Chuyên gia lý giải nguyên nhân giếng phun cột khí và nước như vòi rồng

(Dân trí) - Theo các chuyên gia địa chất, hiện tượng giếng ở Gia Lai phun ra cột khí kèm nước là do người dân khoan sâu và chạm phải các túi chứa khí CO2, nằm sâu dưới lòng đất.

Ngày 7/5, ông Trương Bá Vinh, Trưởng phòng Địa chất và Khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, cho biết đến nay trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 3 giếng khoan xảy ra hiện tượng phun ra cột khí và nước.

Hiện tượng giếng khoan phun nước, khí được ghi nhận mới đây nhất vào ngày 18/4, tại hộ gia đình ông Lê Danh Lăng (trú xã Chư Prông, Gia Lai).

Chuyên gia lý giải nguyên nhân giếng phun cột khí và nước như vòi rồng - 1

Giếng khoan thời điểm bắt đầu phun ra cột khí và nước cao gần 15m (Ảnh: Phạm Hoàng).

Theo ông Vinh, qua khảo sát của cơ quan chức năng, thành phần chủ yếu thoát ra từ các giếng khoan là khí CO2. Nguyên nhân do người dân khoan xuống độ sâu khoảng 150m và xuyên vào các túi khí CO2 nằm sâu dưới lòng đất. Do đó, loại khí này sẽ thoát ra ngoài, đẩy theo mạch nước ngầm ở tầng địa chất và phun mạnh lên khỏi mặt đất với áp lực lớn.

"Khí CO2 từ các giếng khoan này có khả năng được thu hồi để phục vụ sản xuất công nghiệp như nạp bình chữa cháy. Tuy nhiên, theo quy định, loại khí này là tài nguyên khoáng sản nên việc khai thác, tận thu phải được cấp phép theo quy định pháp luật", ông Vinh cho hay.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã có văn bản gửi Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cử chuyên gia khảo sát, hướng dẫn việc thăm dò nguồn khí phun ra từ các giếng khoan ở xã Chư Prông.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ, Nguyên Trưởng khoa Kỹ thuật địa chất và dầu khí, Trường Đại học Bách khoa TPHCM, cho biết việc giếng khoan phun khí và cột nước ở xã Chư Prông là một hiện tượng địa chất bình thường. Tình trạng này cũng xảy ra ở tỉnh Lâm Đồng. 

Chuyên gia lý giải nguyên nhân giếng phun cột khí và nước như vòi rồng - 2

Ông Lăng đã sử dụng bê tông gia cố quanh miệng giếng và lắp ống dẫn để đưa dòng khí lên cao (Ảnh: Hà Phương).

PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ cho rằng dưới lòng đất tồn tại nhiều khe đứt gãy hình thành từ quá trình các lớp địa chất dịch chuyển, cọ xát với nhau trong thời gian dài. Sự vận động này sẽ sản sinh ra khí CO2 và tích tụ bên trong những túi hoặc đường ống khí. Khi người dân khoan trúng sẽ giải phóng khí CO2 lên mặt đất.

Theo PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ, nếu đánh dấu vị trí các giếng khoan xảy ra hiện tượng phun khí và nước trên bản đồ, nhiều khả năng các điểm này sẽ nằm gần trên cùng một đường thẳng. PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ lý giải khí CO2 dưới lòng đất thường tích tụ dọc theo các khe nứt, đứt gãy địa chất giống như những “đường ống” tự nhiên.

PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ kiến nghị từ đặc điểm này, cơ quan chức năng có thể khoanh vùng các khu vực có nguy cơ cao để cảnh báo người dân khi khoan giếng, tránh gặp sự cố tương tự.

Như Dân trí thông tin ngày 18/4, gia đình ông Lê Danh Lăng thuê người khoan giếng tại thôn Hưng Tiến để phục vụ tưới cho 1,8ha cà phê. Khi khoan đến độ sâu khoảng 150m, trong lòng giếng bất ngờ xuất hiện cột khí và nước phun mạnh lên mặt đất, tạo thành cột cao gần 15m.

UBND xã Chư Prông đã có văn bản yêu cầu người dân khu vực này dừng sử dụng máy khoan hơi để khai thác nước ngầm. Chứng kiến hiện tượng kỳ lạ này, không ít người ví giếng khoan phun cột khí và nước với áp lực mạnh như vòi rồng.

Năm 2024, tại xã Ia Kly và Ia Phìn, huyện Chư Prông cũ (nay là xã Chư Prông) cũng xảy ra hiện tượng người dân khoan giếng đã xuất hiện cột nước và khí phun cao gần 15m. Sau đó, người dân đã thả trụ bê tông xuống lòng giếng, rồi đổ bê tông bịt kín và lắp van trên bề mặt nhằm ngăn dòng khí tiếp tục phun lên.

Đến nay, giếng khoan tại xã Ia Kly (cũ) đã bị bịt lại và không còn xảy ra hiện tượng phun trào. Đối với giếng khoan tại xã Ia Phìn (cũ) đã giảm áp suất đáng kể.