Gián đoạn kênh mua bán làm thiếu SGK và chỉ đạo cấp bách của Phó Thủ tướng

Quan điểm này được Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh trong cuộc họp chiều 9/9, về tình hình in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027.

Đây cũng là năm học áp dụng một bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất trên toàn quốc, nhưng những ngày qua, nhiều nơi xuất hiện tình trạng thiếu SGK, phụ huynh và học sinh gặp khó khăn trong việc tìm mua sách để phục vụ học tập.

Trước tình hình đó, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị đại diện các đơn vị báo cáo cụ thể về thực trạng cung ứng sách giáo khoa.

Ông đồng thời đặt vấn đề về quy trình cung ứng sách giáo khoa ra thị trường; hệ thống đại lý, nhà sách hiện nay có đủ khả năng đưa sách đến vùng sâu, vùng xa hay không? trách nhiệm của các đại lý trong việc cung ứng sách như thế nào? cơ chế nào mua sắm, đấu thầu tài sản công đối với sách giáo khoa...

Theo báo cáo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến ngày 9/9, Nhà xuất bản đã phát hành 235,6 triệu bản SGK và 84 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Nguyên nhân xảy ra tình trạng thiếu SGK cục bộ hiện nay là do gián đoạn kênh đăng ký mua bán sách tại các cơ sở giáo dục; vướng mắc về lộ trình và vận hành...

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng để xảy ra tình trạng chưa đủ sách giáo khoa cho thấy còn bất cập trong công tác dự báo, đặt hàng, sản xuất, dự trữ, điều phối và phân phối.

"Vấn đề quản lý, cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ, với giá cả do Nhà nước quản lý chặt chẽ", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Ông giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp rà soát, xác định cụ thể địa bàn, số lượng còn thiếu, nơi đang tồn dư. Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng chỉ đạo tổ chức in ấn bổ sung, điều chuyển, cung ứng bổ sung, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa, tuyệt đối không để ảnh hưởng đến việc dạy và học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, phối hợp nhà cung cấp, đại lý phải công khai điểm bán có hàng, số điện thoại/hotline, kênh đặt hàng trực tuyến; đồng thời cung cấp địa chỉ khai thác sách giáo khoa, tài liệu điện tử… để phụ huynh và học sinh biết.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn diện công tác quản lý Nhà nước đối với sách giáo khoa, từ xác định nhu cầu, tổ chức sản xuất, dự trữ, phát hành, phân phối đến kiểm tra, giám sát.

Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo đánh giá việc tổ chức sản xuất, dự trữ, mạng lưới và phương thức phát hành, cơ chế điều chuyển sách giữa các địa phương; xây dựng phương án bảo đảm dự phòng hợp lý, không để phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng đặt mua của các đơn vị trung gian.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẩn trương rà soát toàn bộ hệ thống đại lý, đơn vị phát hành trung gian; đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sản xuất, dự trữ và phát hành sách giáo khoa.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát cơ chế quản lý giá và các yếu tố hình thành giá, bảo đảm giá sách giáo khoa được xác định công khai, minh bạch, hợp lý, tiết giảm tối đa các chi phí trung gian không cần thiết.

Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra việc kinh doanh sách giáo khoa tại các đại lý, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng.

Đơn vị cũng được giao rà soát các vấn đề về cạnh tranh trong hệ thống phân phối. Trường hợp phát hiện dấu hiệu hạn chế cạnh tranh hoặc hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu xử lý theo thẩm quyền.