"Cái bóng" Trung Quốc bao phủ chuyến công du châu Á của ông Obama

Dân trí Thứ Tư này, Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có chuyến công du một loạt quốc gia đồng minh châu Á để củng cố chiến lược “xoay trục”. Dù sẽ không đặt chân tới Bắc Kinh, nhưng "cái bóng" Trung Quốc vẫn sẽ bao phủ những nơi ông chủ Nhà Trắng đặt chân.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Obama
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Obama

Chính sách Trung Quốc của Mỹ 2 thập niên qua vẫn dựa trên mục tiêu đưa “gã khổng lồ” mới nổi vào hệ thống quốc tế, trong khi tránh tạo ra một cuộc đụng độ địa chính trị truyền thống giữa một cường quốc đã có danh tiếng và một thế lực mới nổi.

Vị thế ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực giờ là điều không thể phủ nhận, nhờ nền kinh tế đang tăng trưởng và ảnh hưởng quân sự ngày một lớn, và nó khiến các nước láng giềng của Bắc Kinh lo lắng, phải trông cậy vào Washington như một đối trọng.

Trung Quốc sẽ là “chủ đề bao trùm khắp chuyến công du này”, Christopher Johnson, một cựu nhà phân tích về Trung Quốc của CIA, người hiện làm việc cho Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế khẳng định.

“Điều mà cả Bắc Kinh và chúng tôi, những người theo dõi sát sao chuyến đi…đó là Tổng thống sẽ nói từ Trung Quốc thường xuyên ra sao”.

Ông Obama sẽ tới thăm Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia và Philippines để xoa dịu các đồng minh về những bất ổn quanh chính sách ngoại giao và quân sự “tái cân bằng” sang châu Á - giữa lúc Washington còn đang bận rộn với các cuộc khủng hoảng ở những nơi khác, trong đó có Ukraine.

Dù vậy, đồng thời ông Obama cũng phải lựa chọn ngôn từ sao cho không làm gia tăng những nghi ngại tại Bắc Kinh rằng, mục tiêu của sự tái cân bằng này là kiềm chế Trung Quốc.

Đây sẽ là chuyến công du châu Á đầu tiên của ông Obama kể từ khi Bắc Kinh tuyên bố lập Vùng nhận dạng phòng không trên biển Hoa Đông hồi năm ngoái, vốn làm gia tăng những tranh cãi về lãnh thổ và hàng hải âm ỉ bấy lâu.

Washington đã tuyên bố động thái này là “phi pháp”, và phớt lờ bằng cách điều máy bay bay qua. Dù vậy sự việc vẫn khiến giới chức Washington không khỏi lo ngại về ý đồ quân sự thực sự của Trung Quốc.

Nhưng từ đó đến nay cả hai bên vẫn tiếp tục đối thoại.

Ông Obama đã gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại thủ đô Hà Lan cách đây vài tuần, sau cuộc gặp thượng đỉnh không chính thức tại California hồi năm ngoái.

Giới chức Mỹ đánh giá cao phong thái ngoại giao của ông Tập, vốn được xem là ít gò bó hơn người tiền nhiệm Hồ Cẩm Đào.

Đệ nhất phu nhân Michelle Obama mới đây cũng đã được chào đón nồng ấm tại Trung Quốc. Còn ông Obama sẽ có chuyến công du tới Bắc Kinh để dự hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 này.

Washington phần nào đẹp lòng trước quyết định bỏ phiếu trắng của Trung Quốc, thay vì phủ quyết một nghị quyết của Liên hợp quốc, lên án cuộc trưng cầu dân ý của Nga tại Crimea hồi tháng trước.

Tuy vậy, điều đó không có nghĩa là tất cả đều đang xuôi chèo mát mái, mà bằng chứng mới nhất là những trao đổi không mấy êm ái giữa Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Chuck Hagel và người đồng cấp Thường Vạn Toàn về Nhật Bản, và các vấn đề lãnh thổ mới đây.

Bà Susan Rice, cố vấn an ninh quốc gia của ông Obama cho biết ông sẽ khẳng định rõ ràng rằng, những tranh chấp lãnh thổ trong khu vực phải được giải quyết “không phải thông qua ép buộc, không phải bằng cách đe dọa, không bằng bất kỳ biện pháp nào khác ngoài ngoại giao hòa bình trên cơ sở luật pháp…cụ thể là luật biển”.

