Thứ Bảy 20/04/2013 - 03:53

Bút danh, nghệ danh cũng là thương hiệu

Dân trí Nhà báo, nhà văn, nghệ sĩ ngoài cái tên ghi trong căn cước, còn có thêm bút danh, nghệ danh. Xung quanh chuyện bút danh, nghệ danh cũng có lắm bi hài…!

Bút danh, nghệ danh cũng là thương hiệu
Giữ cho cây bút sắc sảo, chiến đấu bền bỉ vì công bằng xã hội chính là một cách xây dựng thương hiệu của người làm báo
 
Có người, bút danh, nghệ danh gắn với nơi sinh thành hoặc địa danh lập nghiệp. Nhà thơ Nguyễn Khắc Hiếu lấy núi Tản, sông Đà quê mình ghép lại thành bút danh Tản Đà.

Nhạc sĩ Thuận Yến, tên thật là Đoàn Hữu Công, ông lấy hai chữ Duy Thuận quê cha ghép với Duy Yên quê mẹ thành tên Thuận Yên, người biên tập tưởng nhầm là Yến, nên Đài Tiếng nói Việt Nam đọc là Thuận Yến. Ông ở chiến trường làm sao sửa được, thế là… có một nhạc sĩ Thuận Yến đi vào lòng người.

Nhà văn Ma Văn Kháng nhà ở mép hồ Ngọc Khánh cạnh khách sạn DAEWOO Hà Nội. Ông chỉ cần viết hoa chữ Hồ là có một cái tên nghe rất lịch lãm: Hồ Ngọc Khánh. Và có lẽ mỗi lần lên trông nhà cho con ở cạnh cầu Trung Hoà, vừa trông nhà, vừa trông cháu, vừa viết văn, ông chỉ cần viết chữ cầu theo âm Hán là thêm một bút danh khá hay: Kiều Trung Hoà. Nhiều người cứ nghĩ đó chính là họ Kiều của Kiều Nguyệt Nga.

Có một cách lập bút danh cũng khá phổ biến đó là “lái chữ, lái dấu” chẳng hạn như Phù Thăng (…Phu), Chu Thăng (…Chu), Trường Thăng (…Trương), hay Huyền Cương (Cường), Thanh Huyền (Thành)… Cũng có người lấy tính chất công việc làm bút danh như: Thợ Rèn, Thợ Xây, Thợ Hàn… Lang Là, Hai Cù Nèo…

Có những cái tên nghe rất “Tàu” như Tào Mạt, người đọc cứ tưởng tác giả có họ hàng với Tào Ngu, hay rất tây như TCHYA, nhưng chẳng tây chút nào khi được biết đó là các con chữ được ghép lại bởi “Tôi chưa hề yêu ai”.

Đã hơn 10 năm nay, phụ nữ nước ta nhiều nơi khá quen với cái tên Quỹ TYM cho phữ nữ vay vốn xoá nghèo. Đây cũng là tên ghép từ 3 chữ Ta Yêu Mình (I love you) do tiến sĩ Ariste đặt.

Có một điều là tên cúng cơm thì do cha mẹ hoặc người thân đặt cho, còn bút danh, nghệ danh thì hầu hết là do tự mình chọn lấy. Nhưng vấn đề đáng nói là: tên,bút danh hay nghệ danh là để phân biệt giữa người này với người khác, ấy thế mà chẳng hiểu vì sao lại có hiện tượng một số nghệ sĩ trẻ lấy “trùng sít sịt” tên những nghệ sĩ, ca sĩ đã thành danh, nổi tiếng gây nên biết bao phiền phức!

