Tranh cãi quanh kế hoạch xây chung cư trên boongke cuối cùng của Hitler

Các nhà vận động cho rằng boongke nằm trên phố Voss ở Berlin nên được chuyển thành bảo tàng, nhưng chính quyền thành phố phản đối việc bảo tồn vì lo ngại nơi đây có thể trở thành điểm hành hương của các phần tử tân phát xít.

"Đây là boongke cuối cùng còn sót lại thuộc khu hành chính của chính quyền Đức Quốc xã và có thể mở cửa cho công chúng", ông Kay Heyne, đại diện tổ chức phi lợi nhuận Berliner Unterwelten, cho biết.

Ông cho rằng ngày càng nhiều người đang quên đi những bài học của lịch sử, và việc biến boongke thành một bảo tàng dành riêng cho sự thất bại của Đức Quốc xã có thể góp phần ngăn chặn làn sóng cực đoan đang gia tăng tại châu Âu.

Boongke này từng xuất hiện trong một bộ phim tuyên truyền của Liên Xô được thực hiện sau khi phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện vào tháng 5/1945.

Boongke nằm bên dưới Tòa Nhà Thủ tướng Đế chế Mới, nơi Hitler thường tiếp đón các nguyên thủ và quan chức nước ngoài. Đây là một phần của mạng lưới boongke bê tông cốt thép nằm dưới các tòa nhà bộ ngành. Mạng lưới này bao gồm cả Führerbunker, cách đó khoảng 120m, nơi Hitler đã tự sát.

Führerbunker sau đó đã bị lấp kín và hiện chỉ còn là một bãi đỗ xe bình thường, xung quanh là các khu chung cư kiểu Liên Xô được chính quyền Đông Đức xây dựng. Ngoài boongke trên phố Voss, hầu như không còn dấu tích nào của trung tâm quyền lực của Hitler.

Hiện một nhà đầu tư có trụ sở tại Hamburg dự định xây dựng 66 căn hộ cùng khu văn phòng ngay phía trên boongke cuối cùng còn sót lại này.

Ông Heyne cho biết kế hoạch trên sẽ khiến boongke bị phá hủy hoàn toàn. Hiện công chúng không được phép tiếp cận địa điểm này. Ông đề nghị điều chỉnh dự án để bảo tồn lối vào boongke, trong khi vẫn cho phép xây dựng khu căn hộ trên khu đất.

Tổ chức Berliner Unterwelten muốn hợp tác với Bảo tàng Holocaust để xây dựng một bảo tàng bên trong boongke, tập trung vào thất bại thảm khốc của Đức Quốc xã.

Mặt khác, Sở Nhà ở Berlin cho biết họ phản đối việc bảo tồn boongke và từ chối đưa ra thêm ý kiến.

Ông Christian Gaebler, Thượng nghị sĩ phụ trách nhà ở của đảng Dân chủ Xã hội (SPD), trước đây từng tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không cản trở việc xây dựng nhà ở mới chỉ để giữ lại một boongke, nơi sau đó thậm chí có thể trở thành địa điểm hành hương", ông nói.

Ông Pinchas Goldschmidt, Chủ tịch Hội nghị các Giáo sĩ Do Thái châu Âu, cho rằng khu đất này nên được giao cho một trong các cộng đồng Do Thái tại Berlin.

"Không nên có bất kỳ cuộc tranh luận nào về tương lai của địa điểm này. Các cơ sở của cộng đồng Do Thái nên được xây dựng phía trên nó. Chính tại nơi họ từng tìm cách xóa sổ sự sống của người Do Thái khỏi châu Âu, hãy để người Do Thái xây dựng một tương lai", ông cho biết.

Chỉ cách boongke khoảng 300m là Đài tưởng niệm những người Do Thái ở châu Âu bị sát hại trong nạn diệt chủng Holocaust.

Bà Merja Kaskett, 55 tuổi, lần đầu đến thăm Berlin, cho rằng boongke nên được bảo tồn vì thế hệ trẻ đang dần quên đi những bài học từ cuộc chiến. "Bạn phải thừa nhận và tôn trọng lịch sử, có lẽ để không lặp lại những sai lầm ấy", bà nói.