“Hiện tượng” Phạm Trần Phương và lịch sử của một chất giọng lạ

Dân trí Thoạt tiên, bạn có thể không tin nổi vào tai mình. Choáng ngợp, sững sờ, hút hồn, gai người… Đó là những gì mà thanh âm của một giọng ca “countertenor” (giọng phản nam) có thể tạo nên.

Có thể trước đây bạn đã được nghe những nam nghệ sĩ đạt tới cao độ vốn thường chỉ thuộc về các giọng nữ cao (soprano). Đối với người yêu nhạc, nếu đã từng nghe qua những nhạc phẩm của ban nhạc Anh Bee Gees hay ban nhạc Đức Modern Talking, bạn hẳn đã quen thuộc với những giọng nam cao hơi thé mà giới chuyên môn gọi là giọng “falsetto”, nhưng đối với một giọng “countertenor” thì hoàn toàn khác.

“Countertenor” là một chất giọng thực sự có sức mạnh nội lực, mà khi thưởng thức, người nghe cảm thấy hoàn toàn dễ chịu, dễ nghe, bởi sự trong trẻo, êm nhẹ mà nam nghệ sĩ đạt được một cách rất dễ dàng, tự nhiên, và sẽ còn gây choáng ngợp hơn nữa, bởi rõ ràng đôi mắt của bạn đang cho thấy giọng ca ấy phát ra từ một người đàn ông trưởng thành.

“Hiện tượng” Phạm Trần Phương và lịch sử của một chất giọng lạ - 1

Sức mê hoặc và những hiệu ứng mà một giọng “countertenor” có thể tạo ra đối với khán giả là rất lớn, có thể khiến người nghe cảm thấy như họ bị thôi miên và đang được đưa tới những miền chưa biết tới của thế giới âm nhạc đầy những điều kỳ diệu.

Trong âm nhạc, giọng “countertenor” là một chất giọng cực quý, cực hiếm, rất độc đáo, luôn tạo nên hiệu ứng gây sửng sốt, hút hồn “ngay tắp lự”, mà một khi người nghe đã nghe rồi sẽ không bao giờ có thể quên được. Vì quá quý hiếm, nên chất giọng “countertenor” mới chỉ thực sự được thế giới âm nhạc biết đến và trân trọng một cách thực sự từ thế kỷ 20.

Trước đó, chất giọng “countertenor” tự nhiên thường chỉ được nhìn nhận như một sự “quái chiêu” thảng hoặc xuất hiện trong lịch sử âm nhạc. Theo nhận định của chuyên trang văn hóa BBC (Anh), thế kỷ 21 chính là thời đoạn phát triển cởi mở nhất cho những giọng “countertenor”, khi chất giọng “hiếm có khó tìm” này giờ đã có được một vị trí đặc biệt.

Phải khẳng định ngay rằng dù ở thời nào, một giọng “countertenor” đích thực, khi một nam nghệ sĩ có thể hát được bằng chất giọng mượt mà, trong trẻo như một nữ nghệ sĩ, vẫn luôn luôn là một hiện tượng hy hữu hiếm gặp, không khác gì “đãi cát tìm vàng”.

Trong dòng chảy âm nhạc, người ta đã từng được biết tới những giọng ca “countertenor” tự nhiên, họ là những nghệ sĩ tiên phong của chất giọng này, có thể kể tới nam ca sĩ người Anh Alfred Deller (1912-1979), các nam ca sĩ đương đại có ca sĩ người Anh James Bowman (75 tuổi), ca sĩ người Mỹ David Daniels (50 tuổi), ca sĩ người Đức Andreas Scholl (49 tuổi), ca sĩ người Mỹ Bejun Mehta (48 tuổi).