Đã có lần khán giả Đà Nẵng phản ứng khá gay gắt vì có đoàn văn công từ Hà Nội vào, trương cái biển “ca sĩ Thu Hiền biểu diễn”, nhưng mua vé vào rạp Trưng Vương rồi thì mới té ngửa ra là một ca sĩ Thu Hiền mới toanh! Đúng là ca sĩ này cha mẹ đẻ ra đặt cho cái tên Thu Hiền thật, nhưng khán giả có nghĩ thế đâu! Gần đây lại có thêm các ca sĩ trẻ cũng mang tên Hồng Nhung, Lan Hương, Lệ Quyên… Thật trớ trêu là đã có một ca sĩ, nghệ sĩ nhân dân Thương Huyền… và rồi lại xuất hiện một ca sĩ Thương Huyền tầm tầm bậc trung. Dẫu vô tình, thì cũng bị nhiều người cho là cố ý. Phải chăng là chủ định lập lờ của các bầu sô?

Việc này xem ra giải quyết quá dễ. Mấy mươi năm trước có ca sĩ Thanh Hoà, sau có thêm một giọng hát Thanh Hoà nữa… thế là Thanh Hoà sau đổi thành Thanh Thanh Hoà, một cái tên rất được mến mộ.

Và, lại càng đơn giản, nếu không muốn vậy, thì gọi cả họ ra lại càng chững chạc có sao đâu? Ai cũng biết khi Thể Công có một Hồng Sơn đá bóng nỗi tiếng thì Cảng Sài Gòn khi có thêm một Hồng Sơn được gọi cả họ Huỳnh Hồng Sơn thật đẹp biết bao!

Tuy vậy, có trường hợp gọi cả họ ra mà vẫn còn trùng. Hà Nội mấy năm rồi có hai Thu Hà ca sĩ cùng hát khá hay. Một cô mang họ Trần, một cô mang họ Võ, phân biệt ngay từ đầu. Võ Thu Hà thì chẳng trùng ai, nhưng Trần Thu Hà trong giới âm nhạc lại có một nghệ sĩ biểu diễn dương cầm nổi tiếng Trần Thu Hà, và hình như trong số học sinh học hát lại mới thêm một Trần Thu Hà… Nhìn trên truyền hình, có thể khán giả phân biệt được, nhưng sản phẩm “audio” chắc phải ghi thêm Pianist để phân biệt giáo sư, tiến sĩ Trần Thu Hà với ca sĩ Trần Thu Hà, nếu không bạn bè ở xa dễ lầm có một Trần Thu Hà người Hà Nội đàn hay hát giỏi.

Cả hai người đều muốn vậy. Mới 2 cô cháu cùng họ, cùng tên, cùng nghề mà đã phiền phức như vậy, nếu có một Trần Thu Hà nữa thành danh, người đi sau xin hãy noi gương các nhà “công thương nghiệp” đăng kí “nhãn hiệu trình toà” mà tự mình tìm cho mình một cái tên… chắc sẽ hay hơn.

Trên văn đàn, mấy chục năm qua nhà thơ Trần Lê Văn đã trở thành cây đa, cây đề, ấy vậy mà mấy năm gần đây lại xuất hiện một Trần Lê Văn nữa, người sau muốn đứng được thì dù có dài dòng cũng xin ghi đủ “Quãng đãi Trần Lê Văn” Đài Tiếng Nói Việt Nam đã có một nhạc sĩ Mộng Lân, thì nhạc sĩ Mộng Lân ở Quảng Bình ngay từ thời bom đạn vẫn được gọi đầy đủ Quách Mộng Lân. Đã có một nhạc sĩ Thanh Tùng được nhiều người mến mộ thì các nhạc sĩ Thanh Tùng sau đó là Trần Thanh Tùng, Nguyễn Thanh Tùng… là điều cần thiết của những người biết tự trọng.

Tên nghệ sĩ, ca sĩ, bút danh… trong cơ chế thị trường chính là thương hiệu. Nếu hiểu đúng ý nghĩa như vậy thì các văn sĩ, nghệ sĩ chắc không ai tự chấp nhận mình là “hàng nhái”.

