánh giá chuyên gia từ đoàn công tác của Bộ, tranh “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại về tinh thần khoảng 30%: Do tác động vào bề mặt tác phẩm làm mất đi lớp sơn bề mặt nên sự uyển chuyển, tinh tế liên kết giữa các mảng sơn, mảng vỏ trứng, mảng dát vàng đã không còn sự uyển nhã, huyền ảo của nghệ thuật sơn mài Nguyễn Gia Trí.

Hư hại về vật chất khoảng 15%: Các mảng vỏ trứng bị mài mòn, bị trơ ra, trắng bệch, trắng vôi, mảng dát vàng bị mài mòn; nét và các mảng hình tiếp giáp nhau bị lộ, trơ, mất đi sự tinh tế uyển nhã đan xen giữa những mảng và nét.

Sở VH&TT TP.HCM chỉ đạo Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM lập dự án tu sửa tác phẩm “Vườn xuân Trung Nam Bắc” một cách thận trọng và khoa học, khắc phục sự hư hại hiện tại ở mức độ tốt nhất. 

Trên cở sở nghiên cứu, phân tích kỹ lưỡng mức độ hư hại, theo đánh giá của các họa sĩ sơn mài uy tín và của hội đồng khoa học, Sở yêu cầu Bảo tàng cần xây dựng phương án, giải pháp tu sửa, làm thử nghiệm một số vị trí trên tranh. 

Sở yêu cầu giao việc tu sửa phục hồi tác phẩm cho họa sĩ Nguyễn Xuân Việt là người đã trực tiếp làm việc với họa sĩ Nguyễn Gia Trí hoặc họa sĩ có chuyên môn, uy tín cao trong nghề làm tranh sơn mài. Có sự phối hợp giám sát của Trung tâm bảo quản tu sửa tác phẩm mỹ thuật (Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam).

Sở cũng yêu cầu lãnh đạo Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, các cán bộ bảo tàng cần kiểm điểm, rút kinh nghiệm sâu sắc về sự đơn giản, tùy tiện trong công việc bảo quản, bảo dưỡng tác phẩm, thái độ ứng xử với hiện vật bảo tàng, đặc biệt với hiện vật là bảo vật quốc gia.

Hà Tùng Long