Trong giới âm nhạc hàn lâm, “countertenor” là một hiện tượng vẫn còn mới lạ, những nghệ sĩ đương đại của hôm nay thậm chí vẫn được coi là những nghệ sĩ tiên phong của chất giọng lạ này. Trong ảnh là nghệ sĩ người Mỹ David Daniels (50 tuổi).
Trong giới âm nhạc hàn lâm, “countertenor” là một hiện tượng vẫn còn mới lạ, những nghệ sĩ đương đại của hôm nay thậm chí vẫn được coi là những nghệ sĩ tiên phong của chất giọng lạ này. Trong ảnh là nghệ sĩ người Mỹ David Daniels (50 tuổi).

Những con số tuổi tác trên đây có thể cho thấy rằng cho tới tận bây giờ, “countertenor” vẫn là một hiện tượng mới lạ của giới âm nhạc, bởi dù lịch sử âm nhạc của loài người đã trải dài hàng nghìn năm, thì tới tận hôm nay, ở thế kỷ 21, những giọng ca “countertenor” vẫn quá hiếm gặp và ở thế giới đương đại này, đó vẫn là một chất giọng lạ đi “tiên phong”.

Cho dù thế kỷ 21 được xem là giai đoạn hoàng kim lý tưởng cho những giọng ca “countertenor”, nhưng trong bức tranh toàn cảnh của nền âm nhạc thế giới trong vòng 40 năm qua, phải khẳng định rằng số lượng nghệ sĩ nam sở hữu chất giọng “countertenor” đích thực và lại có thể sở hữu sự nghiệp ca hát chuyên nghiệp thành công, thực sự chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Những nam nghệ sĩ trẻ tuổi đương đại sở hữu chất giọng “countertenor” hiện đang được nhắc đến như một thế hệ nghệ sĩ mới đầy hứa hẹn của nền âm nhạc thế giới, có thể kể tới ca sĩ người Mỹ Roth Costanzo (34 tuổi) và ca sĩ người Pháp Philippe Jaroussky (38 tuổi).

Trong nền công nghiệp âm nhạc phát triển của Mỹ, hiện tại, ca sĩ 34 tuổi Roth Costanzo được xem là một giọng ca “countertenor” hoàn hảo, anh thường xuyên được mời xuất hiện trong các vở kịch Broadway, các vở opera, và các buổi hòa nhạc.
Trong nền công nghiệp âm nhạc phát triển của Mỹ, hiện tại, ca sĩ 34 tuổi Roth Costanzo được xem là một giọng ca “countertenor” hoàn hảo, anh thường xuyên được mời xuất hiện trong các vở kịch Broadway, các vở opera, và các buổi hòa nhạc.

Vậy điều gì khiến giọng “countertenor” được giới chuyên môn đương đại trân trọng đến vậy? Thực tế, giọng “countertenor” không phải được sinh ra từ giọng nói bình thường của người nghệ sĩ, mà là một sự lựa chọn quãng cao mà người nghệ sĩ đó có thể đạt được từ những sự kết hợp tinh vi, phức tạp của dây thanh quản.

Trong khi tất cả nam giới đều có thể tạo ra giọng “falsetto” (giọng nam cao hơi thé), thì chỉ rất rất ít người có thể tạo ra giọng “countertenor”; và “countertenor” chính là đỉnh cao ngoạn mục của các thể loại giọng “falsetto”.

Người nghệ sĩ hát giọng “countertenor” đích thực có thể hát bất cứ lúc nào và hát bao lâu tùy thích bằng chất giọng trong trẻo, mượt mà, êm dịu, ở một quãng cao tinh tuyển trong chất giọng tự nhiên của họ.

Thực tế, một ca sĩ hát giọng “countertenor” vẫn hoàn toàn có thể sở hữu giọng nói bình thường, tự nhiên thuộc tông trầm của nam giới. Trên thế giới, một số nghệ sĩ hát giọng “countertenor” vẫn có thể hát được cả giọng nam trung (baritone), thậm chí là nam trung hơi trầm (bass-baritone).

