Trung Quốc rót hàng tỷ USD vào châu Phi: Sự lựa chọn khôn ngoan?

Dân trí Trung Quốc đang rót hàng tỷ USD vào châu Phi để đảm bảo việc tiếp cận với các nguồn tài nguyên giá rẻ và mở rộng ảnh hưởng. Tuy vậy, một chuyên gia cho rằng Bắc Kinh chưa chắc đã được hưởng lợi từ các khoản đầu tư tại châu lục này.
>>Trung Quốc hứa xóa nợ cho những nước châu Phi nghèo nhất
>>Ông Tập Cận Bình trấn an châu Phi về “món quà” 60 tỷ USD của Trung Quốc
>>Trung Quốc rót hàng tỷ USD vào châu Phi

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) chụp ảnh chung với các nhà lãnh đạo châu Phi tại Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi ở Bắc Kinh ngày 3/9 (Ảnh: SCMP)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) chụp ảnh chung với các nhà lãnh đạo châu Phi tại Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi ở Bắc Kinh ngày 3/9 (Ảnh: SCMP)

Trong bài viết đăng trên Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, Richard Harris, một nhà quản lý đầu tư, đã đưa ra nhận định về những khoản đầu tư lớn của Trung Quốc vào châu Phi hiện nay. Ông cũng chia sẻ một câu chuyện cá nhân liên quan tới chủ đề này.

“10 năm trước, tôi có chuyến hành trình về trường học cũ của tôi ở Zimbabwe. Chúng tôi thuê một xe ô tô, một tài xế ở Victoria Falls và đi về phía công viên Chobe Game Park ở Botswana. Khi đến khu vực biên giới, tôi đã hỏi tài xế về những bộ quần áo gần như còn mới mà chúng tôi được nhờ mang tới cho những người dân nghèo Zimbabwe”, ông Harris kể lại.

“Chúng đều là đồ cũ. Nhưng vẫn còn tốt hơn so với thứ rác rưởi từ Trung Quốc. Những thứ đó rách ngay từ lần giặt đầu tiên”, Harris dẫn lại lời tài xế châu Phi nói.

Người châu Phi hiện nay không còn “dễ dãi” như trước đây. Họ biết rõ cái giá phải trả cũng như giá trị của mọi thứ. Họ có khả năng đưa ra những lựa chọn khôn ngoan hơn.

Mỹ vẫn là nhà đầu tư lớn nhất tại châu Phi, tuy nhiên Trung Quốc đang đuổi kịp Mỹ. Theo Sáng kiến Nghiên cứu Trung Quốc - châu Phi thuộc Đại học Johns Hopkins, Trung Quốc hiện là chủ nợ chính của châu Phi với khoản tiền cho vay lên tới 136 tỷ USD từ năm 2000.

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh việc thâu tóm các tài nguyên thô, đất nông nghiệp và mở rộng tầm ảnh hưởng tại châu Phi. Tuy nhiên, điều đó cũng kéo theo những lo ngại về vấn đề tham nhũng, rác thải cũng như phá hủy môi trường tại châu lục này.

Các nhà lãnh đạo châu Phi rất hào hứng với các dự án đầu tư từ nước ngoài với chi phí thấp để xây dựng mạng lưới đường bộ, đường sắt và hồ chứa. Các nguồn tiền từ nước ngoài giúp đẩy mạnh phát triển và tạo thêm việc làm cho người châu Phi.

Tuy vậy, các công ty Trung Quốc hoạt động tại châu Phi đã mắc phải những sai lầm. Họ mang theo lao động từ Trung Quốc sang châu Phi làm việc, kích động sự giận dữ và bức xúc đối với người châu Phi.

Nguồn tài nguyên tại châu Phi được Trung Quốc khai thác và mua thấp hơn so với giá thị trường do các thỏa thuận hữu nghị giữa các công ty Trung Quốc và lãnh đạo địa phương. Các tài nguyên khai thác bằng máy móc công nghiệp không tạo thêm giá trị cho người dân châu Phi, trong khi các thỏa thuận cho vay có thể tạo ra những khoản nợ khổng lồ khiến các nước châu Phi không đủ khả năng chi trả.

