Chủ cơ sở kinh doanh cần chủ động cảnh báo cháy sớm để giảm thiểu rủi ro

Cùng với việc nâng cao năng lực tiếp nhận, xử lý tin báo của lực lượng chức năng, các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần chủ động tăng cường khả năng phát hiện và cảnh báo cháy sớm, góp phần bảo vệ con người và tài sản.

Trung tâm Thông tin Chỉ huy 114 tại TPHCM được triển khai trong mô hình kết nối hệ thống truyền tin báo cháy trên phạm vi toàn quốc. Thông tin có thể được tiếp nhận từ nhiều nguồn như Tổng đài 114, ứng dụng “Báo cháy 114” và thiết bị truyền tin báo cháy được lắp đặt tại các cơ sở.

Việc tập trung và đồng bộ dữ liệu trên một hệ thống thống nhất giúp lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chủ động nắm bắt thông tin về cơ sở, địa chỉ, vị trí cũng như trạng thái cảnh báo, qua đó hỗ trợ hiệu quả quá trình tiếp nhận, xác minh và tổ chức xử lý khi có sự cố xảy ra.

Đây cũng là bước chuyển quan trọng từ phương thức tiếp nhận thông tin chủ yếu dựa trên cuộc gọi của con người sang cơ chế tiếp nhận và truyền tải dữ liệu chủ động trên nền tảng công nghệ, góp phần nâng cao khả năng giám sát, rút ngắn thời gian phản ứng và tăng cường hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Cảnh báo sớm để xử lý ngay từ ban đầu

Tại các cửa hàng, kho hàng, nhà xưởng, văn phòng hoặc nhà ở kết hợp kinh doanh, một sự cố nhỏ nếu không được phát hiện kịp thời có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng. Nguy cơ không chỉ xuất hiện trong thời gian có người làm việc mà còn có thể phát sinh tại những khu vực ít người qua lại, ngoài giờ hoạt động hoặc khi cơ sở không có người trực.

Ở giai đoạn mới phát sinh, đám cháy thường có quy mô nhỏ. Nếu được phát hiện sớm, người có mặt sẽ có thêm thời gian kiểm tra tình hình, phát tín hiệu báo động, di chuyển đến nơi an toàn và sử dụng phương tiện chữa cháy để xử lý ban đầu.

Ngược lại, nếu cảnh báo chậm, đám cháy có thể đã lan rộng; khói làm ảnh hưởng đến lối đi và khả năng quan sát, trong khi nhiệt độ tiếp tục tăng, gây thiệt hại cho hàng hóa, máy móc và các khu vực liền kề. Việc xác định vị trí xảy ra sự cố, tiếp cận hiện trường và tổ chức xử lý sau đó cũng trở nên khó khăn hơn.

Trên thực tế, độ trễ trong công tác báo cháy không chỉ phát sinh ở khâu phát hiện mà còn nằm ở quá trình truyền tin. Với phương thức báo cháy thủ công, sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người có mặt tại cơ sở cần xác định vị trí, kiểm tra tình hình và thực hiện cuộc gọi đến số 114.

Trong trường hợp cơ sở không có người trực, việc phát hiện và truyền tin có thể bị gián đoạn hoặc chậm trễ. Bên cạnh đó, trong tình huống khẩn cấp, thông tin cung cấp qua cuộc gọi có thể chưa đầy đủ, đòi hỏi thêm thời gian để lực lượng chức năng tiếp nhận, xác minh và làm rõ tình hình.

Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở khả năng phát hiện và phát cảnh báo tại chỗ, mà còn cần bảo đảm thông tin về sự cố được truyền tải kịp thời từ hệ thống báo cháy tại cơ sở đến Trung tâm Thông tin Chỉ huy 114.

Khi các khâu phát hiện, cảnh báo và truyền tin được kết nối thành một chuỗi liên tục, thông tin về sự cố có thể được chuyển đến lực lượng chức năng sớm và đầy đủ hơn. Đây là cơ sở để hỗ trợ quá trình tiếp nhận, xác minh thông tin và tổ chức xử lý, đồng thời góp phần nâng cao khả năng phản ứng trước các tình huống cháy, nổ ngay từ thời điểm ban đầu.