Ở những quốc gia có bộ môn nghệ thuật hát opera phát triển, giọng “countertenor” rất được săn đón. Dù vậy, câu chuyện về chất giọng “vàng ròng” này không chỉ toàn những điều lấp lánh…

Ca sĩ người Pháp Philippe Jaroussky (38 tuổi)
Ca sĩ người Pháp Philippe Jaroussky (38 tuổi)

Trong một chia sẻ chân thực với tờ New York Times (Mỹ), nam ca sĩ sở hữu giọng “countertenor” người Pháp Philippe Jaroussky (38 tuổi) đã tâm sự rằng dù sở hữu sự nghiệp thành công, được giới chuyên môn và công chúng đón nhận, có lượng fan trung thành của riêng mình, nhưng chất giọng đặc biệt của anh đôi khi vẫn vượt quá tầm hiểu biết và khả năng cảm thụ của nhiều người, khiến họ đưa ra những nhận định thô lỗ và xúc phạm đối với cá nhân anh.

“Thật sự là có điều gì đó bất thường, lạ lẫm, thậm chí hài hước khi một giọng nữ phát ra từ một cơ thể nam giới. Có những người không hiểu còn nói rằng những nam nghệ sĩ sở hữu giọng countertenor đều thuộc giới tính thứ ba”, nghệ sĩ Philippe Jaroussky tâm sự.

Ca sĩ người Anh Iestyn Davies (37 tuổi)
Ca sĩ người Anh Iestyn Davies (37 tuổi)

Nghệ sĩ sở hữu giọng “countertenor” nổi tiếng người Anh - Iestyn Davies (37 tuổi) thì liên hệ với những câu chuyện của quá khứ: “Đối với bất cứ điều gì khác biệt và lạ lẫm, người ta thường ngó lơ, không chấp nhận hoặc thậm chí là ghê sợ. Chúng tôi, những nghệ sĩ trẻ biểu diễn chuyên nghiệp bằng giọng “countertenor”, không thấy có vấn đề gì lớn với những định kiến mà mình gặp phải trong xã hội hôm nay”.

“Bởi nếu quay trở về thập niên 1950, thì nghệ sĩ tiên phong trong phong cách biểu diễn giọng “countertenor” - nam ca sĩ người Anh Alfred Deller - thậm chí còn phải đối diện với sự chỉ trích cay nghiệt, lên án thậm tệ và người ta thậm chí còn gây sức ép, làm sao để ông không được lên sân khấu biểu diễn”.

Điều tuyệt vời là trong thế giới âm nhạc văn minh hôm nay, nhiều giọng ca “countertenor” ở các nước phương Tây đã được công nhận và đạt được những thành công rất lớn trong sự nghiệp.

Ca sĩ Phạm Trần Phương - thí sinh của cuộc thi “Sing My Song”
Ca sĩ Phạm Trần Phương - thí sinh của cuộc thi “Sing My Song”

Mới đây, trên sân khấu của chương trình truyền hình thực tế “Sing My Song” (Bài hát hay nhất), thí sinh Phạm Trần Phương đã gây choáng ngợp đối với cả 4 huấn luyện viên. Giọng ca rất lạ của anh được nhạc sĩ Đức Trí nhận định là một giọng “countertenor” hiếm có. Nếu quả thực như vậy, thì có lẽ “Sing My Song” đang sở hữu một chất giọng “vàng ròng” mà ngay cả âm nhạc thế giới cũng thường phải “đỏ mắt đi tìm”.

Phạm Trần Phương - 0h00 (0 giờ)

Bích Ngọc
Theo BBC

MỚI NHẤT
Hà Tĩnh: Khánh thành Lăng mộ danh nhân họ Nguyễn Đức lục chi
Hà Tĩnh: Khánh thành Lăng mộ danh nhân họ Nguyễn Đức lục chi

(Dân trí) - Sáng ngày 24/11/2016, tại thôn Thống Nhất, xã ích Hậu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, đã diễn ra Lễ khánh thành Khu mộ các danh nhân họ Nguyễn Đức lục chi.

Thứ tư, 30/11/2016 - 09:00

Chuyện về “người đẹp ngủ trong rừng” có thật trong đời sống
Chuyện về “người đẹp ngủ trong rừng” có thật trong đời sống

(Dân trí) - Mặc dù câu chuyện cổ tích lãng mạn “Người đẹp ngủ trong rừng” đưa lại cái kết có hậu cho nhân vật nữ chính, nhưng trong cuộc sống thật, những “Người đẹp ngủ” sẽ phải đối diện với thực tế rất u ám.