Chỉ tính riêng tại Angola, nước này đã vay Trung Quốc 42,2 tỷ USD, chiếm khoảng một nửa GDP hàng năm của cả nước. Zambia cũng sẽ sớm phải tái cơ cấu các khoản nợ của mình, trong khi kỳ tích kinh tế của Ethiopia được cho là nhờ vào 4 tỷ USD hỗ trợ của Trung Quốc.

Nguy cơ với Trung Quốc

Trẻ em Liberia cầm cờ chào đón trong chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao Trung Quốc (Ảnh: Reuters)
Trẻ em Liberia cầm cờ chào đón trong chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao Trung Quốc (Ảnh: Reuters)

Để đảm bảo khả năng tiếp cận với các tài nguyên giá rẻ cũng như mở rộng tầm ảnh hưởng tại châu Phi, tại Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi diễn ra trong tuần này ở Bắc Kinh, lãnh đạo Trung Quốc đã cam kết sẽ tiếp tục viện trợ 60 tỷ USD cho “lục địa đen”. Trước đó 3 năm, Trung Quốc cũng đã đưa ra cam kết với số tiền tương tự cho châu Phi. Mặc dù vậy, khoản tiền này vẫn chưa phải là quá lớn. Tổng số tiền mà Trung Quốc dự kiến chi cho Sáng kiến Vành đai và Con đường để phát triển các dự án cơ sở hạ tầng khắp các châu lục ước tính từ 4.000-6.000 tỷ USD.

Đầu tư vào châu Phi, Trung Quốc có thể đối mặt với nguy cơ thay đổi chính quyền tại các quốc gia trong châu lục. Thay đổi chính quyền có thể kéo theo việc quốc hữu hóa, khi đó các doanh nghiệp Trung Quốc có thể mất tài sản, không được bồi thường và mất dần ảnh hưởng. Việc Malaysia gần đây đình chỉ dự án trị giá gần 20 tỷ USD do Trung Quốc rót vốn là lời cảnh báo rằng, không có sự đảm bảo vĩnh viễn nào cho các khoản đầu tư của Bắc Kinh ở nước ngoài.

Nhiều ý kiến cho rằng việc Mỹ rút dần các khoản hỗ trợ dành cho các nước châu Phi có thể sẽ tạo khoảng trống để Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng. Tuy nhiên đây được xem là khó khăn chứ không phải cơ hội đối với Bắc Kinh.

Hiện tại, việc mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi khó hơn nhiều so với giai đoạn thế kỷ 19. Theo chuyên gia Richard Harris, tiền chỉ lôi kéo được sự trung thành chừng nào tiền vẫn còn chảy. Xét cho cùng, các quốc gia như Trung Quốc vẫn phải rót nhiều tiền mới có thể tạo dựng được ảnh hưởng ở châu Phi. Như vậy, những tài nguyên giá rẻ mà Trung Quốc khai thác được ở châu Phi hóa ra lại “đắt” hơn so với dự tính.

Các khoản đầu tư ồ ạt của Trung Quốc và châu Phi đã đặt ra nhiều nghi vấn về “chủ nghĩa thực dân” kiểu mới. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo châu Phi đã bác bỏ những cáo buộc này. Các nước châu Phi đang chứng kiến Trung Quốc đầu tư, nhưng họ cũng kiểm soát các khoản đầu tư đó. Đối với người châu Phi, bản thân họ cũng nhận được nhiều lợi ích từ Trung Quốc nếu các khoản đầu tư diễn ra đúng hướng.

Theo Financial Times, do một phần sức ép từ người dân trong nước, các chính phủ châu Phi đã lên kế hoạch sử dụng Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi như một động lực để thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác nhằm tạo thêm nhiều việc làm trong nước, đồng thời chuyển giao kỹ năng lao động và công nghệ từ Trung Quốc sang châu Phi. Điều này đồng nghĩa với việc các nước châu Phi đã ý thức được rằng họ muốn hợp tác ngang bằng với Trung Quốc, chứ không chỉ đơn thuần là một bên cho và một bên nhận.

