Bánh a quát - chiếc bánh tình yêu của người Tà Ôi

Dân trí Tôi ví a quát là chiếc bánh tình yêu của người Tà Ôi là bởi món bánh này không thể thiếu đối với những cô gái trên dãy Trường Sơn hùng vĩ khi về nhà chồng. Mỗi cô gái đều tự tay làm những cặp bánh a quát với tất cả sự cần mẫn, chăm chút cho ngày vui của mình.

May mắn được tham dự Tết Aza của người Tà Ôi (Thừa Thiên - Huế) tái hiện tại Ngôi nhà chung, tôi được thưởng thức những ẩm thực đặc trưng của huyện vùng cao A Lưới. Chị Viên Thị Kết vừa nhiệt tình mời tôi dùng thử những chiếc bánh a quát còn nóng hôi hổi, vừa thoăn thoắt gói mẻ bánh mới.

''Lễ vật cúng trong Tết Aza không thể thiếu bánh a quát đâu, đây cũng là chiếc bánh xuất hiện trong hầu hết các lễ hội và ngày cưới của người Tà Ôi. Những cặp bánh a quát được coi là món quà hồi môn mà cô gái Tà Ôi nào cũng phải làm để mang về nhà chồng. Người mẹ khi tới thăm gia đình con gái đã đi lấy chồng cũng không thể thiếu những tấm bánh thơm thảo này'', chị Viên Thị Kết giải thích trong lúc hướng dẫn tôi thử làm một cặp bánh a quát cho riêng mình.

Chị Viên Thị Kết (phải) tự tay làm những cặp bánh a quát.
Chị Viên Thị Kết (phải) tự tay làm những cặp bánh a quát.

Với người Tà Ôi, nếp Cu-char (nếp than) là loại nếp quý nhất và cũng là nguyên liệu duy nhất làm nên món bánh đặc trưng này. Hạt nếp than bắt đầu ngậm sữa thì đen bóng. Hạt nếp khi xay ra cũng có màu đen, đun lên vẫn giữ được màu sắc mà độ dẻo dính, hương thơm thì dịu dàng. Chẳng thế mà người Tà Ôi gọi nếp Cu-char là hạt ngọc của trời, hạt ngọc của giàng....

Trong quá trình giã nếp, những người phụ nữ cố gắng giã thật đều tay để hạt nếp không gãy vụn. Nếu có hạt gãy vụn thì họ sẽ sàng sảy để chọn lại. Theo một số người Tà Ôi giải thích, điều này thể hiện sự vẹn toàn trong tình yêu của đồng bào trong những tích truyện từ xưa.

Chiếc bánh a quát tượng trưng cho tình yêu thủy chung, sắt son của người Tà Ôi.
Chiếc bánh a quát tượng trưng cho tình yêu thủy chung, sắt son của người Tà Ôi.

A quát không phải là món ăn ngon duy nhất từ nếp của bà con Tà Ôi. Cũng từ loại nếp ''giàng ban'', bà con Tà Ôi còn chế biến rất nhiều món ăn dân dã, mang đậm hương vị núi rừng như cơm nếp lam, xôi hông, xôi thui ống...

Để gói bánh a quát, bà con lên rừng chọn những tấm lá đót tươi, không được già vì lá quá già thì dễ rách mà lá non quá thì không tạo khuôn được. Khi gói, lá được quấn tạo hình chóp nón. Sau đó, lật ngược hình chóp nón đó và bốc nếp bỏ vào cho đầy.

Chị Viên Thị Kết kể, chiếc bánh a quát tượng trưng cho tình yêu thủy chung, sắt son của người Tà Ôi. Truyện kể rằng, xưa có một chàng trai nghèo sống đơn chiếc, nhưng may mắn gặp được cô gái đem lòng yêu thương.

Bánh a quát chín, bóc tách từng lớp lá sẽ hiện ra chiếc bánh có màu đen phớt hồng.
Bánh a quát chín, bóc tách từng lớp lá sẽ hiện ra chiếc bánh có màu đen phớt hồng.

Bánh a quát được bó thành một cặp, chiếc lớn hơn tượng trưng cho người con trai và chiếc bánh nhỏ hơn là hiện thân của người con gái. Cũng bởi vậy mà từ nhỏ, các bé gái người Tà Ôi đã được bà, được mẹ hướng dẫn làm bánh a quát

Sau khi được buộc thành từng cặp, bà con ngâm bánh trong chậu nước từ 1-2 tiếng rồi mới đem đi luộc để đảm bảo bánh mềm, dẻo. Bánh a quát chín, bóc tách từng lớp lá sẽ hiện ra chiếc bánh có màu đen phớt hồng rất đẹp mắt. Khi đưa lên thưởng thức, bánh có vị bùi bùi, thơm thơm.