Jeff Bader, người từng phụ trách chính sách Đông Á của ông Obama trong nhiệm kỳ đầu khẳng định, vị Tổng thống đang đối diện với thách thức phải cân bằng với Bắc Kinh ngay bên trong chính sách tái cân bằng của mình.

“Thông điệp cho Trung Quốc sẽ là Mỹ sẽ lưu lại châu Á Thái Bình Dương, rằng Mỹ mong muốn các chuẩn mực quốc tế được tôn trọng, và các quốc gia không thể bị bắt nạt, và rằng Mỹ đã phát triển và sẽ tiếp tục phát triển mối quan hệ hợp tác với Bắc Kinh”, Bader, người hiện làm việc cho viện Brookings nói.

Nhưng giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ soi xét từng câu chữ của ông Obama.

Hồi tháng 2 vừa qua, bình luận của một quan chức cấp cao Bộ ngoại giao Mỹ rằng Trung Quốc tạo ra “sự bất ổn, mất an ninh và bất trắc” trong khu vực đã khiến Bắc Kinh nổi giận, và mở cuộc tranh luật về việc liệu Washington có đang thực thi một chính sách hiếu chiến hơn hay không.

Hiện có những bàn luận tại Washington rằng Trung Quốc có lẽ đã hành động quá tay với các nước láng giềng, và việc này đã lặp lại một sự khơi mào mà ông Obama từng khai thác trong nhiệm kỳ trước để triển khai một cuộc tấn công ngoại giao.

Ứng xử của Bắc Kinh trong vụ một máy bay của Malaysia biến mất, những nỗ lực phát triển quân sự của nước này, và vùng phòng không có thể khiến khán giả của ông Obama càng dễ lắng nghe hơn.

Người Mỹ “muốn tranh thủ thực tế rằng Trung Quốc đang tự làm mình mất điểm trên khắp khu vực”, Douglas Paal, đến từ quỹ Carnegie vì hòa bình quốc tế khẳng định.

Quan hệ kinh tế Mỹ - Trung cũng không phải không có vấn đề lớn, nhưng tuần trước Bộ tài chính Mỹ đã tuyên bố Bắc Kinh không phải kẻ thao túng tiền tệ - cho dù Washington muốn đồng nhân dân tệ tăng giá thêm nữa.

Những tranh chấp thương mại cũng là một vấn đề nữa. Thêm vào đó còn có việc cả hai bên đều đang khó chịu trước những cáo buộc tội phạm mạng Trung Quốc đột nhập vào các mạng máy tính quân sự và doanh nghiệp của Mỹ.

Vậy chuyến công du của ông Obama sẽ ảnh hưởng ra sao tới Bắc Kinh?

Giáo sư Shen Dingli đến từ đại học Fudan cho biết Trung Quốc sẽ khá thoải mái vì biết rằng, dù gì quan hệ Trung - Mỹ cũng quan trọng hơn quan hệ giữa Mỹ với Nhật hay Hàn Quốc. Trung Quốc cũng muốn ông Obama nói với thủ tướng Nhật Shinzo Abe rằng việc ghi ơn những tội phạm chiến tranh bằng các chuyến thăm tới đền Thế chiến II là không thể chấp nhận được.

Jia Qingguo, trưởng khoa quốc tế đại học Peking thì cho rằng việc Mỹ dồn sự quan tâm sang châu Á là phù hợp, khi khu vực này ngày càng có ảnh hưởng lớn hơn và giàu có hơn.

“Nhưng tất nhiên, có những người tại Trung Quốc và cả các nước khác lo ngại về ý định của họ. Điều này cũng tự nhiên. Bởi Mỹ là một nước lớn”.

