Con đường tơ lụa trên bộ:

Trung Quốc dùng đòn hiểm mưu lợi bá quyền

TQ sẽ tận dụng tối đa năng lực tài chính để xây dựng “sợi dây kinh tế” nối liền từ Thái Bình Dương đến châu Âu, nối các quốc gia khu vực Trung Á với Nam Á lại với nhau.
>>Trung Quốc manh nha tham vọng "Con đường tơ lụa" trên không
>>Con đường tơ lụa mới và tham vọng bành trướng của Trung Quốc

LTS: Siêu dự án “một vành đai, một con đường” One Belt One Road (OBOR) được đánh giá là chiến lược ngoại giao chính của Trung Quốc (TQ) trong 10-15 năm. Theo đó, năm 2013 là năm quy hoạch chính sách, năm 2014 là năm công bố chính sách và 2015 là năm triển khai rầm rộ. 

Tuần Việt Nam xin giới thiệu bài viết 2 kỳ nhằm giúp độc giả hiểu thêm về con đường tơ lụa trên bộ, một trong hai bộ phận của siêu dự án đầy tham vọng của Bắc Kinh.

Tháng 5/2014, tuyến đường sắt cao tốc nối liền cả ba tỉnh Cam Túc, Thanh Hải và Tân Cương – một khu vực địa hình hiểm trở và nghèo khó bậc nhất TQ chính thức được đưa vào sử dụng với chiều dài khoảng 1.776 km, gồm 31 trạm dừng chân.

“Con đường tơ lụa gang thép” thời hiện đại nối liền hai miền Đông – Tây của TQ này không những có ý nghĩa quốc nội, mà còn với cả khu vực phía Tây của TQ với các nước láng giềng.

Trung Quốc dùng đòn hiểm mưu lợi bá quyền - 1

Bản đồ Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa. (Ảnh: AP)

Đầu kéo của siêu dự án

Nếu so sánh với các địa phương nằm trên tuyến đường tơ lụa đi qua của TQ, Tân Cương có một vị trí địa chính trị và kinh tế vô cùng quan trọng: tiếp giáp với 8 quốc gia trong vùng, có hơn 29 cửa khẩu lớn nhỏ.

Tân Cương được chính phủ TQ xem như một trung tâm của mọi triển khai chiến lược “con đường tơ lựa trên bộ”. Từ Tân Cương, sẽ có rất nhiều nhánh “vành đai kinh tế” tỏa ra và đi khắp nơi. Nó không chỉ kết nối toàn bộ khu vực Trung Á mà còn là sợi dây nối liền TQ với Nga và châu Âu.

Chính vì vậy, Tân Cương nhận được sự ủng hộ rất lớn từ các lãnh đạo Bắc Kinh. Tính đến hết 2014, đã có khoảng 19 hạng mục hạ tầng được triển khai với tổng mức đầu tư khoản 22,3 tỷ Nhân dân tệ.

Việc xây dựng hệ thống vành đai kinh tế trên cơ sở “con đường tơ lụa trên bộ” bắt đầu từ Tân Cương giúp TQ gỡ được nút thắt lạc hậu về kinh tế, xã hội của toàn bộ khu vực Tây Bắc. Từ đó mở toang cánh cửa đi vào khu vực Trung Á giàu tiềm năng khoáng sản, dầu mỏ. Tân Cương còn hứa hẹn trở thành trung tâm tài chính, trung tâm lưu chuyển hàng hóa lớn nhất khu vực Trung Á.

Thay đổi kết cấu tiền tệ thế giới

Theo truyền thông của Nga, với “con đường tơ lụa trên bộ”, TQ đã quyết tâm đầu tư xây dựng lại toàn bộ cơ sở hạ tầng, đồng thời quy hoạch lại hệ thống giao thông khoa học, hiệu quả, kết nối mạnh mẽ với các nước trong khu vực. Đồng thời trong quá trình thông thương với các nước, TQ sẽ dùng đồng Nhân dân tệ thay thế đồng đô la Mỹ.

Cũng có thể với siêu dự án, Bắc Kinh tham vọng sẽ từng bước xây dựng lại hệ thống kết cấu tiền tệ của thế giới trong tương lai theo hướng có lợi cho mình. Thông qua việc trao đổi thương mại, mậu dịch với các nước, Bắc Kinh muốn áp đặt cuộc chơi bằng cách sử dụng rộng rãi đồng Nhân dân tệ, từng bước “xóa sổ” đồng đô la Mỹ tại khu vực dự án đi qua.