Thứ tư, 30/11/2016 - 06:13

Nghệ sĩ 9x gây tò mò khi đưa Concert violin vào Nhà hát Lớn
Nghệ sĩ 9x gây tò mò khi đưa Concert violin vào Nhà hát Lớn

(Dân trí) - Nghệ sĩ violin trẻ tuổi, Hoàng Rob - người từng “gây sốt” với MV quay tại hang Sơn Đoòng vừa giới thiệu dự án âm nhạc khiến nhiều người bất ngờ về độ hoành tráng khi quyết định thực hiện Live Concert tại Nhà hát Lớn.

Thứ tư, 30/11/2016 - 01:00

Quần thể 61 cây sa mu dầu và cây săng vì được công nhận cây di sản Việt Nam
Quần thể 61 cây sa mu dầu và cây săng vì được công nhận cây di sản Việt Nam

(Dân trí) - Có tuổi đời hàng trăm năm gồm 56 cây sa mu dầu và 5 cây phay sừng (săng vì) nằm trong quần thể khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, huyện Quế Phong (Nghệ An) đã được công nhận cây di sản Việt Nam.

Thứ ba, 29/11/2016 - 08:48

Tấm ảnh ngai vàng ở điện Thái Hòa bị “kẻ lạ” ngồi lên là... ảnh giả
Tấm ảnh ngai vàng ở điện Thái Hòa bị “kẻ lạ” ngồi lên là... ảnh giả

(Dân trí) - Hình ảnh một nam thanh niên ngồi lên ngai vàng - bảo vật quốc gia tại Điện Thái Hòa (thuộc Đại Nội Huế) được đăng tải trên các trang mạng xã hội mới đây đã khiến nhiều người bức xúc. Thực hư hình ảnh này thế nào?

Thứ ba, 29/11/2016 - 08:44

Thành Lộc: Chỉ những “xác sống” mới không day dứt
Thành Lộc: Chỉ những “xác sống” mới không day dứt

NSƯT Thành Lộc nói nếu không day dứt, không trăn trở với cuộc sống mình đang sống thì chúng ta là những “xác sống” chứ không phải là con người làm chủ vận mệnh của xã hội

Thứ ba, 29/11/2016 - 03:52

Ca sĩ nổi tiếng một thời qua đời trong cảnh nghèo khó
Ca sĩ nổi tiếng một thời qua đời trong cảnh nghèo khó

(Dân trí) - Những câu chuyện cay đắng về số phận thăng trầm, nghiệt ngã xảy ra trong giới nghệ sĩ đã từng được biết tới. Mới đây, lại có một câu chuyện như vậy xảy ra…

Thứ ba, 29/11/2016 - 10:37

MV âm nhạc được tạo nên chỉ từ… những đồng xu
MV âm nhạc được tạo nên chỉ từ… những đồng xu

(Dân trí) - MV âm nhạc dưới đây sẽ khiến bạn nhún nhảy, thích thú, ngạc nhiên… Tất cả giai điệu được tạo nên chỉ từ… những đồng xu.

Thứ ba, 29/11/2016 - 08:00

Thay đổi tên gọi di sản văn hóa phi vật thể “Lễ hội Trường Yên”
Thay đổi tên gọi di sản văn hóa phi vật thể “Lễ hội Trường Yên”

(Dân trí) - Ngày 21/11, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện đã ký ban hành Quyết định về việc điều chỉnh tên gọi di sản văn hóa phi vật thể “Lễ hội Trường Yên” trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thứ ba, 29/11/2016 - 05:00

Công bố 17 di sản văn hóa phi vật thể mới của quốc gia
Công bố 17 di sản văn hóa phi vật thể mới của quốc gia

(Dân trí) - Ngày 21/11, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện đã ký ban hành Quyết định số 4036/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thứ ba, 29/11/2016 - 02:03

Vẻ đẹp nghệ thuật nơi không gian công cộng trên khắp thế giới
Vẻ đẹp nghệ thuật nơi không gian công cộng trên khắp thế giới

(Dân trí) - Vẻ đẹp của không gian công cộng là điều mà tất cả các thành phố lớn trên thế giới đều hướng đến. Những triển lãm, sắp đặt nghệ thuật thường xuyên được thực hiện để tô điểm cho vẻ đẹp của không gian chung, đồng thời tạo nên những trải nghiệm mới mẻ cho người dân.

