Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết?

Cho đến nay, “bộ ba” hạt nhân của Nga và Mỹ đều đang bị khống chế bởi Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START-3).
>>Tổng thống Putin chào hàng Mỹ vũ khí hạt nhân siêu thanh
>>NATO có thể vô tình làm lộ kho vũ khí hạt nhân của Mỹ tại châu Âu

START-3 - chiếc vòng kim cô

Người ta ước tính Nga có khoảng 4.490 vũ khí hạt nhân, trong đó, 1.600 đơn vị dùng cho tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom chiến lược, 1.070 đơn vị tương tự đang được niêm cất, và 1.820 đơn vị còn lại là vũ khí chiến thuật. Tính cả 2.000 đầu đạn đang chờ tháo dỡ, tổng kho vũ khí của Nga có 6.490 đầu đạn.

“Bộ ba hạt nhân” thường được hiểu là sự hiện diện của ba cấu phần gồm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm hạt nhân, và không quân chiến lược. Chỉ khi hội tụ đủ các thành tố đó mới bảo đảm gây tổn thất không thể khắc phục cho kẻ thù tiềm năng - giáng đòn tấn công hạt nhân ngay cả trong bối cảnh xung đột quy mô lớn. Hiện tại, chỉ có Mỹ và Nga chính thức có "bộ ba hạt nhân", theo một số nhà quan sát, Trung Quốc có thể nằm trong số này.

Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết? - 1

Tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-28 Sarmat; Nguồn: nationalinterest.org

Thỏa thuận quốc tế chính khống chế bộ ba hạt nhân của Mỹ và Nga là Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START-3), bắt đầu có hiệu lực từ tháng 2/2011, theo đó, trong vòng mười năm, Washington và Moscow giảm số lượng đầu đạn hạt nhân của mình xuống còn 1.550 đơn vị, và số lượng ICBM, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và máy bay ném bom hạng nặng - xuống còn 700. Với sự ra đời của vũ khí siêu thanh, cải tiến tên lửa hành trình, sự xuất hiện một số vũ khí phi truyền thống và công nghệ vũ trụ, việc các bên đạt được ngưỡng giới hạn sẽ không gặp những khó khăn đặc biệt.

Bộ ba cũ

Tính đến tháng 3/2019, tại 11 địa điểm, 39 trung đoàn của Lực lượng Tên lửa Chiến lược với 318 ICBM R-36M (Satan), UR-100N (Stiletto), RT-2PM Topol (Sickle), RT-2PM2 Topol-M và PC-24 Yars gồm nhiều biến thể khác nhau, có khả năng mang tổng cộng 1.138 đầu đạn hạt nhân. Phần lớn các tên lửa này mang đầu đạn có thể tách rời với các cơ cấu dẫn đường riêng biệt (IN). Một số trong số này đã được thay mới hoặc lên kế hoạch trang bị bằng các vũ khí đầy triển vọng, trong đó có tên lửa siêu âm Avangard và ICBM RS-28 Sarmat.

Hải quân có 10 tàu ngầm hạt nhân đang hoạt động mang SLBM, gồm 6 tàu ngầm của dự án 667BDRM Delphin (Delta IV), 1 tàu tuần dương (K-44 Ryazan) của dự án 667BDR Kalmar (Delta III) và 3 tàu ngầm dự án 955 Borey. Mỗi tàu ngầm được thiết kế để mang tới 16 SLBM có cơ cấu IN riêng biệt. Số lượng đầu đạn hạt nhân của các tên lửa này (R-29R và R-29RMU2 Sineva) vượt quá 700, trong khi đó, với tình trạng hiện, tàu ngầm hạt nhân Nga chỉ có khả năng mang theo khoảng 600 đầu đạn.

Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết? - 2

Tàu ngầm hạt nhân lớp Oscar; Nguồn: nationalinterest.org

Lực lượng không quân vũ trụ (VKS) có từ 60 - 70 máy bay ném bom chiến lược Tu-160 và Tu-95MS mang tên lửa, trong khi theo START-3, không quá 50 chiếc ở trạng thái có khả năng chiến đấu. Mỗi trong số máy bay đó có thể mang tên lửa hành trình Kh-55 và Kh-101 gắn đầu đạn hạt nhân (Kh-102 - đầu đạn nhiệt hạch). Không giống như Tu-160, thiết bị để bom rơi tự do từ Tu-95MS đã bị tháo dỡ. Tổng cộng, tất cả các máy bay Tu-160 và Tu-95MS của Nga đang hoạt động (sẵn sàng chiến đấu) có thể mang theo hơn 700 tên lửa hành trình.

