Quy hoạch lại Công viên Thủ Lệ, hàng chục hộ dân có thể bị di dời

UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) đang niêm yết công khai và lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư trên địa bàn về đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500. Thời gian lấy ý kiến đến hết ngày 8/11.

Công viên Thủ Lệ hay còn gọi là Vườn thú Hà Nội (hiện nay là vườn thú duy nhất của thủ đô) là một trong những địa điểm đẹp nổi tiếng và lâu đời của thủ đô, được xây dựng từ năm 1975-1976. Đến nay, sau một thời gian dài đưa vào sử dụng, công viên đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Khu vực này sở hữu hơn 8,7ha mặt nước hồ và hệ thống cây xanh cổ thụ di sản có giá trị sinh thái cao, có đền Voi Phục  là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt thuộc Thăng Long Tứ Trấn.

Khu đất nghiên cứu quy hoạch thuộc địa bàn phường Giảng Võ với tổng diện tích hơn 188.985m2 (khoảng 18,9ha). Diện tích lập quy hoạch khoảng 188.477m2, diện tích dự kiến mở đường theo quy hoạch khoảng 508m2.

Khu vực Công viên Thủ Lệ có địa hình đặc trưng dạng lòng chảo với hồ nước ở trung tâm và các dải gò đồi bao quanh. Đây là dạng địa hình hiếm giữa lòng Thủ đô Hà Nội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quy hoạch và phân khu vườn thú theo các cao độ tự nhiên.

Theo đơn vị tư vấn, trong khu vực nghiên cứu quy hoạch có khoảng 37 hộ dân nằm trên đường Kim Mã và Cầu Giấy, dân số khoảng 150 người. Khi lập phương án đền bù giải phóng cần điều tra lại số liệu chính xác.

Đại diện phường Giảng Võ xác nhận quy hoạch chi tiết trước đây đã xác định 37 hộ dân này đều nằm trong chỉ giới quy hoạch. Khu vực các hộ dân sinh sống được quy hoạch công viên, vườn hoa.

Thiết kế đô thị Công viên Thủ Lệ được nghiên cứu trên cơ sở định hướng phát triển công viên trở thành công viên chuyên đề đặc biệt của Hà Nội, kết hợp các giá trị sinh thái, cảnh quan, văn hóa - lịch sử, vui chơi giải trí và giáo dục bảo tồn.

Giải pháp thiết kế đô thị hướng tới hình thành một không gian công viên hiện đại, thân thiện, có bản sắc, đồng thời tăng cường sự kết nối giữa công viên với hệ thống không gian đô thị xung quanh.

Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ được kiến tạo dựa trên triết lý "Cộng sinh sinh thái - khơi thông di sản - đô thị đa tầng". Đây là một bước chuyển dịch mang tính thời đại, thay thế hoàn toàn tư duy quy hoạch đóng khung, nuôi nhốt truyền thống của thế kỷ trước bằng mô hình công viên đô thị chia sẻ, hiện đại và phát triển bền vững.

Các ý tưởng chủ đạo bao gồm ý tưởng "Công viên chia sẻ - Trả không gian cho cộng đồng" (Mô hình công viên mở). Nhận diện khiếm khuyết hiện trạng với hệ thống tường rào bọc quanh ranh giới, gây chia cắt công viên với đô thị, ý tưởng cốt lõi của phương án quy hoạch là dỡ bỏ rào chắn, biến khoảng 70% diện tích công viên thành không gian mở hoàn toàn.

Công viên Thủ Lệ không còn là một ốc đảo biệt lập mà hòa lẫn, thẩm thấu vào đời sống thường nhật của người dân thủ đô và cộng đồng dân cư khu vực lân cận, nâng cao khả năng tiếp cận không gian xanh công cộng.

Đồ án xác định đền Voi Phục (một trong Thăng Long Tứ Trấn) là gốc rễ văn hóa linh thiêng cấu thành nên giá trị cốt lõi của mảnh đất này. Ý tưởng thiết kế là thực hiện một "khoảng lùi sinh thái" bao quanh đền.

Bằng việc di dời toàn bộ khu trò chơi cảm giác mạnh hiện trạng phát ra tiếng ồn lớn, đồ án trả lại sự tĩnh lặng, tôn nghiêm tuyệt đối cho di tích, lấy không gian tâm linh làm trung tâm điều tiết các trục hướng tuyến cảnh quan xung quanh.

Đơn vị tư vấn cũng đề xuất ý tưởng "Eco-Zoo - vườn thú sinh thái và phúc lợi động vật". Tổ chức phân khu đóng (khu vườn thú nuôi dưỡng và bảo tồn có kiểm soát) ở tỷ lệ khoảng 30% nhưng nâng cấp toàn diện về chất lượng.

Theo đó, chuyển từ mô hình "xem thú trong lồng" sang mô hình "trải nghiệm sinh cảnh hoang dã tự nhiên". Thay vì hàng rào sắt tù túng, đồ án sử dụng giải pháp rào chìm, hào sinh thái và các vách kính chịu lực xuyên thấu.

Động vật được sống trong môi trường bán hoang dã mô phỏng tự nhiên, giúp tối ưu hóa phúc lợi động vật, áp dụng công nghệ sinh học tiên tiến vào việc hạn chế, xóa bỏ ô nhiễm mùi.