“Chúng tôi muốn một mối quan hệ chiến lược. Chứ không chỉ là “bạn xây cho chúng tôi một cây cầu và chúng tôi sẽ đưa tiền cho bạn””, Kamissa Camara, cố vấn chính sách đối ngoại cho Tổng thống Mali Ibrahim Boubacar Keita, nhận định.

Thành Đạt

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Đức có thể tham gia không kích Syria
Đức có thể tham gia không kích Syria

(Dân trí) - Đức có thể tham gia chiến dịch không kích của liên minh do Mỹ đứng đầu nhằm vào Syria nếu phát hiện dấu hiệu quân đội chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học, truyền thông địa phương cho biết.

Thứ hai, 10/09/2018 - 06:09

Sự kiên cường của người Nhật Bản sau mùa hè “thảm họa”
Sự kiên cường của người Nhật Bản sau mùa hè “thảm họa”

(Dân trí) - Người dân Nhật Bản vẫn luôn giữ cho mình sự bình thản và kiên nhẫn ngay cả khi phải đối mặt với những thảm họa liên tiếp từ động đất cho tới lũ lụt trong mùa hè năm nay.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 07:51

Khoảnh khắc máy bay Triều Tiên xếp “đội hình 70” mừng quốc khánh
Khoảnh khắc máy bay Triều Tiên xếp “đội hình 70” mừng quốc khánh

(Dân trí) - Các máy bay của Triều Tiên đã bay theo đội hình xếp thành số “70” tại lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm Quốc khánh sáng nay 9/9.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 07:46

Màn duyệt binh đồng đều ấn tượng của quân đội Triều Tiên
Màn duyệt binh đồng đều ấn tượng của quân đội Triều Tiên

(Dân trí) - Hàng nghìn binh sĩ thuộc các đơn vị quân đội Triều Tiên đã tham gia diễu hành tại lễ duyệt binh ở thủ đô Bình Nhưỡng sáng nay nhân kỷ niệm 70 năm Quốc khánh Triều Tiên.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 03:01

Triều Tiên tổ chức hòa nhạc đặc biệt mừng Quốc khánh
Triều Tiên tổ chức hòa nhạc đặc biệt mừng Quốc khánh

(Dân trí) - Triều Tiên đã tổ chức một chương trình hòa nhạc lớn với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và các quan chức cấp cao nhân kỷ niệm 70 năm Quốc khánh, song không đề cập tới chương trình tên lửa và hạt nhân như những năm trước đây.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 01:42

Dàn phương tiện quân sự phô diễn sức mạnh tại lễ duyệt binh Triều Tiên
Dàn phương tiện quân sự phô diễn sức mạnh tại lễ duyệt binh Triều Tiên

(Dân trí) - Nhiều phương tiện quân sự hiện đại hôm nay đã tham gia lễ duyệt binh nhân kỷ niệm Quốc khánh Triều Tiên tại thủ đô Bình Nhưỡng, song không có sự xuất hiện của các tên lửa đạn đạo liên lục địa như các sự kiện trước đây.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 01:40

Cơn giận dữ của nông dân Pháp khi Trung Quốc thâu tóm đất nông nghiệp
Cơn giận dữ của nông dân Pháp khi Trung Quốc thâu tóm đất nông nghiệp

(Dân trí) - Nông dân Pháp đã nỗ lực bảo vệ nguồn đất nông nghiệp của mình sau khi chứng kiến những vườn nho Bordeaux nổi tiếng dần rơi vào tay các nhà đầu tư Trung Quốc trong những năm gần đây.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 10:10

Nga tập trận rầm rộ gần Syria giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”
Nga tập trận rầm rộ gần Syria giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”