Trung Quốc dùng đòn hiểm mưu lợi bá quyền - 2

Nếu không có thái độ cầu thị, “siêu dự án” vẫn chỉ là giấc mơ đeo đẳng bao thế hệ lãnh đạo TQ. (Ảnh: AP)

TQ sẽ tận dụng tối đa năng lực tài chính để xây dựng “sợi dây kinh tế” nối liền từ Thái Bình Dương đến châu Âu, nối các quốc gia khu vực Trung Á với Nam Á lại với nhau. Từ đó biến các quốc gia này trở thành đối tác thương mại, đầu tư và xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật của TQ. Nhằm làm “an lòng” các nước trong khu vực, truyền thông TQ tuyên truyền mạnh rằng đây sẽ là dự án mà các bên tham gia “cùng có lợi và cùng thắng”.

Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, ông Zheng Yong chỉ ra: Trong quá trình quy hoạch và bắt tay thực hiện “con đường tơ lụa trên bộ”, TQ đã tận dụng tối đa khả năng tài chính vốn có, cũng như năng lực xây dựng cơ sở hạ tầng một cách triệt để. Quy mô rót vốn đầu tư, gồm cả nhà nước lẫn tư nhân, ngày một tăng cao, cùng với đó là tốc độ thực hiện nhanh đến chóng mặt.

TQ của hôm nay đã trở thành một siêu cường về xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Đây là một phần trong những kinh nghiệm và thành tựu trong gần 40 năm cải cách mở cửa TQ, vốn đang bắt đầu được nước này lồng ghép vào chính sách “hướng ra bên ngoài” của mình.

Ví dụ tại các khu vực châu Á, châu Phi, Mỹ Latin…, TQ đã hỗ trợ tối đa các quốc gia xây dựng lại toàn bộ cơ sở hạ tầng. Thông qua việc xây dựng hệ thống giao thông, TQ “trình diễn” sức hấp dẫn và trình độ kỹ thuật của mình, từ đó “tiện tay” triển khai các ý tưởng tiếp theo.

Ngoài ra, trong quá trình hiện thực hóa “con đường tơ lụa trên bộ”, TQ tích cực đề xuất xây dựng Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB). Tuy nhiên trên thực tế, TQ đã âm thầm thiết lập một ngân hàng đầu tư phát triển con đường tơ lụa trên bộ vô cùng lớn. Qua đó, Bắc Kinh muốn thâu tóm và chi phối mọi hoạt động tiền tệ tại các khu vực nơi có siêu dự án đi qua, đồng thời ấp ủ dự án xây dựng ngân hàng xuyên khu vực, trong đó chủ yếu giao dịch bằng đồng Nhân dân tệ.

Những bước đi của TQ đã được vẽ rất kỹ lưỡng. Tuy nhiên, để nó đi vào thực tế và được các nước ủng hộ lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Tân Cương có thể trở thành một Thượng Hải phiên bản khác trên đại lục và để “siêu dự án” trở thành hiện thực, cần lắm một thái độ cầu thị, hài hòa và chân tình thực sự từ phía Bắc Kinh. Nếu không “siêu dự án” vẫn chỉ là giấc mơ đeo đẳng bao thế hệ lãnh đạo TQ mà thôi.

(Mời theo dõi tiếp kỳ 2).

Theo Nguyễn Tăng Nghị

Vietnamnet

(• Tác giả Nguyễn Tăng Nghị hiện là giảng viên Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM; Nghiên cứu sinh tại Học viện Quan hệ Quốc tế, Đại học Nhân dân Trung Quốc).

MỚI NHẤT
Lybia - căn cứ dự phòng của IS
Lybia - căn cứ dự phòng của IS

Tuần trước, bộ phận giám sát các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đã cảnh báo rằng, Lybia đang nổi lên như một thành trì quan trọng đối với nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Thứ tư, 09/12/2015 - 08:00

Nga điều thêm siêu tuần dương hạm Varyag đến bờ biển Syria
Nga điều thêm siêu tuần dương hạm Varyag đến bờ biển Syria

Trong một động thái mới nhất, Nga sẽ điều tuần dương hạm Varyag đến Syria, hợp thành bộ đôi chiến hạm phòng không siêu mạnh cùng với tuần dương hạm Moskva.

Thứ tư, 09/12/2015 - 07:00

Pháp chỉ huy lực lượng hải quân quốc tế chống IS
Pháp chỉ huy lực lượng hải quân quốc tế chống IS

Tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp đã chính thức tiếp quản vị trí chỉ huy lực lượng Hải quân của liên minh quốc tế trong cuộc chiến chống lại Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Thứ tư, 09/12/2015 - 06:00

Khả năng Ankara được Mỹ cung cấp phụ kiện “bom định vị”
Khả năng Ankara được Mỹ cung cấp phụ kiện “bom định vị”

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ mới đây đề xuất cung cấp các phụ kiện bom định vị giá 70 triệu USD cho Thổ Nhĩ Kỳ, Lầu Năm Góc cho hay.

