Liên hợp quốc thông qua bản đồ thế giới mới

Nghị quyết do Togo khởi xướng và được các quốc gia thành viên Liên minh châu Phi (AU) bảo trợ được thông qua với sự ủng hộ của 164 quốc gia, bao gồm cả Pháp và Anh. Mỹ là quốc gia duy nhất bỏ phiếu chống, cùng với 6 quốc gia bỏ phiếu trắng.

Mặc dù phán quyết của Liên hợp quốc không mang tính ràng buộc pháp lý, nhưng động thái này sẽ dẫn đến sự thay đổi trên các bản đồ được các tổ chức trên toàn thế giới sử dụng.

Bản đồ Mercator, vốn được sử dụng phổ biến từ thế kỷ XVI, liên tục hứng chịu nhiều chỉ trích khi thể hiện diện tích châu Phi chỉ tương đương với đảo Greenland, dù trên thực tế châu lục này lớn gấp 14 lần. Giới phân tích cho rằng sự sai lệch này đã dẫn đến việc thu hẹp nhu cầu phát triển và tiềm năng của các quốc gia nằm gần đường xích đạo.

Nhà địa lý người Kenya Kioko Muendo đánh giá bản đồ Mercator đã ngầm làm giảm giá trị nguồn tài nguyên, quy mô dân số cũng như các cơ hội đầu tư của châu Phi.

"Bản đồ không chỉ đơn thuần là hướng dẫn cho du khách, chúng định hình cách các khu vực được nhìn nhận về mặt chính trị và kinh tế”, nhà kinh tế này nhận định.

Phép chiếu Mercator được nhà địa lý Gerardus Mercator thiết kế vào năm 1569 nhằm hỗ trợ các nhà thám hiểm châu Âu định hướng trên biển.

Sự bóp méo của bản đồ này xuất phát từ việc không thể thể hiện chính xác bề mặt của một quả cầu lên một mặt phẳng hai chiều. Khi vẽ bản đồ thế giới, các nhà lập bản đồ buộc phải chấp nhận sự đánh đổi. Bản đồ Mercator thể hiện độ cong của Trái Đất bằng cách làm cho các quốc gia gần xích đạo trông nhỏ hơn thực tế, trong khi các quốc gia gần hai cực lại xuất hiện to hơn đáng kể.

Nhằm khắc phục tình trạng này, vào năm 2018, một nhóm các nhà lập bản đồ đã tạo ra bản đồ bảo toàn diện tích mang tên Equal Earth. Đến tháng 2, 54 quốc gia thành viên của AU chính thức phê chuẩn bản đồ này và khẳng định nó "thể hiện chính xác hơn kích thước của tất cả các châu lục, đặc biệt là châu Phi”.

Phát biểu trước báo giới trước cuộc bỏ phiếu, Bộ trưởng Ngoại giao Togo Robert Dussey tuyên bố: "Một thế giới công bằng phải bắt đầu từ một bản đồ công bằng”.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot bày tỏ sự ủng hộ và tuyên bố Bộ Ngoại giao Pháp sẽ ngừng sử dụng bản đồ Mercator.

"Thay đổi bản đồ rõ ràng không làm thay đổi thế giới. Nhưng việc sửa chữa một sự sự bóp méo đã là một hành động mang lại sự thật”, ông nói.

Ngược lại, đại diện của Mỹ tại Liên hợp quốc, cho rằng nghị quyết này làm giảm giá trị công việc và mục đích của Đại hội đồng.