Cục Hàng không đề xuất “lá chắn” chế áp sau vụ UAV xâm nhập Tân Sơn Nhất

Cục Hàng không Việt Nam vừa có văn bản báo cáo Bộ Xây dựng về vụ tàu bay không người lái (UAV) xuất hiện tại khu vực hoạt động bay của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (TPHCM) tối 11/8.

Hai lần đóng cửa sân bay trong hơn 2 giờ

Cục Hàng không Việt Nam cho biết tối 11/8, sân bay Tân Sơn Nhất phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện UAV xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay.

Lần thứ nhất, từ 18h14 đến 19h14, tổ lái chuyến bay 3S621 chặng TPHCM - Hà Nội phát hiện UAV ở độ cao khoảng 1.800ft (khoảng 550m), cách tàu bay khoảng 500m.

Cùng thời điểm, tổ bay VJ601 cũng báo cáo phát hiện UAV cách sân bay khoảng 10 dặm, ở độ cao 3.000ft (khoảng 915m).

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, các đơn vị thống nhất tạm ngừng hoạt động của các chuyến bay đi, đến Tân Sơn Nhất, đồng thời tổ chức điều hành nhằm bảo đảm an toàn cho các chuyến bay đang hoạt động.

Sau 60 phút kể từ thời điểm tổ lái đầu tiên báo cáo phát hiện UAV, lúc 19h14, sân bay Tân Sơn Nhất được khai thác trở lại bình thường.

Tuy nhiên, chỉ khoảng 20 phút sau, sân bay tiếp tục phải tạm dừng khai thác.

Cụ thể, lúc 19h34, Sư đoàn 367 thông báo phát hiện một UAV cách sân bay khoảng 3km về phía Tây Nam.

Ngay khi nhận được thông tin, Cảng vụ Hàng không miền Nam tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan kích hoạt Tổ An toàn đường cất hạ cánh, tạm ngừng các chuyến bay đi, đến sân bay Tân Sơn Nhất.

Các chuyến bay đang ở trên không được điều hành bay chờ hoặc chuyển hướng đến sân bay dự bị.

Đến 20h34, sân bay Tân Sơn Nhất được đưa vào khai thác bình thường trở lại.

Cục Hàng không Việt Nam cho biết, sự cố khiến hơn 60 chuyến bay bị ảnh hưởng, trong đó 3 chuyến phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu trong thời gian bay chờ; 24 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị; 19 chuyến phải bay chờ trên không và 15 chuyến phải dừng chờ cất cánh.

Cục Hàng không Việt Nam đánh giá các đơn vị đã phối hợp, triển khai biện pháp xử lý tại chỗ, góp phần kiểm soát nguy cơ và bảo đảm an toàn hoạt động bay.

Tuy nhiên, việc phát hiện UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng phục vụ phát hiện, cảnh báo sớm và chế áp UAV trong trường hợp cần thiết.

Từ thực tế trên, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị tại cảng hàng không trong tình huống UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến hoạt động hàng không dân dụng.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không cũng đề xuất đầu tư hệ thống thiết bị chuyên dụng có khả năng phát hiện, cảnh báo sớm và chế áp UAV khi cần thiết, thay vì chủ yếu xác minh bằng mắt thường và thông báo thủ công như hiện nay.

Đồng thời, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ sức răn đe đối với tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái.

Bay UAV trái phép gần sân bay có thể bị xử lý hình sự

Trước đó, vào ngày 15/6, Bộ Quốc phòng đã công bố khu vực cấm bay, hạn chế bay đối với tàu bay không người lái trong vùng trời Việt Nam.

Theo quy định về thiết lập khu vực cấm bay, hạn chế bay đối với tàu bay không người lái, toàn bộ ranh giới các cảng hàng không, sân bay có hoạt động của tàu bay dân dụng hoặc quân sự, cùng khu vực thuộc bề mặt giới hạn chướng ngại vật hàng không, đều nằm trong phạm vi kiểm soát nghiêm ngặt đối với hoạt động của drone.

Tùy khu vực đường cất hạ cánh, phạm vi này có thể kéo dài từ khoảng 5km đến 15km.

Ngoài sân bay, các khu vực cấm bay còn bao gồm trụ sở một số cơ quan Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, công trình quốc phòng, an ninh và khu vực biên giới.

Việc điều khiển UAV xâm nhập khu vực sân bay có thể trực tiếp đe dọa hoạt động của tàu bay, ảnh hưởng đến an toàn của hành khách và an ninh hàng không. Theo các quy định hiện hành về quản lý tàu bay không người lái, người điều khiển phải đáp ứng yêu cầu về độ tuổi, điều kiện sức khỏe và giấy phép phù hợp với loại phương tiện, hình thức khai thác.

Các phương tiện bay không người lái thuộc diện quản lý phải đăng ký sở hữu và được gắn thiết bị hoặc tem quản lý hoạt động bay tích hợp mã định danh. Người điều khiển UAV có trọng lượng từ 0,25kg đến dưới 2kg phải đáp ứng yêu cầu về giấy phép điều khiển bay quan sát bằng trực quan.

Với thiết bị từ 2kg trở lên hoặc hoạt động ngoài tầm nhìn trực quan, người điều khiển phải có giấy phép, chứng chỉ theo quy định. Ngoại trừ một số thiết bị dưới 0,25kg sử dụng cho mục đích vui chơi, giải trí và hoạt động ngoài khu vực cấm, hạn chế bay, các hoạt động sử dụng UAV thuộc diện phải xin phép cần được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi thực hiện.

Hồ sơ xin phép bay phải được gửi đến cơ quan cấp phép chậm nhất 7 ngày làm việc trước ngày dự kiến tổ chức bay. Giấy phép chỉ có hiệu lực đối với nhiệm vụ, thời gian và tọa độ cụ thể được phê duyệt.

Theo quy định, hành vi điều khiển UAV không có giấy phép hoặc bay sai nội dung được cấp phép có thể bị xử phạt hành chính hàng chục triệu đồng, đồng thời bị tịch thu phương tiện hoặc đình chỉ hoạt động.

Trường hợp việc sử dụng UAV gây cản trở, đe dọa an toàn hàng không hoặc gây hậu quả về tài sản, tính mạng con người, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.