Thanh Tùng
Theo AFP

MỚI NHẤT
Chơi nhạc trên vật dụng tái chế: Từ Israel đến Festival Huế và Hà Nội
Chơi nhạc trên vật dụng tái chế: Từ Israel đến Festival Huế và Hà Nội

(Dân trí) - Đến từ Israel, nhóm Tararam đã mang đến Festival Huế vừa qua món ăn tình thần khá độc đáo, đó là chơi nhạc trên những nhạc cụ làm từ vật dụng tái chế như thìa, dĩa, thùng phi, vỏ bia, nước ngọt. Tarram cũng mang “dàn nhạc” độc đáo của mình đến với Hà Nội vào tối nay 21/4.

Thứ hai, 21/04/2014 - 06:19

Thủ tướng Nhật gửi lễ vật tới đền chiến tranh, Trung - Hàn nổi giận
Thủ tướng Nhật gửi lễ vật tới đền chiến tranh, Trung - Hàn nổi giận

(Dân trí) - Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hôm nay (21/4) đã gửi một món đồ lễ tới đền chiến tranh Yasukuni, nhân dịp lễ hội mùa Xuân thường niên tại đây. Động thái này lập tức đã bị Hàn Quốc và Trung Quốc phản ứng gay gắt.

Thứ hai, 21/04/2014 - 04:39

Triều Tiên gia tăng các hoạt động đáng ngờ tại bãi thử hạt nhân ngầm
Triều Tiên gia tăng các hoạt động đáng ngờ tại bãi thử hạt nhân ngầm

(Dân trí) - Triều Tiên đã gia tăng các hoạt động đáng ngờ tại một địa điểm hạt nhân ngầm và đây có thể là sự chuẩn bị cho một vụ thử hạt nhân khác trước chuyến công du châu Á sắp tới của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Thứ hai, 21/04/2014 - 04:19

Sống sót khi bám bánh máy bay suốt 5 giờ
Sống sót khi bám bánh máy bay suốt 5 giờ

(Dân trí) - Một thiếu niên 15 tuổi đã may mắn sống sót khi trốn trong khoang bánh của một chuyến bay kéo dài 5 giờ từ California đi Hawaii, Mỹ.

Thứ hai, 21/04/2014 - 03:38

Tàu ngầm quét hết 2/3 vùng biển khả nghi vẫn không thấy MH370
Tàu ngầm quét hết 2/3 vùng biển khả nghi vẫn không thấy MH370

(Dân trí) - Khoảng 2/3 diện tích vùng đáy biển khả nghi trong chiến dịch tìm kiếm chuyến bay MH370 đã được tàu ngầm rà soát, nhưng vẫn không có manh mối nào được ghi nhận, giới chức Úc ngày 21/4 khẳng định.

Thứ hai, 21/04/2014 - 03:14

Hoàng tử bé nước Anh nhoài người sờ thú túi
Hoàng tử bé nước Anh nhoài người sờ thú túi

(Dân trí) - Hoàng tử George 8 tháng tuổi đã cố gắng đưa tay để sờ một con thú túi khi được bố mẹ - Hoàng tử Anh William và Công nương Catherine - đưa tới thăm vườn thú ở Úc.

Thứ hai, 21/04/2014 - 03:10

Phó tổng thống Mỹ sang Ukraine "cứu" thỏa thuận Geneva
Phó tổng thống Mỹ sang Ukraine "cứu" thỏa thuận Geneva

(Dân trí) - Phó tổng thống Mỹ Joe Biden hôm nay sẽ bắt đầu chuyến thắm 2 ngày tới Ukraine, chỉ ít giờ sau khi thỏa thuận đình chiến mong manh nhân dịp lễ Phục sinh bị phá vỡ, và những người biểu tình thân Nga kêu gọi Mátxcơva điều quân sang can thiệp.

Thứ hai, 21/04/2014 - 02:46

Hàn Quốc bắt thêm 4 người trong vụ chìm phà
Hàn Quốc bắt thêm 4 người trong vụ chìm phà

(Dân trí) - Các công tố viên Hàn Quốc ngày 21/4 đã bắt giữ thêm 4 thành viên thủy thủ đoàn trong cuộc điều tra mở rộng nhằm vào một thảm họa phà, vốn khiến 64 người thiệt mạng và hàng trăm người mất tích.