Chị Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa Văn hóa thông tin huyện A Lưới (Thừa Thiên - Huế) cho biết, giờ đây, bánh a quát không chỉ xuất hiện trong những ngày lễ, tết, ngày vui cưới hỏi của người Tà Ôi mà đã trở thành một sản phẩm thết đãi khách du lịch khi đến với Làng du lịch cộng đồng huyện miền núi A Lưới.

Phương Nhung

MỚI NHẤT
Nét văn hóa - tâm linh đẹp đẽ đằng sau những lễ Tết Âm lịch
Nét văn hóa - tâm linh đẹp đẽ đằng sau những lễ Tết Âm lịch

(Dân trí) - Trong đời sống văn hóa - tâm linh của người Việt, một năm có nhiều lễ lớn, đằng sau mỗi dịp lễ - Tết là những ý nghĩa văn hóa - tâm linh đẹp đẽ.

Thứ năm, 11/02/2016 - 03:00

“Dở khóc dở cười” khi thử… lãng mạn như phim
“Dở khóc dở cười” khi thử… lãng mạn như phim

(Dân trí) - Một cô gái nhớ lại lần bạn trai cô giấu nhẫn cầu hôn trong chiếc bánh kẹp, đương nhiên cô không biết điều này và đã vô tình cắn quá mạnh vào chiếc nhẫn, khiến răng cửa bị mẻ…

Thứ năm, 11/02/2016 - 02:00

Sống trong siêu phẩm hội họa của Van Gogh với giá chỉ… 10 đô
Sống trong siêu phẩm hội họa của Van Gogh với giá chỉ… 10 đô

(Dân trí) - Những người yêu tranh Van Gogh sẽ có cơ hội được sống trong siêu phẩm hội họa của ông với giá chỉ… 10 đô la.

Thứ năm, 11/02/2016 - 01:08

Tiếng chày của người Jrai và chuyện tối kị
Tiếng chày của người Jrai và chuyện tối kị

(Dân trí) - Người J’rai ngày trước gắn bó với cái chày, cái cối như gắn bó với người thân của mình, cái chày, cái cối đã giúp cho họ có những hạt gạo nuôi sống cả gia đình. Nên người J’rai xem trọng cối, xem nó như một vật thiêng cần phải giữ gìn.

Thứ năm, 11/02/2016 - 12:58

Hoài Linh quỳ gối hối lỗi trước bố mẹ khiến triệu người xúc động
Hoài Linh quỳ gối hối lỗi trước bố mẹ khiến triệu người xúc động

(Dân trí) - Ca sỹ Nguyên Lộc, một người bạn thân của danh hài Hoài Linh vừa chia sẻ một clip quay cảnh danh hài nổi tiếng phương Nam quỳ gối hối lỗi trước bố mẹ của mình trong ngày Tết khiến hàng triệu người xúc động.

Thứ năm, 11/02/2016 - 12:52

“Phụ nữ tuổi Canh Thân ngồi giữa đám đông cũng thấy mình cô độc”
“Phụ nữ tuổi Canh Thân ngồi giữa đám đông cũng thấy mình cô độc”

(Dân trí) - Đặng Thái Huyền sinh năm 1980, cầm tinh tuổi Canh Thân. Người ta nói đàn bà tuổi Canh Thân thường rất vất vả, ít cơ hội thành công và cô độc… thế nhưng những gì nữ đạo diễn này đang có lại cho thấy điều đó chưa hẳn đúng. Điều duy nhất đúng ở nữ đạo diễn này đó là sự cô độc mà theo như chị nói đó là ngồi giữa đám đông cũng thấy mình cô độc.

Thứ năm, 11/02/2016 - 12:49

Hà Nội: Phố sách Bính Thân giảm giá tưng bừng
Hà Nội: Phố sách Bính Thân giảm giá tưng bừng

(Dân trí) - Sáng 10/2 tức mùng 3 Tết Bính Thân, Phố sách Bính Thân đã chính thức khai mạc với sự tham gia của gần 19 nhà sách tại phố Lê Thạch, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Thứ năm, 11/02/2016 - 12:47

Ý nghĩa hình tượng con khỉ trong văn hóa Á Đông
Ý nghĩa hình tượng con khỉ trong văn hóa Á Đông

(Dân trí) - Trong 12 con giáp, Thân, tức con khỉ, đứng ở vị trí thứ 9. Loài khỉ được đánh giá là thông minh hơn nhiều loài vật khác và đã đi vào đời sống văn hóa Á Đông từ xa xưa.

