Mỹ tính chi 672 triệu USD tiêu hủy kho hạt nhân của Iran?

Fox News dẫn nguồn thạo tin cho biết, khoản tiền này nằm trong khuôn khổ gói ngân sách bổ sung trị giá 80 tỷ USD dự kiến trình lên quốc hội.

Khoản kinh phí này sẽ hỗ trợ việc thu gom và tiêu hủy vật liệu hạt nhân của Iran, bao gồm uranium hexafluoride (UF6), uranium ở nhiều dạng khác nhau và nhiên liệu cho lò phản ứng nghiên cứu, trong đó có uranium làm giàu ở mức độ cao, theo nguồn tin.

Đề xuất cũng sẽ tài trợ cho các hoạt động xác minh của Mỹ bên trong Iran, hỗ trợ các cuộc thanh sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), tăng cường năng lực phát hiện hoạt động buôn bán vật liệu hạt nhân và mở rộng hoạt động của Đội Hỗ trợ Khẩn cấp Hạt nhân (NEST) trên khắp Trung Đông.

Khoản kinh phí này sẽ được chuyển cho Bộ Năng lượng Mỹ nhằm hỗ trợ “các hoạt động chấm dứt khả năng phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran, bao gồm xử lý các vật liệu, công nghệ, thiết bị và cơ sở hạ tầng nhạy cảm liên quan đến phổ biến hạt nhân".

Đề xuất ngân sách được đưa ra trong bối cảnh các nhà đàm phán Mỹ và Iran đang tìm cách chuyển bản ghi nhớ vừa ký gần đây thành một thỏa thuận chi tiết hơn về chương trình hạt nhân của Iran và kho dự trữ uranium làm giàu của nước này.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đang báo cáo với các thành viên của Nhóm Nghiên cứu Cộng hòa tại Hạ viện về đề nghị ngân sách 80 tỷ USD nhằm chi trả cho chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran và bổ sung kho dự trữ đạn dược. Nội dung chính thức của đề xuất ngân sách dự kiến sẽ được trình lên Quốc hội trong những ngày tới.

Bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký ngày 17/6 đã khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu tại Thụy Sĩ, đồng thời xác lập điều kiện tối thiểu có thể chấp nhận đối với kho dự trữ khoảng 408kg uranium được làm giàu là “pha loãng” làm giảm nồng độ.

Bản ghi nhớ nêu rõ: “Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã nhất trí giải quyết việc xử lý lượng vật liệu đã được làm giàu theo một cơ chế sẽ được hai bên thống nhất phù hợp với lộ trình nêu tại đoạn 7, với phương pháp tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA".

Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn chưa giải đáp nhiều câu hỏi quan trọng về số phận cuối cùng của kho uranium làm giàu của Iran.

Cho đến nay, chưa bên nào công khai cho biết liệu đã đạt được thỏa thuận về cách xử lý lượng vật liệu này hay chưa, bao gồm khả năng tiếp tục lưu giữ tại Iran, được pha loãng, chuyển sang một quốc gia khác hoặc bị tiêu hủy hoàn toàn.

Trong điều mà Phó Tổng thống JD Vance gọi là một “cột mốc quan trọng”, ông cho biết Iran đã đồng ý cho các thanh sát viên của IAEA thuộc Liên hợp quốc quay trở lại nước này lần đầu tiên kể từ khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran hồi năm ngoái. Tuy nhiên, Iran đã bác bỏ thông tin này.

Iran cũng bác bỏ những cáo buộc cho rằng họ phát triển vũ khí hạt nhân và khẳng định có quyền theo đuổi chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.