Nhiều dự án đường cao tốc thiếu hàng triệu m3 đá xây dựng, cát san lấp

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa ký thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề về công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại TPHCM, tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp.

3 dự án cao tốc thiếu hụt vật liệu xây dựng số lượng lớn

4 dự án được thanh tra rà soát gồm: Dự án cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận; dự án đường cao tốc Cao Lãnh - An Hữu thành phần 1; dự án đường bộ cao tốc Cao Lãnh - An Hữu thành phần 2; dự án đường cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh.

Trong đó chỉ có dự án đường cao tốc Cao Lãnh - An Hữu thành phần 2 cơ bản bảo đảm nhu cầu vật liệu. 3 dự án còn lại thiếu trên 3,86 triệu m3 đá xây dựng và 2,77 triệu m3 cát san lấp.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ cho biết dự án đường cao tốc Cao Lãnh - An Hữu thành phần 1 thiếu gần 0,27 triệu m3 đá xây dựng. Dự án đường cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh thiếu trên 0,8 triệu m3 đá xây dựng.

Dự án mở rộng đường cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận còn thiếu 2,72 triệu m3 đá xây dựng và 2,77 triệu m3 cát san lấp.

TPHCM dự kiến điều phối trên 3,86 triệu m3 đá cho 3 dự án. Đồng Tháp thống nhất hỗ trợ 1,5 triệu m3 cát. Với khối lượng cát còn thiếu, tỉnh Vĩnh Long đang khảo sát nguồn và hoàn thiện các thủ tục liên quan.

Tuy nhiên, các nguồn dự kiến hoặc cam kết của địa phương còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành thủ tục, chất lượng vật liệu, năng lực và công suất khai thác; điều kiện vận chuyển và sự phối hợp giữa các cơ quan, chủ đầu tư, doanh nghiệp khai thác.

Ngoài những dấu hiệu vi phạm hình sự tại mỏ đá Thường Tân III của Công ty cổ phần xây dựng Bình Dương đã được chuyển tới công an, Thanh tra Chính phủ cho rằng UBND TPHCM, Tây Ninh và Đồng Tháp chưa ban hành quy chế phối hợp trong quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản.

Điều đó dẫn tới chưa đảm bảo tính thống nhất, chưa tạo cơ sở đầy đủ cho quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tại mỏ cát xây dựng trên sông Vàm Cỏ Đông (xã Phước Vinh, xã Biên Giới, huyện Châu Thành cũ), UBND tỉnh Tây Ninh gia hạn giấy phép cho Công ty TNHH MTV vật liệu xây dựng Trường Thắng. Đến thời điểm thanh tra, sau hơn 3 năm kể từ ngày được gia hạn giấy phép, doanh nghiệp chưa triển khai hoạt động khai thác và chưa thực hiện thủ tục thuê mặt nước.

Tại mỏ Thường Tân III, kết luận thanh tra phản ánh Công ty cổ phần xây dựng Bình Dương liên tục khai thác vượt công suất, vi phạm kéo dài qua nhiều năm nhưng không được cơ quan quản lý phát hiện, xử lý kịp thời. Sau 8 năm cấp phép, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM chưa thực hiện kiểm tra, giám sát việc chấp hành các điều kiện của giấy phép.

Từ năm 2015 đến nay công ty này chưa được Thuế TPHCM kiểm tra. Thanh tra TPHCM tiến hành thanh tra chuyên đề lĩnh vực khoáng sản làm vật liệu xây dựng năm 2026, phát hiện vi phạm nhưng không kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Không để xảy ra các hành vi lợi dụng, trục lợi chính sách

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TPHCM, UBND các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp cùng địa phương liên quan rà soát và có phương án cung ứng vật liệu cụ thể đối với từng dự án còn thiếu. Đồng thời chấn chỉnh công tác khảo sát, xác định nhu cầu cũng như phương án huy động nguồn vật liệu trong quá trình lập, thẩm định dự án.

3 địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản sau cấp phép, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý vi phạm.

UBND tỉnh Tây Ninh kiểm tra, làm rõ việc chấp hành nghĩa vụ của Công ty Trường Thắng. Trên cơ sở đó xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý vi phạm (nếu có). Thanh tra đề nghị xem xét thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản nếu thuộc trường hợp phải thu hồi theo quy định.

UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo chủ đầu tư dự án đường cao tốc Cao Lãnh - An Hữu thành phần 1 chủ động phối hợp với UBND TPHCM khẩn trương thực hiện thủ tục tiếp cận, tiếp nhận nguồn đá xây dựng theo cơ chế đặc thù, bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công và tiến độ dự án.

Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng 3 địa phương trên thực hiện nghiêm, kịp thời chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kiến nghị của Thanh tra Chính phủ; bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia. Đặc biệt không để xảy ra các hành vi lợi dụng, trục lợi chính sách, theo kết luận thanh tra.