Thứ năm, 11/02/2016 - 10:00

Mùa Xuân, mùa R’dáo của dân tộc Cơtu
Mùa Xuân, mùa R’dáo của dân tộc Cơtu

(Dân trí) - Dân tộc Cơtu cư trú chủ yếu tại huyện Đông Giang và Tây Giang (Quảng Nam), đây là dân tộc có nhiều nét văn hoá phong phú và đa dạng mà nhiều người chưa được biết đến, trong đó có tục R’dáo.

Thứ năm, 11/02/2016 - 02:00

Biên tập viên VTV Thúy Hằng: Người phương Nam đón Tết Hà Nội
Biên tập viên VTV Thúy Hằng: Người phương Nam đón Tết Hà Nội

Nói giọng Nam nhưng lại là người gốc Bắc. Sinh ra ở Hà Nội, nhưng lại coi như mình chưa từng ăn Tết ở Hà Nội, BTV Thúy Hằng của bản tin Thời sự 19h trên VTV chia sẻ với Thể thao & Văn hóa về cái việc mà cô cho rằng là đặc biệt: Đón tết ở Hà Nội.

Thứ tư, 10/02/2016 - 07:47

NSND Lê Khanh: Năm tháng đã qua, một thời kí ức
NSND Lê Khanh: Năm tháng đã qua, một thời kí ức

Nói đến người Hà Nội mặc áo dài đẹp, cốt cách thanh tao, phong thái nhẹ nhàng, khí chất thanh lịch rất riêng được hun đúc từ nhiều đời đặc trưng cho phụ nữ thủ đô, người ta sẽ nghĩ ngay tới NSND Lê Khanh.

Thứ tư, 10/02/2016 - 02:10

Cả nhà “nghiện” bài chòi giữa đảo Cù Lao Xanh
Cả nhà “nghiện” bài chòi giữa đảo Cù Lao Xanh

(Dân trí) - Giữa mênh mông sóng biển, mỗi khi chiều tà, tiếng hô bài chòi lại phát ra từ ngôi nhà nhỏ của ông Trần Hữu Phước (xã Nhơn Châu, TP Quy Nhơn, Bình Định) vang vọng giữa cả làng chài trên đảo Cù Lao Xanh.

Thứ tư, 10/02/2016 - 02:04

ĐÁNG QUAN TÂM
Vua Nguyễn tại Huế tổ chức lễ nghi, yến tiệc gì trong dịp Tết? (Kỳ 1)
Vua Nguyễn tại Huế tổ chức lễ nghi, yến tiệc gì trong dịp Tết? (Kỳ 1)

(Dân trí) - Vua Nguyễn trong thời kỳ phong kiến cuối cùng trị vì tại Huế, vào dịp lễ Tết thường hay vui chơi những gì? Đó là một vấn đề thú vị được chúng tôi giới thiệu đến quý độc giả báo Dân trí nhân dịp Xuân Bính Thân 2016.

Thứ tư, 10/02/2016 - 08:45

Đầu năm kể chuyện người viết Giao hưởng Thơ Kiều
Đầu năm kể chuyện người viết Giao hưởng Thơ Kiều

(Dân trí) - Cuối năm 2014, khi sang Varsava - thủ đô Ba Lan tôi may mắn được gặp nhạc sỹ Đặng Hồng Anh. Trong cái rét đêm cuối năm của châu Âu, người phụ nữ Hà nội lớn lên ở cái phố Tô Tịch sát nách Hồ Gươm chậm rãi kể chuyện.

Thứ tư, 10/02/2016 - 06:00

Bố con Trọng Tấn diện đồng phục đi đuổi vịt đầu năm mới
Bố con Trọng Tấn diện đồng phục đi đuổi vịt đầu năm mới

(Dân trí) - Dù được nhiều người tôn vinh “ông hoàng nhạc đỏ” nhưng Trọng Tấn lại có cuộc sống rất giản dị. Tết hàng năm, dù bận rộn đến mấy anh cũng cùng gia đình nhỏ của mình về quê đón Tết với gia đình lớn và họ hàng.