Truyền tin báo cháy từ cơ sở tới Trung tâm Thông tin Chỉ huy 114

Một khó khăn thường gặp tại các cửa hàng, kho hàng, văn phòng hoặc nhà xưởng đã đi vào sử dụng là việc lắp đặt bổ sung hệ thống báo cháy có thể phải thi công đường dây, điều chỉnh mặt bằng và bố trí nhiều thiết bị. Các cơ sở quy mô nhỏ, hộ kinh doanh và nhà ở kết hợp kinh doanh thường có diện tích hạn chế, chưa được trang bị hệ thống báo cháy đồng bộ và không có người trực thường xuyên.

Trong khi đó, để lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với Trung tâm Thông tin Chỉ huy 114, cơ sở cần có tín hiệu đầu vào từ hệ thống báo cháy.

Vì vậy, các cơ sở quy mô nhỏ và hộ kinh doanh cần giải pháp vừa phát hiện, cảnh báo tại chỗ, vừa truyền tín hiệu sự cố đến hệ thống tiếp nhận, qua đó giảm sự phụ thuộc vào việc có người phát hiện và thực hiện cuộc gọi báo cháy. Giải pháp cũng cần phù hợp với hiện trạng cơ sở, hạn chế tác động đến mặt bằng và hệ thống đường dây, đặc biệt tại những địa điểm đã đi vào hoạt động.

Từ yêu cầu đó, giải pháp cảnh báo cháy nhanh GSafe được triển khai theo mô hình bộ báo cháy không dây kết nối với thiết bị truyền tin báo cháy. Hệ thống gồm đầu báo khói, đầu báo nhiệt và chuông đèn cảnh báo tích hợp bộ xử lý tín hiệu; bộ xử lý này được kết nối với thiết bị truyền tin báo cháy.

Khi ghi nhận dấu hiệu bất thường, hệ thống phát cảnh báo tại chỗ, đồng thời thiết bị truyền tin chuyển tín hiệu về Trung tâm Thông tin Chỉ huy để phục vụ việc tiếp nhận và xử lý.

Việc sử dụng kết nối không dây giúp hạn chế thi công đường dây và giảm ảnh hưởng đến mặt bằng hiện có. Tuy nhiên, số lượng, chủng loại và vị trí thiết bị cần được khảo sát dựa trên diện tích, cách phân chia không gian, công năng sử dụng và đặc điểm nguy hiểm về cháy của từng địa điểm. Mỗi cơ sở cần có phương án bố trí phù hợp với điều kiện thực tế, thay vì áp dụng cùng một cấu hình lắp đặt.

Theo Quyết định số 8390/QĐ-BCA ngày 14/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Công an, Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL) Bộ Công an được giao thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ truyền tin báo cháy.

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, GTEL triển khai dịch vụ truyền tin báo cháy, kết nối tín hiệu từ thiết bị tại cơ sở với hệ thống thông tin chỉ huy, hỗ trợ việc tiếp nhận và xử lý thông tin về sự cố cháy.

Chủ động phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm tại cơ sở

Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở. Hệ thống cảnh báo cần được lắp đặt đúng kỹ thuật, kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ. Thông tin liên hệ của người phụ trách tiếp nhận cảnh báo phải được cập nhật đầy đủ để bảo đảm xử lý kịp thời khi xảy ra sự cố.

Cùng với việc tăng cường khả năng phát hiện, cảnh báo cháy sớm, các điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy cũng cần được duy trì thường xuyên, từ quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, kiểm tra hệ thống điện đến bảo đảm lối thoát nạn, phương tiện chữa cháy và kỹ năng xử lý tình huống của người lao động.

Chủ động phát hiện và cảnh báo cháy sớm là một trong những yếu tố quan trọng trong công tác phòng ngừa, tạo điều kiện để kịp thời xử lý ngay từ giai đoạn đầu, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người và hạn chế thiệt hại về tài sản. Đây cũng là trách nhiệm của mỗi cơ sở trong việc duy trì các điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy, hướng tới môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn và bền vững.