Đuổi kịp và thắng

Kể từ năm 1949, Liên Xô đã sản xuất khoảng 55.000 đầu đạn hạt nhân chiến lược và chiến thuật, trong khi con số đó của Mỹ vào khoảng 65.500, kể từ năm 1945. Moscow đã vượt Washington về số lượng vũ khí hạt nhân trong những năm 1977-1978 (24.281 - 26.169 đơn vị). Số lượng đầu đạn hạt nhân ở Liên Xô cao nhất là vào năm 1986 (40.159 đơn vị).

Giữa những thời điểm trên, ở Liên Xô, có sự phát triển ổn định của vũ khí hạt nhân, sau đó được thay thế bằng sự cắt giảm chúng có hệ thống. Vào thời điểm sụp đổ tháng 12/1991, số lượng đầu đạn hạt nhân ở Liên Xô ước tính 29.154 đơn vị, nhiều hơn khoảng 1,5 lần so với Mỹ; cả hai cường quốc này chiếm khoảng 97% tổng số đầu đạn hạt nhân trên hành tinh.

Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết? - 3

Máy bay ném bom Nga đang bị chặn bởi một tiêm kích Mirage của Pháp; Nguồn: rferl.org

Vũ khí hạt nhân của Nga giảm nhanh nhất trong thập kỷ cuối của thế kỷ trước. Việc giảm vũ khí hạt nhân ở Mỹ sau đó diễn ra chậm hơn, điều này có thể được giải thích bằng số lượng ban đầu của chúng nhỏ hơn. Hiện nay, số lượng đầu đạn hạt nhân của Moscow và Washington tương đương nhau; sự khác biệt về khả năng chiến đấu của "bộ ba hạt nhân" của cả hai cường quốc phụ thuộc vào thực trạng hiện tại của không quân và hải quân.

Các phương tiện chiến lược mang vũ khí hạt nhân đang dần trở nên ít giá trị hơn đối với quốc phòng và nhường chỗ cho vũ khí hạt nhân chiến thuật. Điều này có liên quan đến sự phát triển của các hệ thống siêu thanh và tên lửa hành trình có độ chính xác cao, cũng như việc quân sự hóa không gian gần Trái Đất sắp tới. Do kết quả của quá trình này, “bộ ba” hạt nhân sẽ trở thành “bộ tứ” phi hạt nhân vì hiện tại, vũ khí hạt nhân không được phép đưa vào vũ trụ.

Theo CTV Lê Ngọc

VOV.VN

MỚI NHẤT
Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông
Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông

Bình luận về vai trò của Nga tại khu vực Trung Đông, tờ Foreign Affairs mới đây dự đoán, chắc chắn, Nga sẽ nổi lên thành một “nhà môi giới” quyền lực ngang hàng và thậm chí còn quan trọng hơn Mỹ, sau khi thành công ở nơi Mỹ đã thất bại.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:33

30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử
30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử

Sự sụp đổ của bức tường Berlin là thất bại của một mô hình nhưng không phải là dấu chấm hết cho các mô hình khác.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:25

Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga
Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga

(Dân trí) - Cựu vương Malaysia Muhammad V được cho là đã gợi ý sẽ mở một quỹ tín thác 250.000 USD cho mẹ con cựu hoa hậu Moscow Okasana Voevodina với một số điều kiện đi kèm, trong đó có việc hai bên sẽ ngừng liên lạc với nhau.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:54

17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq
17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq

(Dân trí) - Gần 20 rocket đã nã vào một căn cứ không quân Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:12

Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông
Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông

(Dân trí) - Tàu lặn không người lái do Trung Quốc phát triển với khả năng hoạt động tầm xa ở Biển Đông đã hoàn tất cuộc thử nghiệm kéo dài hơn 1 tháng.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:11

Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”
Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao của Mỹ thừa nhận rằng NATO cần phải thay đổi để phát triển hơn nữa, sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói khối liên minh quân sự đang đối mặt với tình trạng “chết não”.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:40

Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay
Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay

(Dân trí) - Một người đẹp Iran bị giới chức nước này truy nã về các cáo buộc hình sự đã được phép tị nạn chính trị tại Philippines sau 3 tuần bám trụ tại sân bay ở thủ đô Manila.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:32

Lễ an táng gặp sự cố, thi thể cựu thị trưởng Peru văng khỏi quan tài
Lễ an táng gặp sự cố, thi thể cựu thị trưởng Peru văng khỏi quan tài

(Dân trí) - Thi thể của cựu thị trưởng Peru bị văng ra khỏi quan tài khi một sự cố xảy ra trong quá trình hạ huyệt tại lễ tang của ông.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:49

Tranh cãi quanh cuốn sách của “kháng chiến quân” về Tổng thống Trump
Tranh cãi quanh cuốn sách của “kháng chiến quân” về Tổng thống Trump

Nội dung cuốn sách có tên “Một lời cảnh báo” của tác giả “ẩn danh” được Washington Post tiết lộ chưa đầy 2 tuần trước khi nó lên kệ vào 19/11 tới.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:39

Ông Trump chưa đồng ý gỡ bỏ thuế với Trung Quốc
Ông Trump chưa đồng ý gỡ bỏ thuế với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn chưa đồng ý gỡ bỏ thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc, mặc dù Bắc Kinh muốn ông làm như vậy.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 08:49

Tổng thống Trump có thể sang Nga dự duyệt binh Ngày Chiến Thắng
Tổng thống Trump có thể sang Nga dự duyệt binh Ngày Chiến Thắng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc lời mời từ Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc tham dự lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng vào năm sau. Ông chủ Nhà Trắng cho biết ông rất muốn tham gia sự kiện này nếu có thể.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 08:33

Iran tung video bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài, Mỹ lên tiếng
Iran tung video bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài, Mỹ lên tiếng

(Dân trí) - Truyền thông Iran đăng tải đoạn video được cho ghi lại cảnh tên lửa nước này xuất phát từ bệ phóng bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài. Mỹ sau đó đã lên tiếng khẳng định đây không phải là thiết bị của Washington.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 07:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Thiết bị an ninh Trung Quốc “đội lốt” hàng Mỹ xâm nhập vào quân đội
Thiết bị an ninh Trung Quốc “đội lốt” hàng Mỹ xâm nhập vào quân đội

(Dân trí) - Một công ty ở Mỹ đã bị cáo buộc nhập khẩu trái phép các thiết bị an ninh do Trung Quốc sản xuất rồi thay đổi nhãn mác thành hàng Mỹ để bán cho quân đội Mỹ.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 06:56

Tổng thống Pháp hủy dự án tỉ USD có sự góp mặt của Trung Quốc
Tổng thống Pháp hủy dự án tỉ USD có sự góp mặt của Trung Quốc

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron quyết định hủy dự án khu phức hợp mua sắm và giải trí trị giá 3 tỉ euro của Tập đoàn bán lẻ Auchan (Pháp) và Tập đoàn Vạn Đạt (Trung Quốc) gần thủ đô Paris.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 10:15

Nhật Bản hỗ trợ Quảng Ninh thúc đẩy tăng trưởng xanh
Nhật Bản hỗ trợ Quảng Ninh thúc đẩy tăng trưởng xanh

(Dân trí) - Với sự hỗ trợ của các chuyên gia Nhật Bản và tỉnh Shiga, Quảng Ninh đã thành công trong việc cải thiện quỹ bảo vệ môi trường, đưa ra các mô hình khuyến khích sử dụng năng lượng hiệu quả, thúc đẩy các chương trình du lịch sinh thái...