Thứ ba, 29/11/2016 - 02:00

Chấn chỉnh hoạt động phản cảm tại các lễ hội
Chấn chỉnh hoạt động phản cảm tại các lễ hội

(Dân trí) - UBND tỉnh Bạc Liêu vừa có văn bản chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2017.

Thứ ba, 29/11/2016 - 01:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Mềm lòng trước cậu bé nức nở khi lần đầu nghe bản Sonata “Ánh trăng”
Mềm lòng trước cậu bé nức nở khi lần đầu nghe bản Sonata “Ánh trăng”

(Dân trí) - Đoạn ghi hình “đốn tim” dưới đây cho thấy một cậu bé ngập tràn cảm xúc đến mức nức nở khi lần đầu được nghe một bản nhạc cổ điển. Clip ngắn này đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và khiến cư dân mạng phải “mềm lòng”.

Thứ hai, 28/11/2016 - 08:40

Vị đạo diễn nhiều lần suýt chết vì quá “say” phim tài liệu
Vị đạo diễn nhiều lần suýt chết vì quá “say” phim tài liệu

(Dân trí) - Cách đây tròn một năm, phim tài liệu về “chú lính chì” Thiện Nhân của đạo diễn Đặng Hồng Giang đã tạo nên một “cơn sốt” ngay khi vừa ra mắt. Một năm sau, người đạo diễn tài ba này lại ra mắt chùm phim tài liệu có tên “Đáng sống” cũng lay động mạnh mẽ tâm thức người xem.

Thứ hai, 28/11/2016 - 08:00

Chuyện về 5 biên tập viên đang “giữ sóng” Thời sự 19h
Chuyện về 5 biên tập viên đang “giữ sóng” Thời sự 19h

(Dân trí) - Sau sự ra đi của BTV Vân Anh thì Thời sự 19h của VTV chỉ còn lại BTV Hoài Anh là gương mặt dẫn lâu năm, từng dẫn cùng với BTV Quang Minh, Diệp Anh để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả. Ngoài ra, Thời sự 19h còn có những gương mặt mới: BTV Hữu Bằng, Thuý Hằng, Tuấn Dương và Anh Tuấn.

Thứ hai, 28/11/2016 - 02:30

Hà Anh Tuấn: “Tôi đã tàn nhẫn với Phương Linh”
Hà Anh Tuấn: “Tôi đã tàn nhẫn với Phương Linh”

(Dân trí) - “Có khoảng thời gian, Phương Linh không nhìn mặt tôi. Mời đi hát, cô ấy cũng không chịu. Nghĩ lại, tôi thấy mình đã rất ích kỷ, rất có lỗi với cô ấy…”, nam ca sĩ Hà Anh Tuấn chia sẻ về mối quan hệ bị cho là… lạnh lùng của cặp đôi nghệ sĩ khiến khán giả trẻ cuồng nhiệt một thời.

Thứ hai, 28/11/2016 - 02:25

Kinh ngạc trước cầu vồng mọc… trong nhà
Kinh ngạc trước cầu vồng mọc… trong nhà

(Dân trí) - Một cầu vồng 7 sắc ngoạn mục đã xuất hiện tại trung tâm của một cuộc triển lãm nghệ thuật, đẹp chân thực đến mức khiến du khách phải ngỡ ngàng, sửng sốt.

