Chiến thuật giúp Iran bào mòn kho tên lửa của Mỹ

Iran thay đổi chiến thuật

Trong 5 ngày căng thẳng vào tháng trước, Iran đã phóng các đợt máy bay không người lái (UAV) và tên lửa nhắm vào lực lượng Mỹ tại 3 căn cứ ở Jordan, với hy vọng chọc thủng hệ thống phòng không hùng hậu của Mỹ.

Bằng cách sử dụng tên lửa tiên tiến có khả năng đột ngột thay đổi hướng bay, Iran đã không kích dồn dập vào các hệ thống phòng thủ của các căn cứ này, khiến Mỹ phải tiêu tốn lượng kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot vốn đang khan hiếm.

Vào ngày thứ năm, Iran đã chọc thủng được hàng rào phòng thủ. Một tên lửa đã đánh trúng các khu nhà ở lắp ghép tại một trong những căn cứ của Mỹ ở Trung Đông hôm 17/7. Vụ tấn công làm 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương.

Các quan chức Lầu Năm Góc sau đó thừa nhận hàng chục binh sĩ khác bị thương và nhiều máy bay bị hư hỏng sau các cuộc tấn công ở Jordan tuần đó.

"Chúng tôi đã bắn hạ gần như toàn bộ tên lửa. Có một quả đã lọt lưới", Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu.

Các cuộc tập kích đã tiết lộ sự kết hợp của hai xu hướng quan trọng.

Thứ nhất, Iran đã trở thành một đối thủ đáng gờm hơn khi cuộc chiến tiếp diễn, học được cách né tránh hệ thống phòng không của Mỹ khi họ mở rộng chiến trường sang hầu hết khu vực Trung Đông. Iran cũng tranh thủ sự hỗ trợ của các đồng minh như lực lượng Houthi ở Yemen.

Thứ hai, nguồn cung tên lửa đánh chặn của Lầu Năm Góc sụt giảm nhanh chóng, khiến những vũ khí này trở nên quý giá hơn qua từng ngày xung đột.

Hai xu hướng này làm nổi bật một thực tế rằng một siêu cường quân sự vẫn có thể bị kiềm chế bởi một đối thủ yếu hơn nhưng sẵn sàng tiến hành xung đột bất đối xứng để tìm kiếm bất kỳ lợi thế nào có thể.

Kho tên lửa của Mỹ bị bào mòn

Theo nguồn thạo tin, Lầu Năm Góc đã sử dụng hơn 1.500 tên lửa đánh chặn Patriot trong cuộc chiến và hiện còn chưa đến 1.700 quả. Mỹ chỉ sản xuất khoảng 600 tên lửa đánh chặn trong cả năm 2025.

"Iran đang gây ra nhiều khó khăn hơn cho các hệ thống phòng không (của Mỹ) khi một loạt cả tên lửa lẫn UAV cùng bay tới. Họ đã tận dụng hiệu quả chiến thuật của Nga, khiến việc bảo vệ các căn cứ của Mỹ ở Vùng Vịnh trở nên khó khăn hơn", Seth G. Jones, chủ tịch bộ phận phòng thủ và an ninh tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), giải thích.

Theo hai quan chức Mỹ, tháng trước, chỉ trong một ngày, lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã bắn khoảng 50 tên lửa đánh chặn Patriot, chi phí khoảng 4 triệu USD/quả.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hồi tháng 4 từng nói các bệ phóng và tên lửa của họ đã “cạn kiệt, bị phá hủy và gần như hoàn toàn vô hiệu”.

Hầu hết tên lửa và bệ phóng của Iran đều được cất giữ trong các cơ sở ngầm rộng lớn mà lực lượng Mỹ và Israel đã ném bom dữ dội. Tuy nhiên, Iran đã đào xới lại nhiều địa điểm và tiếp tục khai hoả, khiến giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz gần như đóng băng và đe dọa quân đội Mỹ trong khu vực.

Theo Vali Nasr, giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp thuộc Đại học Johns Hopkins, trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày năm ngoái, Iran nhận ra rằng lực lượng Israel và Mỹ tiêu tốn tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo nhanh đến mức nào để đối phó các đợt tấn công của Iran. Dựa vào đó, họ đã sẵn sàng sử dụng chiến thuật để bào mòn kho tên lửa của Mỹ.

Cuộc tấn công căn cứ Mỹ ở Jordan không phải là lần đầu tiên Iran điều chỉnh các kỹ năng và chiến thuật trong cuộc chiến này.

Vào tháng 4, Iran đã bắn hạ một tiêm kích F-15E của Mỹ trên bầu trời phía nam đất nước bằng một tên lửa phòng không vác vai. Trong trường hợp này, Iran triển khai một bầy UAV trong một khu vực mà các tiêm kích Mỹ đã xâm nhập. Các biện pháp phòng thủ của F-15E chỉ đưa ra cảnh báo nửa giây trước khi Iran bắn trúng tiêm kích tiên tiến trị giá 60 triệu USD này bằng tên lửa vác vai.

Các quan chức quân sự Mỹ kết luận, UAV đã cung cấp 3 thông tin quan trọng cho các chỉ huy Iran giúp họ nhắm mục tiêu vào chiếc F-15E: vị trí GPS, tốc độ và hướng bay.

Ngay cả trong các quãng nghỉ giao tranh, những chiến thuật đó vẫn tiếp tục phát triển.

Theo các chuyên gia, khi lực lượng Houthi ở Yemen tham chiến vào tháng trước, điều đó thể hiện ý định của Iran nhằm buộc Mỹ và các đồng minh phải tự vệ trước các cuộc tấn công từ không trung từ mọi hướng. Yemen nằm cách Iran hàng trăm km về phía nam.