ĐBQH hiến kế ngăn thổi giá thuốc, thiết bị y tế, bảo vệ túi tiền người dân

Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Ngọc Sơn nêu nhiều góp ý quan trọng trong phiên thảo luận tổ sáng 21/10, về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

“Nếu luật không rõ ràng, gánh nặng chi phí sẽ dồn lên người bệnh”

Về giá dịch vụ khám, chữa bệnh, đại biểu Sơn tán thành chủ trương chuyển từ cơ chế “mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá” sang việc Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giá áp dụng chung theo cấp chuyên môn kỹ thuật. Cách làm này, theo ông, giảm đáng kể chi phí tuân thủ, nhất là đối với các cơ sở quy mô nhỏ.

Tuy nhiên, dự thảo quy định “Giá này áp dụng đối với người bệnh không lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu, bao gồm cả người bệnh có hoặc không có thẻ bảo hiểm y tế”.

Đại biểu Sơn cho rằng cách thể hiện này dễ dẫn đến cách hiểu người bệnh chỉ có hai lựa chọn: hoặc dùng dịch vụ theo giá chung, hoặc dùng dịch vụ theo yêu cầu do cơ sở tự định giá; và người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu có thể bị hiểu là không được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán.

Trong khi đó, ông Sơn cho biết cử tri phản ánh tình trạng người bệnh, nhất là tại các bệnh viện quá tải, bị “hướng” sang dịch vụ theo yêu cầu.

“Nếu luật không rõ ràng, gánh nặng chi phí sẽ dồn lên người bệnh”, ông Sơn nói, và đề nghị quy định rõ ngay trong Luật “người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí theo phạm vi được hưởng và mức hưởng; người bệnh chỉ chi trả phần chênh lệch”.

Cùng với đó, theo ông, cần bổ sung nguyên tắc cơ sở khám, chữa bệnh phải công khai giá dịch vụ theo yêu cầu, việc lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu phải hoàn toàn tự nguyện.

Về quản lý giá thuốc, đại biểu TP Hải Phòng ủng hộ hướng đơn giản hóa thủ tục công bố giá thuốc trên cơ sở dữ liệu vì thuốc là hàng hóa đặc biệt, chi phí thuốc là gánh nặng lớn đối với người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế.

Dự thảo luật bổ sung trường hợp được công bố giá bán buôn thuốc dự kiến sau khi đã bán lô thuốc đầu tiên ra thị trường “đối với một số trường hợp theo quy định của Chính phủ”, nhưng chưa xác định tiêu chí, nguyên tắc.

Điều này, theo đại biểu Sơn, dễ trở thành kẽ hở “bán trước, công bố sau”. Ông đề nghị quy định ngay trong Luật nguyên tắc xác định các trường hợp này, chẳng hạn chỉ áp dụng đối với thuốc thiếu hoặc có nguy cơ thiếu, thuốc hiếm, thuốc phục vụ cấp cứu, phòng, chống dịch bệnh.

Các vụ mua sắm, nâng khống giá thiết bị y tế, sinh phẩm xét nghiệm vừa qua đã gây bức xúc lớn trong dư luận, trong khi tại không ít cơ sở, người bệnh vẫn phải tự mua vật tư, thiết bị y tế.

Từ thực tế này, đại biểu Sơn đánh giá cao việc dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, liên thông dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế.

Ông góp ý Luật cần quy định mốc thời gian tối đa để vận hành cơ sở dữ liệu thiết bị y tế, liên thông giữa giá nhập khẩu, giá kê khai, giá niêm yết và giá trúng thầu; đồng thời nghiên cứu rút ngắn lộ trình.

Đại biểu cũng gợi mở cần nghiên cứu cơ chế công khai giá giao dịch thực tế, giá trúng thầu đối với nhóm thiết bị y tế thông dụng để các cơ sở tham chiếu. “Đây là công cụ hữu hiệu nhất để phòng ngừa tình trạng “thổi giá”, mua bán lòng vòng”, ông Sơn nhấn mạnh.

Đề nghị phòng khám đa khoa khu vực ở tỉnh miền núi được điều trị nội trú

Trong khi đó, đại biểu đoàn Quảng Trị Nguyễn Khánh Vũ quan tâm quy định liên quan việc điều trị nội trú.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành quy định "Tùy theo chuyên khoa và điều kiện hoạt động, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được tổ chức điều trị nội trú".

Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi lại quy định theo hướng chỉ bệnh viện và bệnh xá thuộc lực lượng vũ trang nhân dân mới đủ điều kiện điều trị nội trú. Tức là cơ sở pháp lý để phòng khám khu vực tiếp tục điều trị nội trú không còn.

Dự thảo chỉ cho phép cơ sở đã được cấp phép "tiếp tục hoạt động mà không phải cấp lại giấy phép hoạt động", không xác định rõ việc tiếp tục điều trị nội trú.

“Khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 có hiệu lực, các phòng khám đa khoa khu vực ở các tỉnh miền núi, biên giới lo mất chức năng điều trị nội trú, trong khi một số xã miền núi cách trung tâm đến hơn 100km”, ông Vũ nói.

Vị đại biểu dẫn chứng ở nhiều xã của tỉnh Quảng Trị, nếu phòng khám khu vực không được điều trị nội trú, người bệnh, nhất là trẻ em và người mắc bệnh mạn tính cần điều trị, sẽ phải chuyển lên bệnh viện ở xa, người nhà phải đi theo chăm sóc, làm tăng chi phí và rủi ro trên đường có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trong khi đó, điều kiện kinh tế của người dân ở khu vực miền núi, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, nhiều gia đình chỉ có bố mẹ già yếu, con cái vì mưu sinh nên phải đi làm ăn xa, không có ai chăm sóc.

Ông Vũ đề nghị cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên được tổ chức điều trị nội trú. Phòng khám khu vực của Nhà nước đã thực hiện điều trị nội trú trước ngày luật này có hiệu lực thi hành được tiếp tục điều trị nội trú khi bảo đảm trực chuyên môn 24/24 giờ.