(Dân trí) - Nga đã tiến hành cuộc tập trận quân sự quy mô lớn tại Địa Trung Hải gần Syria với sự tham gia của cả lực lượng hải quân và không quân trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh cảnh báo có thể tấn công vào Syria.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 08:24

Hàng nghìn binh sĩ Triều Tiên tập kết duyệt binh kỷ niệm quốc khánh
Hàng nghìn binh sĩ Triều Tiên tập kết duyệt binh kỷ niệm quốc khánh

(Dân trí) - Hàng nghìn binh sĩ Triều Tiên hôm nay 9/9 đã tập trung tại thủ đô Bình Nhưỡng để chuẩn bị cho lễ duyệt binh quy mô lớn nhân kỷ niệm 70 năm ngày Quốc khánh 9/9.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 07:35

Máy bay Nga, Syria ồ ạt dội bom không kích thành trì phiến quân ở Syria
Máy bay Nga, Syria ồ ạt dội bom không kích thành trì phiến quân ở Syria

(Dân trí) - Các máy bay chiến đấu Nga và Syria ngày 8/9 đã dội bom xuống tỉnh Idlib, thành trì cuối cùng của các phiến quân tại Syria, sau khi hội nghị thượng đỉnh 3 bên Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ không đạt được thỏa thuận ngừng bắn cho vấn đề Syria.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 07:12

Trung Quốc xây "thành phố sang trọng" ở Campuchia
Trung Quốc xây "thành phố sang trọng" ở Campuchia

"Một thành phố sang trọng" có kinh phí 1,2 tỉ USD đang được Tập đoàn Phát triển Thiên Tân Union (UDG) của Trung Quốc xây dựng ở Campuchia.

Chủ nhật, 09/09/2018 - 06:30

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ: Tổng thống Trump "lo sốt vó"?
Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ: Tổng thống Trump "lo sốt vó"?

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump sẽ không có tên trong lá phiếu khi cử tri đi Mỹ đi bầu cử giữa kỳ vào ngày 6/11 tới, nhưng cuộc bầu cử này sẽ định hình 2 năm còn lại trong nhiệm kỳ tổng thống của ông. Vì thế, có nhiều lý do để ông Trump và đảng Cộng hòa của ông rất lo lắng về cuộc bầu cử này.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 04:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Động đất tại Vân Nam, Trung Quốc: 4 người bị thương, 21 ngôi nhà bị hư hại
Động đất tại Vân Nam, Trung Quốc: 4 người bị thương, 21 ngôi nhà bị hư hại

(Dân trí) - Báo chí Trung Quốc đưa tin, một trận động đất manh 5,9 độ richter đã gây rung lắc mạnh tại tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc vào sáng nay giờ địa phương. Thông tin ban đầu cho biết ít nhất 4 người đã bị thương và 21 ngôi nhà bị hư hại do động đất.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 03:20

Mỹ lên sẵn phương án quân sự với Syria theo lệnh Tổng thống Trump
Mỹ lên sẵn phương án quân sự với Syria theo lệnh Tổng thống Trump

(Dân trí) - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ thường xuyên tham gia vào các cuộc đối thoại với Tổng thống Donald Trump để thông báo cho ông chủ Nhà Trắng các phương án quân sự nhằm vào Syria.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 02:54

Cuộc đấu tranh nội tâm của cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam
Cuộc đấu tranh nội tâm của cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam

(Dân trí) - Khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chuẩn bị cho lễ nhậm chức của ông vào ngày 20/1/2017, ông Ted Osius cũng chuẩn bị từ bỏ công việc mơ ước của mình, đó là Đại sứ Mỹ tại Việt Nam.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 12:57

Nỗ lực khổ luyện sau màn diễu hành “trăm người như một” tại Triều Tiên
Nỗ lực khổ luyện sau màn diễu hành “trăm người như một” tại Triều Tiên

(Dân trí) - Để có thể thực hiện những màn diễu hành nhịp nhàng và khí thế trong các lễ duyệt binh, nhiều binh sĩ Triều Tiên được lựa chọn với tiêu chí khắt khe đã phải dành nhiều tháng tập luyện với cường độ cao.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 12:35

