10 quy tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí

Chiều 20/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng, Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ III năm 2026 chính thức bế mạc sau gần hai ngày làm việc với 9 phiên thảo luận chuyên sâu về những vấn đề trọng tâm của báo chí Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Phát biểu bế mạc, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập báo Nhân dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh sự bùng nổ của mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra "cơn bão" thông tin chưa từng có. 

Do đó, báo chí chính thống không thể lựa chọn con đường cạnh tranh bằng tốc độ đưa tin với các nền tảng công nghệ, mà cần khẳng định vị thế bằng những giá trị cốt lõi, gồm độ tin cậy, tính kiểm chứng và các góc nhìn chuyên sâu.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, giữ vững chất lượng nội dung và bản lĩnh người làm báo chính là con đường để báo chí khẳng định vai trò dẫn dắt, đồng thời phát triển bền vững. 

Tinh thần này cũng là nội dung xuyên suốt các phiên thảo luận của diễn đàn năm nay, nơi các nhà báo, chuyên gia và lãnh đạo cơ quan báo chí cùng trao đổi những giải pháp nhằm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn.

Ông Lê Quốc Minh cho biết tại diễn đàn, nhiều vấn đề đang đặt ra đối với hoạt động báo chí được đưa ra thảo luận, như: Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đổi mới sáng tạo để phát triển kinh tế báo chí; bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI; quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số; sắp xếp, tinh gọn cơ quan báo chí.

"Các phiên thảo luận được tổ chức bài bản, khoa học, phản ánh nhiều góc nhìn thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp cho những thách thức mà báo chí Việt Nam đang đối mặt", Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá.

Tại lễ bế mạc, Hội Nhà báo Việt Nam đã công bố Bộ quy tắc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí.

Bộ quy tắc gồm 10 nguyên tắc nhằm định hướng việc ứng dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm và phù hợp với đạo đức nghề nghiệp báo chí.

Theo đó, AI được xác định chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, không thay thế vai trò của nhà báo. Người làm báo phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi sản phẩm báo chí được xuất bản.

Bộ quy tắc cũng yêu cầu không xem AI là nguồn tin; mọi dữ liệu, nhận định hoặc trích dẫn do AI cung cấp đều phải được kiểm chứng từ các nguồn xác thực. Nội dung do AI tạo ra không được đăng tải nguyên bản mà phải qua biên tập, hiệu đính và phê duyệt.

Đặc biệt, Bộ quy tắc nêu rõ nghiêm cấm việc sử dụng AI để tạo hoặc phát tán tin giả, thông tin sai sự thật; cấm tạo deepfake, giả mạo hình ảnh, giọng nói nhằm đánh lừa công chúng.

Các quy định khác tập trung vào bảo vệ nguồn tin, dữ liệu cá nhân; tôn trọng bản quyền; minh bạch khi sử dụng AI trong quá trình sản xuất nội dung; tăng cường kiểm chứng đối với các chủ đề nhạy cảm như chính trị, an ninh, thiên tai, dịch bệnh, trẻ em hoặc các vụ án.

Bộ quy tắc cũng yêu cầu mọi hoạt động ứng dụng AI trong báo chí phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về báo chí, sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và công nghiệp công nghệ số, đồng thời bảo đảm phù hợp với định hướng phát triển của từng cơ quan báo chí.

Theo Hội Nhà báo Việt Nam, Bộ quy tắc này chính là lời giải kịp thời cho các bài toán gai góc hiện nay, từ việc kiểm soát chất lượng thông tin, ngăn chặn tin giả, cho đến bảo vệ bản quyền nội dung trước làn sóng khai thác dữ liệu trái phép.