Thứ tư, 10/02/2016 - 01:00

Táo Quân 2016 chưa ngớt lời khen đã gây nhiều tranh cãi
Táo Quân 2016 chưa ngớt lời khen đã gây nhiều tranh cãi

(Dân trí) - Ngay khi chương trình Táo Quân vừa phát sóng vào tối 30 Tết, trên mạng xã hội đã xuất hiện rất nhiều lời khen ngợi dành cho chương trình này.

Thứ ba, 09/02/2016 - 01:31

Lòng trung thực nhận được phần thưởng bằng… vàng
Lòng trung thực nhận được phần thưởng bằng… vàng

(Dân trí) - Bằng một vận may hiếm có và lòng trung thực khó tìm, cô gái 16 tuổi đã nhận được phần thưởng xứng đáng bằng vàng ròng.

Thứ ba, 09/02/2016 - 01:00

Người phụ nữ Tà ôi mang “xưởng dệt” trên vai đưa Zèng ra Thế giới
Người phụ nữ Tà ôi mang “xưởng dệt” trên vai đưa Zèng ra Thế giới

(Dân trí) - Hồ Thị Hợp kín đáo, ít nói, ít cười nhưng rất quyết tâm và bền bỉ khi thưc hiện kế hoạch đã đặt ra. Niềm tự hào về nghề dệt Zèng luôn đi với trăn trở, thúc đẩy chị lặn lội tìm cho được nguyên liệu phù hợp và mẫu mã có tầm sâu ý nghĩa văn hoá dân tộc nhằm giới thiệu với bạn bè thế giới...

Thứ ba, 09/02/2016 - 11:00

Nghệ sĩ tản mạn về năm khỉ
Nghệ sĩ tản mạn về năm khỉ

(Dân trí) - Đầu xuân 2016, PV Dân trí đã kịp ghi lại cảm xúc của giới văn nghệ sĩ khi tản mạn về năm khỉ.

Thứ ba, 09/02/2016 - 10:00

Ngày đầu năm mới, du xuân xin lộc Bà Chúa Thượng Ngàn
Ngày đầu năm mới, du xuân xin lộc Bà Chúa Thượng Ngàn

(Dân trí) - Mùng 1 Tết Bính Thân, hàng nghìn người dân và du khách thập phương đã hành hương về đền Cửa Đạt, xã Xuân Mỹ, huyện Thường Xuân để du xuân và xin lộc Bà Chúa Thượng Ngàn...

Thứ ba, 09/02/2016 - 08:00

Trước mùa lễ hội: Trở về truyền thống cũng phải cảnh giác!
Trước mùa lễ hội: Trở về truyền thống cũng phải cảnh giác!

Đó là ý kiến của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc – Nguyên Viện trưởng Viện VN Học và Khoa học Phát triển – trước sự bùng nổ của lễ hội truyền thống.

Thứ ba, 09/02/2016 - 06:00

Nỗi niềm ngày Tết của hai “quý ông” độc thân Minh Quân, Lê Anh
Nỗi niềm ngày Tết của hai “quý ông” độc thân Minh Quân, Lê Anh

(Dân trí) - Được xem là hai quý ông độc thân vui tính của làng showbiz miền Bắc, ca sỹ Minh Quân và MC Trịnh Lê Anh đã có những chia sẻ rất riêng về ngày Tết. Và nếu ca sỹ Minh Quân muốn dành ngày Tết để đi chơi hội thì MC Trịnh Lê Anh lại ở nhà để hoàn thành việc viết luận án.

Thứ ba, 09/02/2016 - 02:00

Bình Định: Mùng 1 Tết đi hội Chợ Gò cầu may
Bình Định: Mùng 1 Tết đi hội Chợ Gò cầu may

(Dân trí) - Chẳng biết phiên chợ Gò họp từ thời nào nhưng hàng trăm năm nay, đúng mùng 1 Tết người dân lân cận huyện Tuy Phước (tỉnh Bình Định) lại nô nức trẩy hội đầu xuân để mua lộc, cầu may mắn ngày đầu năm mới.

Thứ ba, 09/02/2016 - 01:00

Cô gái Việt tham gia phim bom tấn
Cô gái Việt tham gia phim bom tấn

Cô gái ấy là ai mà được ghi tên trong ê-kíp làm phim “bom tấn” Mỹ đang “làm mưa làm gió” và “càn quét” các phòng vé trên khắp thế giới.

Thứ hai, 08/02/2016 - 03:20