Thứ hai, 28/11/2016 - 10:48

NSƯT Minh Trang bị NSND Bùi Bài Bình tát 3 lần “nảy lửa”
NSƯT Minh Trang bị NSND Bùi Bài Bình tát 3 lần “nảy lửa”

(Dân trí) - Trong buổi họp báo ra mắt phim mới đây, NSƯT Minh Trang đã tiết lộ về những hậu trường khó tin khi chị thực hiện bộ phim này đó là bị NSND Bùi Bài Bình tát 3 lần “nảy lửa”.

Thứ hai, 28/11/2016 - 10:41

Thomas Anders liên tục “cảm ơn”, khen khán giả Hà Nội nhiệt thành nhất thế giới
Thomas Anders liên tục “cảm ơn”, khen khán giả Hà Nội nhiệt thành nhất thế giới

(Dân trí) - Em bé đung đưa trên chân bố, các quý ông cởi tung cúc áo vest, xiết lại dây giầy vì nhảy quá sung, hơn 4.000 khán giả vẫy tay theo nhạc, 40 tình nguyện viên phiêu với những quả cầu lấp lánh... là những hình ảnh tuyệt đẹp tại VPBank Private Concert Modern Talking ft Thomas Andets & Band.

Thứ hai, 28/11/2016 - 10:15

Vẻ đẹp tự nhiên là vẻ đẹp bền vững nhất
Vẻ đẹp tự nhiên là vẻ đẹp bền vững nhất

​Thời xưa, phụ nữ Việt đã có những chuẩn mực riêng về cách làm đẹp. Thời đó một cách lựa chọn duy nhất và cũng tối ưu nhất là lựa chọn những liệu pháp tự nhiên. Thời nay, khi cuộc sống văn minh và no đủ hơn, người phụ nữ cho phép mình quan tâm nhiều hơn đến bản thân, nuôi dưỡng tâm hồn và làm đẹp hình thể.

Thứ hai, 28/11/2016 - 09:11

Câu chuyện về các MC, biên tập viên truyền hình gây sốt
Câu chuyện về các MC, biên tập viên truyền hình gây sốt

(Dân trí) - Trong tuần qua, những chia sẻ, tâm sự đầy tâm huyết về nghề của những biên tập viên truyền hình quen thuộc, được người xem yêu mến, như Diệp Anh, Hoài Anh… đã thu hút sự quan tâm rất lớn của độc giả.

Thứ hai, 28/11/2016 - 02:00

BTV Vân Anh nghẹn ngào nói về 20 năm làm ở VTV
BTV Vân Anh nghẹn ngào nói về 20 năm làm ở VTV

(Dân trí) - Mới đây, VTV đã dành một thời lượng nhỏ trong bản tin để lắng nghe những tâm sự của BTV Vân Anh trước khi chị rời xa hẳn ống kính truyền hình. Trong đoạn phỏng vấn này, Vân Anh đã nghẹn ngào khi chia sẻ cảm xúc của mình trong 20 năm làm ở VTV.

Chủ nhật, 27/11/2016 - 03:12

Bộ phim được đạo diễn “Taxi Driver” ấp ủ thực hiện trong 30 năm
Bộ phim được đạo diễn “Taxi Driver” ấp ủ thực hiện trong 30 năm

(Dân trí) - Là một trong những đạo diễn bậc thầy của nghệ thuật điện ảnh, Martin Scorsese đã phải mất tới gần 30 năm mới có thể hiện thực hóa một giấc mơ điện ảnh. Bộ phim này được ông xem là “câu trả lời cho tất cả những câu hỏi về cuộc đời và sự tồn tại”.

Chủ nhật, 27/11/2016 - 11:00

NSND Thái Thị Liên “mê hoặc” khán giả trong tiếng đàn ở tuổi 100
NSND Thái Thị Liên “mê hoặc” khán giả trong tiếng đàn ở tuổi 100

(Dân trí) - Sáng 26/11, NSND Thái Thị Liên - mẹ NSND Đặng Thái Sơn và là một trong 7 người thầy đầu tiên có công sáng lập nên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã mở màn buổi lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường với bản Mazurka (Chopin).

Chủ nhật, 27/11/2016 - 06:00