Thương hiệu đâu phải cứ xuất hiện là buộc bất biến suốt đời, mà tuỳ “chủ nhân”…Chẳng hạn ca sĩ Chill Trinh ở Lâm Đồng, sau khi có tiếng đổi thành Bonneur Trinh thì cũng có sao. Vậy vì sao, hiện nay vẫn còn tình trạng lập lờ… tên gọi ?

 
Nguyễn Lương Phán
MỚI NHẤT
Dịch tục chưa từng có, độc giả phản ứng mạnh
Dịch tục chưa từng có, độc giả phản ứng mạnh

Bản dịch tiếng Việt tác phẩm “Những thứ họ mang” của tác giả Tim O'Brien gây bức xúc và bực bội cho một số độc giả bởi cách dùng từ được xem là "chưa từng có".

Chủ nhật, 21/04/2013 - 03:40

Thỏa trí tưởng tượng với tranh siêu thực của Jeremy Geddes
Thỏa trí tưởng tượng với tranh siêu thực của Jeremy Geddes

(Dân trí) - Với những bức tranh vẽ siêu thực đa nghĩa, họa sĩ Jeremy Geddes được báo chí vinh danh là một trong 10 họa sĩ thiên tài của giới nghệ thuật đương đại.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 03:19

Đọc lại một trong những bài thơ hay nhất về tuổi học trò
Đọc lại một trong những bài thơ hay nhất về tuổi học trò

(Dân trí) – “Con ve tiên tri vô tâm báo trước; Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu.” Cái thời khắc ban đầu của tình yêu cậu học trò cấp 3 đã khiến mọi cảnh vật được lạ hóa - mới mẻ, khác thường, hấp dẫn và cuồng nhiệt như một tiên tri.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 03:14

Vẻ đẹp hút hồn của những cánh đồng
Vẻ đẹp hút hồn của những cánh đồng

(Dân trí) - Alex MacLean là một nhiếp ảnh gia chuyên chụp ảnh từ trên không. Mới đây, Alex cho ra mắt bộ ảnh chụp những cánh đồng tuyệt đẹp ở Mỹ được thực hiện trong nhiều năm.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 02:57

Những thành phố rực rỡ sắc màu
Những thành phố rực rỡ sắc màu

(Dân trí) - Màu sắc có thể biến một thành phố ảm đạm, nghèo nàn trở nên tươi sáng và hấp dẫn du lịch. Từ khu ổ chuột ở Rio de Janeiro (Brazil) tới “hòn ngọc xanh” của Ấn Độ, màu sắc đã góp phần làm thay đổi cuộc sống của người dân nơi đây.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 10:54

Áo dài Việt trên đất Ý
Áo dài Việt trên đất Ý

(Dân trí) - Hoàng Hải đã mang đến Italia bộ sưu tập áo dài rất đẹp của anh nhằm trình diễn trong đêm thời trang Hà Nội - Florence, đây đêm thời trang kỷ niệm 40 năm tình hữu nghị Việt - Ý.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 05:14

Khai mạc “Ngày hội đọc sách 2013”
Khai mạc “Ngày hội đọc sách 2013”

(Dân trí) - Ngày 20/4, tại Cung Văn hóa Lao Động khai mạc “Ngày hội đọc sách 2013” với chủ đề “Văn hóa đọc góp phần xây dựng, phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.

Chủ nhật, 21/04/2013 - 01:01

Việt Nam trong những bức ký họa của họa sĩ Nga
Việt Nam trong những bức ký họa của họa sĩ Nga

(Dân trí) - Năm 1967, họa sĩ người Nga Ilya Glazunov sang Việt Nam giữa lúc cuộc chiến tranh chống Mỹ đang ở thời kỳ khốc liệt. Ilya đã mạo hiểm cả mạng sống để tới một đất nước xa xôi, để được sáng tạo nghệ thuật từ thực tế chiến đấu của quân dân Việt Nam.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 08:19

Nữ chính Oscar lọt top nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới
Nữ chính Oscar lọt top nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới

Jennifer Lawrence, Nữ diễn viên xuất sắc nhất Oscar 2013 cùng vợ chồng ca sĩ Jay-Z - Beyonce và Justin Timberlake đều có tên trong danh sách 100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới 2013

Thứ bảy, 20/04/2013 - 02:43

Phá nhà, hôn ghế… Muôn kiểu “fan” cuồng
Phá nhà, hôn ghế… Muôn kiểu “fan” cuồng

Hâm mộ thần tượng tới mức đục phá nhà, nhổ sạch vườn cây như ở Trung Quốc hay hôn ghế, khóc lóc và cào cấu sao như Việt Nam thì đúng là chả nơi nào bằng.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 02:08

Những nghề tay trái kiếm bộn tiền của “sao”
Những nghề tay trái kiếm bộn tiền của “sao”

(Dân trí) - Dù đã rất thành công với sự nghiệp ca hát hoặc diễn xuất nhưng nhiều nghệ sĩ vẫn năng nổ... kiếm thêm. Họ thử sức với các lĩnh vực kinh doanh "tay trái" và đôi khi hạng mục này còn giúp họ kiếm được nhiều tiền hơn so với nghề "tay phải".

Thứ bảy, 20/04/2013 - 01:40

Dương Tử Quỳnh bị chỉ trích vì “tham gia quá sâu vào chính trị”
Dương Tử Quỳnh bị chỉ trích vì “tham gia quá sâu vào chính trị”

(Dân trí) - Nữ diễn viên người Malaysia Dương Tử Quỳnh gần đây bị chỉ trích nặng nề vì đồng ý xuất hiện tại một bữa tiệc của đảng cầm quyền trước thềm cuộc bầu cử đang đến gần. Đảng đối lập cho rằng danh tiếng của cô có thể sẽ tác động tới tâm lý dân chúng.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 10:25

ĐÁNG QUAN TÂM
Lễ hội đền Thánh Mẫu và Ngư thần về “chầu”
Lễ hội đền Thánh Mẫu và Ngư thần về “chầu”

(Dân trí) - Hàng năm, vào ngày 10/3 âm lịch người dân thôn Sơn Thọ, xã Thái Dương, huyện Thái Thụy lại làm lễ thờ cúng Ngư thần (cá heo) ở đền Đỏ. Điều kỳ lạ là cứ đúng vào ngày này, khi dân làm lễ thì các vị ngư thần lại xuất hiện ở cửa biển.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 03:22

Tranh của Michelangelo được sử dụng để ngăn chặn tội phạm ở Ý
Tranh của Michelangelo được sử dụng để ngăn chặn tội phạm ở Ý

(Dân trí)- “Các tác phẩm của Michelangelo có thể giúp giới trẻ Italia tránh xa thế giới tội phạm”- là phát biểu của Bộ trưởng Nội Vụ Italia, nhân việc cho mượn các tác phẩm của bậc thầy thời Phục Hưng cho một trường học ở Napoli.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 01:25

Dịch vụ cúng giỗ online tại Việt Nam lên báo nước ngoài
Dịch vụ cúng giỗ online tại Việt Nam lên báo nước ngoài

(Dân trí) - Vì quá bận rộn, có những người không thể tới tận mộ ông bà, cha mẹ để thắp hương. Nắm bắt được tâm lý này, dịch vụ “cúng giỗ online” ra đời. Ngay lập tức, nó trở thành đề tài xuất hiện trên các báo nước ngoài.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 07:39

Người hâm mộ “ăn trộm” củ cải, gạch ngói nhà Mạc Ngôn làm kỷ niệm
Người hâm mộ “ăn trộm” củ cải, gạch ngói nhà Mạc Ngôn làm kỷ niệm

(Dân trí) - Một chuyện không tưởng hiện đang xảy ra tại Trung Quốc. Những người hâm mộ Mạc Ngôn khi tới thăm ngôi nhà ông từng sống thời ấu thơ ở Cao Mật, Sơn Đông đã nhổ sạch củ cải trong vườn và đục gạch trong tường nhà ông về làm kỷ niệm.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 01:30