Thứ sáu, 08/11/2019 - 10:11

Giáo sư Mỹ gốc Việt gây “sốt” với phương pháp giáo dục với thú bông
Giáo sư Mỹ gốc Việt gây “sốt” với phương pháp giáo dục với thú bông

(Dân trí) - Một giáo sư người Mỹ gốc Việt đã gây “sốt” trên mạng xã hội nhờ phương pháp dạy học đặc biệt với những con thú nhồi bông.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 08:36

Đối đầu Mỹ - Trung: "Đừng mơ Washington sẽ nhẹ tay với Bắc Kinh"
Đối đầu Mỹ - Trung: "Đừng mơ Washington sẽ nhẹ tay với Bắc Kinh"

(Dân trí) - Giới phân tích cho rằng dù ông Trump có tái đắc cử vào Nhà Trắng năm sau hay không thì Washington cũng sẽ không thay đổi chính sách mạnh tay với Trung Quốc, khi nước này luôn ôm mộng bá quyền.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 07:57

Hy hữu mèo “anh hùng” cứu bé trai 1 tuổi thoát chết trong gang tấc
Hy hữu mèo “anh hùng” cứu bé trai 1 tuổi thoát chết trong gang tấc

(Dân trí) - Một con mèo tại Colombia đã trở nên nổi tiếng sau khi cứu bé trai 1 tuổi suýt rơi xuống cầu thang trong nhà.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 05:39

Mỹ bắt người phụ nữ liều lĩnh trèo vào chuồng, nhảy múa “trêu” sư tử
Mỹ bắt người phụ nữ liều lĩnh trèo vào chuồng, nhảy múa “trêu” sư tử

(Dân trí) - Cảnh sát New York, Mỹ đã bắt một phụ nữ sau khi người này đã lẻn vào trong chuồng sư tử ở một sở thú. Video ghi lại cảnh cô này nhảy múa trước con thú dữ đã bị chỉ trích dữ dội trên mạng xã hội.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 04:07

Cuộc đoàn tụ sau 44 năm của người mẹ Việt và con gái Babylift
Cuộc đoàn tụ sau 44 năm của người mẹ Việt và con gái Babylift

(Dân trí) - Người phụ nữ ngoài 70 tuổi đã may mắn tìm lại được “giọt máu” của mình sau 44 năm tìm kiếm, kể từ khi chiến dịch không vận Babylift đưa con gái bà từ Việt Nam sang Mỹ.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 03:50

Con trai ông Hồ Cẩm Đào có thể sắp được bổ nhiệm chức ngang thứ trưởng
Con trai ông Hồ Cẩm Đào có thể sắp được bổ nhiệm chức ngang thứ trưởng

(Dân trí) - Con trai duy nhất của cựu Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào - Hồ Hải Phong, được cho đã nhận được lời đề nghị để thăng chức lên một vị trí ngang với thứ trưởng nội các, báo Straits Times đưa tin.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 02:40

Thêm quan chức Mỹ cung cấp lời khai bất lợi cho Tổng thống Trump
Thêm quan chức Mỹ cung cấp lời khai bất lợi cho Tổng thống Trump

(Dân trí) - Trong biên bản lời khai trong cuộc điều tra luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump mới được công bố, quan chức ngoại giao George Kent tiếp tục đưa ra những thông tin được cho sẽ gây bất lợi cho ông chủ Nhà Trắng trong bối cảnh Hạ viện Mỹ sắp tổ chức điều trần công khai vào tuần tới.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 01:54

Cảnh sát khám nhà anh em nghi phạm vụ 39 người Việt thiệt mạng tại Anh
Cảnh sát khám nhà anh em nghi phạm vụ 39 người Việt thiệt mạng tại Anh

(Dân trí) - Cảnh sát Ireland đã tiến hành khám xét nhà của hai anh em nghi phạm đang bị truy nã vì nghi ngờ có liên quan tới vụ 39 người Việt tử nạn trong thùng xe tải ở Anh hồi tháng 10.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 01:43

Tàu hàng Mỹ lần đầu tiên tiếp tế tàu hải quân Ấn Độ trên Biển Đông
Tàu hàng Mỹ lần đầu tiên tiếp tế tàu hải quân Ấn Độ trên Biển Đông

Một tàu vận tải biển của Mỹ đã tiến hành hoạt động tiếp tế trên biển (RAS) cho một tàu hộ tống của Hải quân Ấn Độ ở Biển Đông.

Thứ sáu, 08/11/2019 - 12:06