Hà Nội sắp "đánh thức" 131 vòm cầu Phùng Hưng

UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang triển khai các bước chuẩn bị để lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỷ lệ 1/500 đối với khu vực vòm cầu phố Phùng Hưng.

Đồ án hướng tới chỉnh trang, tái thiết không gian đô thị, bảo tồn giá trị di sản, đồng thời phát huy tiềm năng văn hóa, thương mại và dịch vụ đặc trưng của khu vực.

Theo hồ sơ nghiên cứu, phạm vi lập đồ án rộng khoảng 10ha, trong đó diện tích khu đất khoảng 8,77ha; tổng chiều dài các tuyến đường được nghiên cứu hơn 1,7km.

Đây là khu vực có vị trí đặc biệt, nằm giữa khu phố cổ và khu phố Pháp, sở hữu hệ thống 131 vòm cầu đá được xây dựng từ đầu thế kỷ XX.

Công trình không chỉ phục vụ tuyến đường sắt mà còn tạo nên dấu ấn kiến trúc, lịch sử riêng của Hà Nội. Việc lập đồ án nhằm cụ thể hóa các quy hoạch đã được phê duyệt, làm cơ sở quản lý hoạt động đầu tư xây dựng, cải tạo và chỉnh trang đô thị hai bên phố Phùng Hưng.

Đồ án cũng phục vụ công tác rà soát, giải tỏa các công trình và hộ dân lấn chiếm phạm vi bảo đảm an toàn đường sắt, khu vực 131 vòm cầu; từng bước tái thiết không gian theo hướng hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa, lịch sử của khu vực nội đô.

Theo đánh giá hiện trạng, trong tổng số 131 vòm cầu Phùng Hưng, hiện có 6 vòm được sử dụng phục vụ giao thông; 97 vòm xây bịt bằng hai lớp tường; 21 vòm xây bịt bằng bốn lớp tường và 7 vòm còn giữ nguyên trạng tại khu vực ga Long Biên.

Đối với các công trình có giá trị kiến trúc đặc biệt, đồ án đặt ra nguyên tắc khôi phục tối đa kiến trúc gốc. Màu sắc, vật liệu hoàn thiện, mái che, biển hiệu và các thiết bị đô thị trong khu vực sẽ được nghiên cứu, sắp xếp thống nhất.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thoát nước cũng được đề xuất chỉnh trang nhằm nâng cao mỹ quan đô thị, cải thiện môi trường và bảo đảm an toàn cho người đi bộ. Đáng chú ý, 131 vòm cầu được định hướng khai thác theo từng nhóm chủ đề, phù hợp với đặc trưng của mỗi đoạn tuyến.

Khu vực từ phố Cửa Đông đến phố Lê Văn Linh dự kiến phát triển thành không gian giới thiệu, kinh doanh các sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Đoạn từ phố Lê Văn Linh đến phố Hàng Cót được định hướng hình thành không gian văn hóa, nghệ thuật cộng đồng, phục vụ các hoạt động triển lãm, trình diễn và sáng tạo.

Khu vực từ phố Hàng Cót đến phố Hàng Giấy được đề xuất phát triển thành không gian ẩm thực. Đoạn từ phố Gầm Cầu đến phố Nguyễn Thiếp sẽ được nghiên cứu tổ chức khu chợ theo mô hình bazaar (chợ truyền thống).

Riêng khu vực từ phố Nguyễn Thiếp đến ga Long Biên được định hướng xây dựng thành công viên công cộng, kết hợp bảo tồn và phát huy giá trị kiến trúc, lịch sử của ga Long Biên.

Việc khai thác các vòm cầu được kỳ vọng tạo thêm những không gian sinh hoạt cộng đồng, văn hóa và thương mại mới, qua đó kết nối khu phố cổ với khu vực ga Long Biên và các tuyến phố lân cận.

Đồng thời, đây cũng là cơ sở để cải thiện cảnh quan, xử lý tình trạng lấn chiếm, xuống cấp và phát huy giá trị của một trong những công trình hạ tầng có lịch sử hơn một thế kỷ tại Hà Nội.

Từ năm 1900 đến 1902, người Pháp xây dựng tuyến đường sắt trên cao dẫn từ cầu Long Biên vào ga Hà Nội. Tuyến đường sắt này chạy dọc theo phố Phùng Hưng, được nâng đỡ bởi 131 vòm cầu đá xanh kiên cố, tạo nên kiến trúc cảnh quan đặc trưng kéo dài đến ngày nay.