Thứ hai, 21/04/2014 - 01:15

Tổng thống Hàn Quốc: Hành động của thủy thủ đoàn “giống tội giết người”
Tổng thống Hàn Quốc: Hành động của thủy thủ đoàn “giống tội giết người”

(Dân trí) - Tổng thống Hàn Quốc Park Guen-Hye hôm nay đã lên án hành động của thuyền trưởng và một số thành viên thủy thủ đoàn nhằm rời bỏ chiếc phà đang chìm trong khi hàng trăm người vẫn đang mắc kẹt, gọi hành động đó “tương đương tội giết người”.

Thứ hai, 21/04/2014 - 12:00

Thủy thủ phà Hàn Quốc tháo thân, bỏ cả đồng nghiệp và hành khách
Thủy thủ phà Hàn Quốc tháo thân, bỏ cả đồng nghiệp và hành khách

(Dân trí) - Điều tra của cơ quan chức năng cho thấy, toàn bộ thủy thủ trên phà Sewol đã được nhận thông tin di tản sớm và thoát ra kịp thời, trong khi những đồng nghiệp làm nhiệm vụ phục vụ hành khách và công tác quản lý khác đã không được nhanh chân như vậy.

Thứ hai, 21/04/2014 - 11:00

Phần Lan: 8 người chơi nhảy dù tử nạn vì máy bay rơi
Phần Lan: 8 người chơi nhảy dù tử nạn vì máy bay rơi

(Dân trí) - Ngày 20/4, một vụ tai nạn thảm khốc đã xảy ra tại sân bay Jamijarvi, ở phía Đông thị trấn Pori của Phần Lan khi một chiếc máy bay hạng nhẹ chở theo những người chơi nhảy dù đã lao xuống đất bốc cháy, làm 8 người tử nạn và 3 người bị thương.

Thứ hai, 21/04/2014 - 09:57

Ukraina và ám ảnh vũ khí ngoại hạng
Ukraina và ám ảnh vũ khí ngoại hạng

Người Ukraina chưa bao giờ và có lẽ sẽ chẳng bao giờ quên thảm hoạ hạt nhân Chernobyl năm 1986.

Thứ hai, 21/04/2014 - 09:53

ĐÁNG QUAN TÂM
Đắm phà Hàn Quốc: Giận dữ vì liên tiếp sai sót con số
Đắm phà Hàn Quốc: Giận dữ vì liên tiếp sai sót con số

(Dân trí) - Nhầm lẫn liên tục về số người thương vong trong vụ đắm phà Sewol ở Hàn Quốc đã khiến gia đình của gần 300 người mất tích mất niềm tin vào khả năng giải quyết thảm họa của chính phủ. Trong khi đó số người được xác nhận thiệt mạng đã tăng lên 61.

Thứ hai, 21/04/2014 - 07:30

Máy bay Malaysia Arilines hạ cánh khẩn cấp vì nổ lốp
Máy bay Malaysia Arilines hạ cánh khẩn cấp vì nổ lốp

(Dân trí) - Một chiếc máy bay của hãng hàng không Malaysia Airlines chở 166 người đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống Kuala Lumpur vào sáng sớm nay do bị nổ lốp, trong một vụ việc nữa làm ảnh hưởng tới hình ảnh an toàn của hãng này sau vụ mất tích của MH370.

Thứ hai, 21/04/2014 - 07:16

Phe biểu tình đông Ukraine kêu gọi Putin đưa quân can thiệp
Phe biểu tình đông Ukraine kêu gọi Putin đưa quân can thiệp

(Dân trí) - Những người biểu tình ở miền đông Ukraine hôm nay đã kêu gọi Nga đưa lực lượng gìn giữ hòa bình vào khu vực, sau khi xảy ra vụ nổ súng ở thành phố Slavyansk, khiến ít nhất 5 người biểu tình thiệt mạng.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 11:22

Kremlin: Thông tin Tổng thống Putin sở hữu 40 tỷ USD là "lố bịch"
Kremlin: Thông tin Tổng thống Putin sở hữu 40 tỷ USD là "lố bịch"

(Dân trí) - Điện Kremlin hôm nay 20/4 đã gọi thông tin cho rằng Tổng thống Putin đang sở hữu 40 tỷ USD trong ngân hàng Thụy Sỹ và Washington đang xem xét trừng phạt trực tiếp nhà lãnh đạo Nga là “lố bịch”.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 10:39

