Tháo dỡ “bức tường ô nhục” được xây từ năm 1884 trong Kinh thành Huế

(Dân trí) - Đoạn tường bao của đồn Mang Cá cũ do Pháp xây dựng năm 1884 trong khu vực Kinh thành Huế đã được tháo dỡ để khôi phục tuyến đường vốn có từ thời Nguyễn, giúp kết nối giao thông, giảm tải ách tắc.

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, đến nay đơn vị thi công dự án chỉnh trang đường Thái Phiên nối dài đã hoàn thành việc tháo dỡ một đoạn bức tường trước mặt trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Phú Xuân, thành phố Huế (đồn Mang Cá cũ).

Đoạn tường thành bị tháo dỡ có chiều dài khoảng 16m, được xây bằng gạch, chạy dọc đường Đinh Tiên Hoàng trước đồn Mang Cá cũ. Dự án do Văn phòng HĐND -UBND phường Phú Xuân làm chủ đầu tư, khởi công ngày 28/1, dự kiến hoàn thành sau 3 tháng, giúp thông tuyến đường Thái Phiên đoạn từ cửa Chánh Tây qua cửa Kẻ Trài ở phía Đông Bắc của di tích Kinh thành Huế.

Tháo dỡ “bức tường ô nhục” được xây từ năm 1884 trong Kinh thành Huế - 1

Một đoạn "bức tường ô nhục" bị đập bỏ để thi công dự án chỉnh trang đường Thái Phiên nối dài trong khu vực Đông Bắc di tích Kinh thành Huế (Ảnh: Cao Tiến).

Theo các tư liệu lịch sử, sau khi công nhận sự bảo hộ của thực dân Pháp bằng Hòa ước Giáp Thân năm 1884, triều đình nhà Nguyễn phải nhượng Trấn Bình Đài (đồn Mang Cá) lại cho chúng chiếm giữ. Đây là công trình có vai trò cực kỳ quan trọng về mặt quân sự, được xây dựng từ thời Gia Long ở góc Đông Bắc Kinh thành Huế.

Theo sách 700 năm Thuận Hóa - Phú Xuân - Huế của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, năm 1886, triều đình nhà Nguyễn cắt thêm đất làm nhượng địa cho Pháp. Khu nhượng địa mới này được người dân Huế quen gọi là Mang Cá lớn.

Sau khi có được khu nhượng địa, thực dân Pháp có ý định đào một đoạn kênh dọc theo đường ranh giới nối sông Ngự Hà với Hộ Thành hào phía sau Kinh thành Huế, nhưng bị triều đình ngăn cản.

Tháo dỡ “bức tường ô nhục” được xây từ năm 1884 trong Kinh thành Huế - 2

Tuyến đường vốn có từ thời nhà Nguyễn sẽ được khôi phục sau 142 năm bị bức tường do người Pháp xây dựng chắn lối (Ảnh: Cao Tiến).

Không đào được kênh, thực dân Pháp đã cho xây một bức tường cao 4m, dài 600m, bịt kín lối đi từ cửa chính Bắc vào Kinh thành Huế. Người dân cố đô thường gọi đây là “bức tường ô nhục” sau thời Kinh đô Huế thất thủ.

Sau năm 1954, quân Pháp bị đánh bại phải rút khỏi thuộc địa, đồn Mang Cá tiếp tục được chính quyền Sài Gòn dùng làm căn cứ quân sự. Sau ngày 26/3/1975, nơi đây là doanh trại Quân đội nhân dân Việt Nam.

Năm 2024, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế chuyển đến địa điểm mới, đồn Mang Cá được giao làm trụ sở quận Phú Xuân, nay là phường Phú Xuân, thành phố Huế.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, khu vực đồn Mang Cá cũ nằm trong khuôn viên di tích Kinh thành Huế đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt từ năm 2009. Các công trình tại khu vực này do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quản lý, phát huy giá trị.

Tháo dỡ “bức tường ô nhục” được xây từ năm 1884 trong Kinh thành Huế - 3

Bức tường bao đồn Mang Cá cũ do người Pháp xây dựng năm 1884 được tháo dỡ một đoạn (Ảnh: Cao Tiến).

Liên quan dự án chỉnh trang đường Thái Phiên, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế đã có công văn khẳng định, việc phá dỡ đoạn tường thành nêu trên không ảnh hưởng đến yếu tố gốc của di tích Kinh thành Huế.

Theo đơn vị quản lý di tích, đoạn tường do thực dân Pháp xây dựng năm 1884 đã khiến lối đi từ cửa Kẻ Trài đến đường Thái Phiên (ngày nay) cũng như đường từ cửa Chính Bắc (cửa Hậu) đến đường Đinh Tiên Hoàng hoàn toàn bị bịt kín, không thể lưu thông.

Năm 2004, được sự đồng ý của Bộ Quốc phòng, cửa Hậu đã được khai thông trở lại. Tuy nhiên, thời điểm đó, lối đi vào nội thành vẫn là hướng vòng về phía Tây một quãng, theo đường Mang Cá rồi mới rẽ lên cầu Kho để đến đường Đinh Tiên Hoàng.

Năm 2012, đường Đinh Tiên Hoàng nối dài khánh thành, từ đây 2 cổng thành đồng trục Bắc - Nam của Kinh thành Huế là cửa Hậu và Thượng Tứ chính thức thông suốt. Tuy nhiên, tuyến đường Thái Phiên ra cửa Kẻ Trài vẫn bị chia cắt bởi bức tường xây dựng cách đây 142 năm. Do đó, việc khôi phục con đường này sẽ góp phần kết nối giao thông, giải tỏa ách tắc.