Rộn ràng đi sắm lễ Táo Quân

“Ông Công” khác “ông Táo”?

Phố Hàng Mã giáp tết Táo Quân rực thêm sắc đỏ những bộ đồ mã “cúng tiến” ba ông bà Táo về trời. Tại đây, dù người từng trải hay chưa biết gì về “Táo Quân” đều có thể sắm một bộ đồ lễ đầy đủ gồm: áo, mũ, giầy, hia, cá chép, tiền vàng…

Bà chủ cửa hàng 39 Hàng Mã dặn dò khách tỉ mỉ, từng món đồ phải “hoá” vào thời điểm nào mới “đúng sách”: “Cúng cơm trưa 23 thì đốt bộ 3 mũ cánh chuồn, 3 áo, 3 giầy, 3 cá chép cùng với 100 đinh tiền vàng. Lúc này là cúng đưa Táo ông, Táo bà về trời, phải đủ một bộ ba. Còn đêm giao thừa, cúng trung thiên xong thì hoá bộ áo, mũ to để rước quan Thổ Công trở về giữ đất, giữ nhà. Ông Táo là thần bếp, ông Công là thần đất”.

Vậy là một bộ mã ông Công, ông Táo bao giờ cũng đi liền thành cặp, một để cúng ngày 23 tháng Chạp, một để cúng đêm giao thừa. Giá mỗi cặp đồ cúng tiến cũng tương ứng với độ lớn, đẹp, tinh xảo của các món đồ. Một bộ 3 mũ áo nhỏ, đơn giản, mỏng mảnh có giá 9.000 đồng. Thêm 10.000 đồng/bộ cúng quan Thổ Công và đinh tiền vàng. Chỉ cần 20.000đ đến 25.000đ là đủ lệ bộ cho một cỗ cúng tùng tiệm. Những bộ mã đắt hơn thì giá cả cũng “biến thiên” tùy theo mặt khách. Thông thường từ 40.000đ - 60.000đ/bộ, loại này kích cỡ mũ, cá chép lớn hơn hẳn. Ngay cánh mũ cũng làm cầu kỳ, cẩn thận hơn với dăm bảy loại giấy màu, bìa cứng, nom uy phong lẫm liệt hơn người!

Vàng mã bày bán tại đây đã được chuẩn bị từ đầu năm, hầu hết có nguồn gốc ở những làng nghề thủ công như làng Cót (Hà Nội), làng Hồ (Bắc Ninh), làng Trình (Hà Tây)… Ngoài Hàng Mã, loại kim ngân tài vật và mũ áo âm phủ này còn bày bán phổ biến tại chợ Long Biên, chợ Đồng Xuân… rồi xé lẻ đến từng ngõ xóm, rong ruổi theo những gánh hàng rong trên khắp các đường phố Hà Nội. Nếu người quá bận rộn không có điều kiện đến chợ thì sáng sớm chỉ cần mở cửa ngồi chờ sẽ có người gánh hàng đi qua, tha hồ chọn lựa.

Bác Trần Thị Hậu (phường Quán Thánh, quận Hoàn Kiếm) giơ mấy bộ vàng mã, cười: “Tết truyền thống của mình cũng nên có đầy đủ như ông cha vẫn làm”. Bác Hậu cho biết, tết ông Táo năm nào nhà bác cũng mua vàng mã và đặc biệt là thả cá chép vàng, coi như là cúng tiến phương tiện cho ông Táo về trời.

Cùng với đồ vàng mã, tiền âm phủ, các chợ đầu mối và chợ tạm đã bắt đầu “nóng” lên không khí mua sắm lễ vật cúng tiến cho ông Táo về trời. Trong tiết trời se se giá buốt vì không khí lạnh tăng cường, nhiều bà nội trợ, đức lang quân, thậm chí cả các chủ doanh nghiệp lớn hay đồng bóng đã dập dìu việc mua sắm lễ cúng Táo Quân. 