Phạm Thu Hà – Dấu ấn tự nhiên của bán cổ điển
Phạm Thu Hà – Dấu ấn tự nhiên của bán cổ điển

(Dân trí) - Với tận 2 đề cử Cống hiến cho một cái tên mới, Phạm Thu Hà, cô ca sĩ có công làm nổi bật xu hướng bán cổ điển trong năm 2012 hoàn toàn có thể tự tin và chờ đợi thành quả sẽ đến với mình một cách tự nhiên, giản dị.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 10:07

Nhìn thế giới qua những bức ảnh đoạt giải Pulitzer 2013
Nhìn thế giới qua những bức ảnh đoạt giải Pulitzer 2013

(Dân trí) - Những bức ảnh báo chí đoạt giải ảnh Pulitzer năm 2013 đưa đến thế giới một cái nhìn cận cảnh về sự khốc liệt, tàn bạo.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:48

Chuyện "phim giả tình thật" ở Hollywood
Chuyện "phim giả tình thật" ở Hollywood

(Dân trí) - Những mối tình bén duyên trên phim trường vốn không hiếm trong lịch sử điện ảnh. Có những mối tình chỉ diễn ra chóng vánh như một cơn “cảm nắng”, cũng có những mối tình kéo dài gần cả cuộc đời.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:31

Bí ẩn về người phụ nữ đằng sau bức họa "Cleopatra" nổi tiếng
Bí ẩn về người phụ nữ đằng sau bức họa "Cleopatra" nổi tiếng

(Dân trí)- Bản phác thảo xuất hiện ở mặt sau bức họa nổi tiếng “Cleopatra” của danh họa Michelangelo đã khiến cho nhiều người đặt nghi vấn về những câu chuyện còn ẩn sau đó.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 01:40

Lạc vào “vương quốc” loài bướm
Lạc vào “vương quốc” loài bướm

(Dân trí) - Vào thời điểm thời tiết chuyển lạnh, từng đàn bướm ở Mỹ đã di cư về các khu vực ấm áp hơn ở Mexico, tụ tập lại và đậu kín trên các cành cây, mặt đất… khiến du khách có cảm giác như đang lạc vào “vương quốc” loài bướm.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 01:14

Khu Di tích lịch sử Bạch Đằng đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt
Khu Di tích lịch sử Bạch Đằng đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt

(Dân trí) - Lễ kỷ niệm 725 năm Chiến thắng Bạch Đằng (1288-2013) và đón Bằng di tích quốc gia đặc biệt Khu di tích lịch sử Bạch Đằng vừa diễn ra long trọng với sự tham dự của nhiều vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 12:14

Đạo diễn Charlie Nguyễn “giải trình” về cái tên “Chinatown”
Đạo diễn Charlie Nguyễn “giải trình” về cái tên “Chinatown”

(Dân trí)- Trả lời phóng viên Dân trí, đạo diễn Charlie Nguyễn cho biết, cái tên Chinatown không phải dịch nôm thành “Thị trấn Trung Quốc” hay có ý chỉ "khu phố Tàu" như nhiều người nghĩ. Và rằng, cái tên đó chỉ xuất hiện trong quá trình biên tập kịch bản…

Thứ năm, 18/04/2013 - 03:31

Phú Quang: “Chưa bao giờ để nghệ sĩ kêu ca về cát -sê”
Phú Quang: “Chưa bao giờ để nghệ sĩ kêu ca về cát -sê”

(Dân trí) – Dù mức cát – sê trên thực tế của các ca sĩ thuộc hàng Diva tính bằng vài ngàn USD nhưng với chương trình “Điều giản dị” của Phú Quang dành cho sinh viên vào ngày 25/4 tới thì Thanh Lam, Mỹ Linh đều vui vẻ với mức cát – sê giảm đi một nửa.

Thứ năm, 18/04/2013 - 02:10