Thứ tư, 09/12/2015 - 05:00

Quân đội Mỹ đặt mua tên lửa SM-3 thế hệ mới
Quân đội Mỹ đặt mua tên lửa SM-3 thế hệ mới

(Dân trí) - Tập đoàn Raytheon vừa nhận hợp đồng trị giá khoảng 543 triệu USD, cung cấp 17 tên lửa đánh chặn SM-3 Block IIA thế hệ mới cho Cơ quan phát triển các hệ thống chống tên lửa đạn đạo (MDA) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ.

Thứ tư, 09/12/2015 - 04:30

Thổ Nhĩ Kỳ bắt và trục xuất phóng viên Nga điều tra dầu lậu của IS
Thổ Nhĩ Kỳ bắt và trục xuất phóng viên Nga điều tra dầu lậu của IS

(Dân trí) - Nga đã lập tức lên tiếng chỉ trích hành động của Thổ Nhĩ Kỳ là “bất hợp pháp” và “không thể chấp nhận!

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:30

Nghi phạm thứ ba đánh bom rạp hát Paris là người Pháp
Nghi phạm thứ ba đánh bom rạp hát Paris là người Pháp

(Dân trí) - Cơ quan điều tra Pháp đã xác định danh tính kẻ đánh bom liều chết thứ ba trong vụ thảm sát rạp hát Bataclan là Foued Mohamed-Aggad, người Pháp. Hắn từng tới Syria tham chiến cho IS trước khi về nước năm 2014 với mục tiêu “tử vì đạo”.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:25

Tàu ngầm Triều Tiên hư hỏng nặng sau khi thử tên lửa
Tàu ngầm Triều Tiên hư hỏng nặng sau khi thử tên lửa

(Dân trí) - Tàu ngầm có thể phóng tên lửa đầu tiên của Triều Tiên bị cho là hư hại nặng sau đợt phóng thử tên lửa không thành công hôm 28/11 vừa qua, theo nguồn tin tình báo quốc phòng.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:10

Trực thăng tấn công của Nga áp sát Thổ Nhĩ Kỳ
Trực thăng tấn công của Nga áp sát Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã triển khai các trực thăng tấn công và vận tải đến một căn cứ ở Armenia, sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Đây có thể là lời cảnh báo với Ankara.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:00

Đức chặn âm mưu khủng bố tại thủ đô Berlin
Đức chặn âm mưu khủng bố tại thủ đô Berlin

(Dân trí) - Cảnh sát Đức đồng thời cũng lục soát nhiều nơi tại thủ đô và bang miền đông Saxony, nhằm truy lùng 3 nghi can được cho là đang lên kế hoạch tấn công khủng bố Berlin bằng thuốc nổ.

Thứ tư, 09/12/2015 - 02:30

Nước Nga của Putin lo Trung Quốc "uy hiếp an ninh"
Nước Nga của Putin lo Trung Quốc "uy hiếp an ninh"

Giới chuyên gia quân sự của Nga cho rằng, với tuyến đường sắt, quân đội Trung Quốc có thể đến các nước Trung Á chỉ trong chưa đầy ba giờ đồng hồ.

Thứ tư, 09/12/2015 - 02:00

Venezuela: Thế bấp bênh như đi trên dây sau bầu cử Quốc hội
Venezuela: Thế bấp bênh như đi trên dây sau bầu cử Quốc hội

(Dân trí) - Thất bại lịch sử của ‘‘chủ nghĩa Chavez” đã được đa số cử tri Venezuela làm nên khi dùng lá phiếu để bày tỏ phản ứng với đương kim Tổng thống Maduro, mở ra một thời kỳ bấp bênh như đi trên dây với Venezuela.

Thứ tư, 09/12/2015 - 01:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Trung Quốc: "Quan tham" nhận hối lộ 3,7 triệu USD lĩnh án 15 năm tù
Trung Quốc: "Quan tham" nhận hối lộ 3,7 triệu USD lĩnh án 15 năm tù

(Dân trí) - Trung Quốc đã kết án cựu Phó chủ tịch tỉnh Hồ Bắc 15 năm tù vì tội tham nhũng và nhận hối lội. Đây là vụ án mới nhất trong chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng do Chủ tịch nước Tập Cận Bình phát động.

Thứ tư, 09/12/2015 - 12:23

Bộ chính trị 2.0 của Tổng thống Vladimir Putin
Bộ chính trị 2.0 của Tổng thống Vladimir Putin

Ngày 3-11-2015, Công ty Minchenko, tổ chức tư vấn do nhà nghiên cứu chính trị thân Điện Kremli Evgeny Minchenko đứng đầu đã công bố báo cáo thường niên “Bộ Chính trị 2.0” về vai trò của các nhân vật thân cận với Tổng thống Vladimir Putin.