Có mặt tại chợ Kim Liên trong hai ngày hôm qua và hôm nay, không khí mua sắm đã khác biệt rõ rệt. Mặc dù hôm nay là ngày nghỉ, song lưu lượng người và xe cộ đi qua con phố nhỏ Đông Các dường như đông hơn hẳn ngày thường. Trong con phố chỉ có chiều dài khoảng vài trăm mét là chợ cóc Kim Liên với đủ thứ thực phẩm tươi sống sẵn sàng cho một mâm cỗ cúng tiễn Táo Quân về trời.

Đặc biệt, dọc con phố còn có hàng trăm bể, chậu, túi đựng cá chép vàng bày bán la liệt, tha hồ cho khách chọn lựa mua nhiều hay chỉ 3 con để phóng sinh. Theo quan niệm, cá chép vàng là phương tiện để ông Táo cưỡi về trời, vì vậy, cá chép vàng trong truyền thuyết nhân gian là “ngựa” của Táo Quân.

Từ ngày hôm qua, một lượng lớn cá chép vàng là vật phóng sinh đã được gom về chợ này để bán dần. Giá một bộ cá chép vàng 3 con vào sáng qua dao động khoảng 10.000 đồng. Tuy nhiên, buổi sáng nay do cung đã vượt quá cầu nên giá cá chép vàng đã hạ đáng kể. Có những chậu cá đựng hàng trăm con vẫn chưa có người hỏi mua. Chị Phạm Thị Duyên, một người bán cá ở chợ này, chìa ra nguyên cả chậu cá chép vàng đang trắng bụng vì thiếu ô xy đưa ra giá 500 đồng/1 con, mong nhanh chóng giải phóng số cá vàng đang gần “về trời”!

Theo một cán bộ Ban quản lý chợ, ngày 23 tháng Chạp là Tết ông Công ông Táo cổ truyền, nên bà con tiểu thương đã chuẩn bị hàng hóa cho dịp này rất đầy đủ, chu đáo. Vì vậy, dù lượng khách mua sắm có tăng đôi chút song giá cả các mặt hàng không biến động đáng kể.

Vị này cho biết, mọi năm dịp 23 tháng Chạp không có dịch cúm gia cầm nên lượng gà tiêu thụ mạnh. Năm nay Tết Táo Quân thiếu hẳn món gà trong thực đơn của nhiều nhà bởi họ ngại mua gia cầm ở chợ và các tiểu thương tại đây cũng chưa sẵn sàng cho việc bán gia cầm.

Ngoài đồ vàng mã, cá chép vàng, những món đồ thờ như lư hương, đèn thờ và đèn trang trí, nhang điện, ấm chén thờ… cũng hút đông khách mua. Ngày thường, khi mua một bộ thờ thần Tài có giá khoảng 100.000 đồng nay đã tăng lên khoảng 150.000 đồng. Các loại đồ thờ khác giá cả cũng tăng tùy theo mặt khách.

Theo bà chủ cửa hàng đồ thờ cúng trên đường Thái Hà, mấy năm gần đây khách hàng thích mua loại đồ thờ bằng đồng, trong đó lư đồng là mặt hàng bán khá chạy. Vì vậy, để chuẩn bị cho tết này, cửa hàng đã phải lo đặt hàng từ trước. Theo quảng cáo của bà chủ, hàng chủ yếu được đặt từ làng nghề đúc đồng nổi tiếng ở Đại Bái (Bắc Ninh).

Một buổi sáng dạo quanh thị trường hàng phục vụ tết ông Công ông Táo xem ra chưa phải đã toàn diện. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, hàng hóa năm nay khá phong phú và đa dạng về chủng loại, giá cả cũng tương đối vừa túi tiền người mua. Với xu thế này, chắc rằng việc thực hiện đón tết cổ truyền an toàn, tiết kiệm sẽ là hiện thực ngay trong từng gia đình.