Lộ bằng chứng thủy thủ và quan chức Hàn Quốc do dự sơ tán hành khách
Lộ bằng chứng thủy thủ và quan chức Hàn Quốc do dự sơ tán hành khách

(Dân trí) - Một đoạn hội thoại được công bố hôm nay (20/4) cho thấy cả thủy thủ đoàn lẫn cảng vụ Jindo đã bối rối và lưỡng lự trước quyết định sơ tán hành khách khi phà bắt đầu nghiêng. Trong khi đó thuyền phó thứ ba từ chối lí giải vì sao bẻ lái quá mạnh.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 09:01

Nga “nổi giận” trước vụ nổ súng chết người ở đông Ukraine
Nga “nổi giận” trước vụ nổ súng chết người ở đông Ukraine

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Nga hôm nay 20/4 đã bày tỏ giận dữ trước vụ bắn súng khiến 5 người biểu tình thiệt mạng ở thành phố Slavyansk, đông Ukraine. Nga kêu gọi Kiev tuân thủ thỏa thuận quốc tế 4 bên vừa mới đạt được và giảm leo thang căng thẳng.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 04:32

Lãnh đạo đường sắt Hàn Quốc công du Triều Tiên
Lãnh đạo đường sắt Hàn Quốc công du Triều Tiên

(Dân trí) - Hàn Quốc hôm nay 20/4 cho hay Triều Tiên đã đồng ý cho người đứng đầu ngành đường sắt Hàn Quốc tới thủ đô Bình Nhưỡng để tham dự một cuộc hội thảo quốc tế.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 04:14

Nổ súng tại chốt kiểm soát Đông Ukraine, 5 người chết
Nổ súng tại chốt kiểm soát Đông Ukraine, 5 người chết

(Dân trí) - Đêm qua (19/4) theo giờ địa phương, một vụ nổ súng đã xảy ra tại thành phố Slavyansk, phía Đông Ukraine, nơi những người biểu tình đang nắm giữ, khiến 5 người thiệt mạng, truyền thông địa phương đưa tin.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 02:00

Số người chết trên phà Hàn Quốc tăng từng giờ
Số người chết trên phà Hàn Quốc tăng từng giờ

(Dân trí) - Sau khi các thợ lặn vào được bên trong phà Sewol rạng sáng nay, có ngày càng nhiều thi thể được đưa ra. Đến nay đã có 54 người được xác định thiệt mạng, còn gia đình các nạn nhân đã xô xát với các lực lượng chức năng.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 01:27

Mỹ, Nhật sẽ cùng giúp ASEAN tăng khả năng giám sát trên biển?
Mỹ, Nhật sẽ cùng giúp ASEAN tăng khả năng giám sát trên biển?

(Dân trí) - Báo Nhật ngày 19/4 đưa tin, Mỹ và Nhật muốn cùng giúp các thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tăng cường khả năng giám sát trên biển, trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền lãnh hải giữa Trung Quốc với các nước láng giềng tăng cao.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 01:18

Video thợ lặn vào trong phà đắm Hàn Quốc
Video thợ lặn vào trong phà đắm Hàn Quốc

(Dân trí) - Sau 3 ngày phà Sewol bị đắm ngoài khơi bờ nam Hàn Quốc, thợ lặn mới vào được bên trong chiếc phà lật úp và nhìn thấy những thi thể đầu tiên. Tuy nhiên, trong lần tiếp cận này họ chưa đưa được các thi thể ra ngoài.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 01:02

Miếng đánh vờn trước khi vào trận
Miếng đánh vờn trước khi vào trận

“Thỏa thuận Geneva” về việc giải quyết khủng hoảng Ukraine đạt được hôm 17/4 làm cả thế giới bất ngờ và được miêu tả như một bước đi lịch sử nhằm tháo ngòi nổ căng thẳng ở Ukraine. Tuy nhiên, việc thực hiện không dễ dàng, phụ thuộc rất nhiều vào việc Moscow có thuyết phục được lực lượng ủng hộ Nga ở Ukraine hay không.

Chủ nhật, 20/04/2014 - 12:45