Rúng động chữa bệnh bằng tình dục ở trường Yoga
Rúng động chữa bệnh bằng tình dục ở trường Yoga

Bậc thầy dạy Yoga ở trường Agama Yoga (Thái Lan) bị tố tìm cách cưỡng bức học sinh học Yoga để chữa bệnh tâm linh.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 11:27

Mỹ tăng viện cho tiền đồn ở Syria sau khi Nga cảnh báo tấn công
Mỹ tăng viện cho tiền đồn ở Syria sau khi Nga cảnh báo tấn công

(Dân trí) - Hơn 100 lính thủy quân lục chiến Mỹ đã được tăng viện tới một tiền đồn của liên minh do Mỹ đứng đầu tại miền nam Syria ngày 7/9 sau khi Nga cảnh báo sẵn sàng tấn công vào những khu vực có lính Mỹ ở Syria.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 10:07

Chính trị gia Mỹ nghi phương Tây tìm cớ tấn công Syria
Chính trị gia Mỹ nghi phương Tây tìm cớ tấn công Syria

(Dân trí) - Trong chuyến thăm tới Syria và gặp Tổng thống Bashar al-Assad, nghị sĩ bang Virginia Richard Black nói rằng một quốc gia phương Tây dường như đã lên kế hoạch dàn dựng một vụ tấn công bằng vũ khí hóa học tại Syria để lấy cớ cho việc triển khai các hành động quân sự.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 09:20

Tranh cãi việc giáo viên Trung Quốc bắt học sinh tiểu học đếm 100 triệu hạt gạo
Tranh cãi việc giáo viên Trung Quốc bắt học sinh tiểu học đếm 100 triệu hạt gạo

(Dân trí) - Một giáo viên tiểu học ở Trung Quốc đã gây tranh cãi khi yêu cầu các học sinh lớp 4 do mình giảng dạy làm một bài tập về nhà đặc biệt: Đếm 100 triệu hạt gạo trong 2 ngày.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 09:14

Ông Obama công kích mạnh mẽ Tổng thống Trump trong bài phát biểu "tái xuất"
Ông Obama công kích mạnh mẽ Tổng thống Trump trong bài phát biểu "tái xuất"

(Dân trí) - Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã công kích trực tiếp người kế nhiệm Donald Trump và đảng Cộng hòa, hối thúc đảng cử tri Dân chủ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tháng 11 tới để khôi phục sự sáng suốt của chính trị, ngăn chặn tình trạng "lạm quyền".

Thứ bảy, 08/09/2018 - 08:33

Mỹ tập trận bất ngờ tại Syria sau cảnh báo tấn công của Nga
Mỹ tập trận bất ngờ tại Syria sau cảnh báo tấn công của Nga

(Dân trí) - Hơn 100 binh sĩ Mỹ đã bắt đầu cuộc tập trận bất ngờ tại phía nam Syria sau khi Nga cảnh báo sẵn sàng tấn công khu vực có sự hiện diện của lực lượng quân đội Mỹ tại Syria.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:49

Nga giúp Syria hiện đại hóa hệ thống phòng không giữa lúc căng thẳng
Nga giúp Syria hiện đại hóa hệ thống phòng không giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Một quan chức Nga cho biết Moscow đang hỗ trợ Damascus phục hồi và hiện đại hóa các hệ thống phòng không nhằm nâng cao khả năng phòng vê của quốc gia Trung Đông, trong bối cảnh Nga và Syria quan ngại phương Tây có thể không kích Syria lần nữa.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:47

Ông Trump dọa đánh thuế toàn bộ hàng nhập khẩu Trung Quốc
Ông Trump dọa đánh thuế toàn bộ hàng nhập khẩu Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẵn sàng áp thuế bổ sung đối với 267 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, ngoài kế hoạch 200 tỷ USD hiện tại.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:04