Thứ tư, 09/12/2015 - 12:00

Toàn cảnh thế giới qua những bức ảnh đắt giá nhất của AP
Toàn cảnh thế giới qua những bức ảnh đắt giá nhất của AP

Hàng năm, Hãng thông tấn AP lại bình chọn những bức ảnh tư liệu đẹp nhất của các nhà báo trên thế giới và những tác phẩm dưới đây sẽ phần nào miêu tả các sự kiện quan trọng của thế giới trong năm qua.

Thứ tư, 09/12/2015 - 11:00

Donald Trump dọa tranh cử độc lập sau phát ngôn gây sốc về người Hồi giáo
Donald Trump dọa tranh cử độc lập sau phát ngôn gây sốc về người Hồi giáo

(Dân trí) - Ứng viên tổng thống hàng đầu của đảng Cộng hòa Mỹ Donald Trump mới đây tiếp tục gây sốc với kêu gọi cấm hoàn toàn người Hồi giáo vào Mỹ. Trump cũng tuyên bố ý định ra tranh cử tổng thống độc lập sau chỉ trích của dư luận quốc tế.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:37

Mỹ trừng phạt Triều Tiên vì kinh doanh vũ khí
Mỹ trừng phạt Triều Tiên vì kinh doanh vũ khí

Mỹ hôm 8-12 đã áp đặt lệnh trừng phạt tài chính lên 6 cá nhân và một số công ty liên quan đến sự tăng nhanh vũ khí tại Triều Tiên.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:30

Công nương Kate lần đầu đội vương miện ưa thích của Công nương Diana
Công nương Kate lần đầu đội vương miện ưa thích của Công nương Diana

(Dân trí) - Công nương Kate Middleton của xứ Cambridge lần đầu tiên đội chiếc vương miện Lover’s Knot ưa thích của mẹ chồng là cố công nương Diana trong một buổi tiệc chiêu đãi ngoại giao.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:27

IS mưu đồ thánh chiến toàn cầu nếu phương Tây điều bộ binh
IS mưu đồ thánh chiến toàn cầu nếu phương Tây điều bộ binh

(Dân trí) - Giữa lúc các cuộc không kích nhằm vào IS tiếp tục leo thang, không ít ý kiến cho rằng cần phải điều bộ binh để thực sự hủy diệt nhóm này. Tuy nhiên, đây chính là điều IS mong đợi: một trận chiến cuối cùng với phương Tây như lời tiên tri.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:11

Nước cờ quá mạo hiểm của Erdogan
Nước cờ quá mạo hiểm của Erdogan

Ankara ngày càng trở nên táo bạo với chính sách ngoại giao của mình, nhưng chọc tức Nga có thể sẽ là một bước đi quá xa.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:00

Nga dội gần 2.000 quả bom diệt khủng bố tại Syria chỉ trong 4 ngày
Nga dội gần 2.000 quả bom diệt khủng bố tại Syria chỉ trong 4 ngày

(Dân trí) - Không quân Nga đã dội gần 2.000 quả bom tại Syria, phá hủy hàng loạt mục tiêu cơ sở hạ tầng của khủng bố chỉ trong 4 ngày qua, Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong một tuyên bố ngày 8/12.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:45

Iraq đề nghị NATO hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ rút quân
Iraq đề nghị NATO hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ rút quân

(Dân trí) - Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi ngày 8/12 đã hối thúc NATO gia tăng áp lực lên đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ để rút quân ngay lập tức ra khỏi miền bắc Iraq sau khi Ankara từ chối rút quân đã phái đến trước đó.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:27

Mỹ đóng cửa tổng lãnh sự tại Thổ Nhĩ Kỳ vì lý do an ninh
Mỹ đóng cửa tổng lãnh sự tại Thổ Nhĩ Kỳ vì lý do an ninh

(Dân trí) - Mỹ sẽ đóng cửa tổng lãnh sự nước này tại Istanbul, thành phố lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ, ngày hôm nay (9/12) vì lý do an ninh.

Thứ tư, 09/12/2015 - 08:29

Thổ Nhĩ Kỳ cân nhắc trả đũa cấm vận của Nga
Thổ Nhĩ Kỳ cân nhắc trả đũa cấm vận của Nga

(Dân trí) - Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu hôm qua 8/12 cho biết chính phủ nước này đang cân nhắc các biện pháp trả đũa lệnh trừng phạt của Nga sau vụ bắn rơi máy bay Su-24.

Thứ tư, 09/12/2015 - 08:19