Bí ẩn số phận kíp lái F-15 của Ả rập Xê út bị Houthi bắn rơi

Tiêm kích bị bắn rơi ở vùng núi hẻo lánh

Lực lượng Houthi hôm 16/9 tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích F-15 của Ả rập Xê út gần khu vực Marib bằng một tên lửa đất đối không tự chế.

Sau vụ bắn hạ, Houthi đã đăng tải các hình ảnh ghi lại cảnh các tay súng của họ đứng bên cạnh mảnh vỡ của tiêm kích.

Ả rập Xê út đến nay chưa chính thức thừa nhận việc tiêm kích F-15 bị Houthi bắn rơi, song cũng không phủ nhận.

Theo các nguồn tin, máy bay bị bắn hạ được xác định là mẫu F-15SA mang số hiệu đuôi N.5539, do Không đoàn 55 của Không quân Hoàng gia Ả rập Xê út vận hành.

F-15SA là dòng máy bay hai chỗ ngồi, bao gồm một phi công điều khiển và một sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO).

F-15SA được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-63(V)3 AESA, hệ thống tác chiến điện tử kỹ thuật số (DEWS) cùng khả năng tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại (IRST). Đây được coi là biến thể F-15 hiện đại nhất của Không quân Hoàng gia Ả rập Xê út. Mẫu máy bay này có nhiều điểm tương đồng với F-15EX của Không quân Mỹ.

Theo thông lệ đối với dòng máy bay thuộc loại này, hệ thống phóng ghế thoát hiểm tiêu chuẩn cho phi hành đoàn cơ hội sống sót thực tế nếu họ kích hoạt phóng ghế kịp thời. Tuy nhiên, kết quả phụ thuộc vào độ cao, tốc độ, tác động của tên lửa, địa hình, chấn thương và những gì diễn ra sau khi hạ cánh.

Bí ẩn số phận phi hành đoàn

Tiêm kích F-15SA được xác định rơi ở vùng đồi núi hẻo lánh cách thành phố Marib khoảng 40km về phía tây.

Thành phố Marib và khu vực lõi giàu tài nguyên dầu mỏ của tỉnh này vẫn do chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen cùng các đồng minh do Ả rập Xê út hỗ trợ kiểm soát. Đó là lý do tại sao một số chuyên gia ban đầu cho rằng phi hành đoàn có thể đã được giải cứu nhanh chóng.

Phía tây Marib là căn cứ của lực lượng Houthi. Khu vực này có địa hình hiểm trở, thưa dân và đang trong trạng thái tranh chấp. Houthi đã tiếp cận mảnh vỡ F-15 đủ nhanh để chụp lại hình ảnh. Tuy nhiên, điều đó không chứng minh được họ cũng đã tìm thấy phi hành đoàn.

Kịch bản đầu tiên là cả hai thành viên phi hành đoàn đã phóng ghế thoát hiểm an toàn, hạ cánh xa vị trí máy bay rơi do thoát hiểm ở độ cao lớn, và đã được các lực lượng do Ả rập Xê út hỗ trợ giải cứu.

Trong kịch bản đó, phi hành đoàn có khả năng đã kích hoạt tín hiệu định vị, thiết lập liên lạc đài phát thanh, và nỗ lực tìm kiếm cứu nạn trong chiến đấu (CSAR) đã thành công nhanh chóng.

Khung thời gian như vậy quá ngắn cho một chiến dịch cứu hộ thành công, đặc biệt là khi Houthi tuyên bố đã giao tranh với các đội hình F-15 và Eurofighter Typhoon của Ả rập Xê út đến tiếp ứng nhằm xác định vị trí xác máy bay F-15SA bị bắn hạ và buộc họ phải rút lui.

Kịch bản thứ hai là cả phi công và sĩ quan vũ khí của tiêm kích đã phóng ghế thoát hiểm kịp thời, nhưng bị Houthi bắt giữ trước khi lực lượng ứng cứu của Ả rập Xê út kịp tới.

Về mặt lý thuyết, địa hình hiểm trở của Marib và tốc độ phản ứng của Houthi có thể tạo lợi thế cho việc bắt giữ nhanh chóng. Tuy nhiên, Houthi vẫn giữ yên lặng về vấn đề này, và chưa có hình ảnh hay video nào về phi hành đoàn xuất hiện trên các mạng xã hội.

Việc bắt giữ các tù binh giá trị cao này sẽ mang lại giá trị tuyên truyền rất lớn cho Houthi. Điều này đồng nghĩa với xác suất các phi công bị Houthi bắt giữ hiện tương đối thấp, trừ khi Houthi đang bí mật đàm phán với Ả rập Xê út.

Kịch bản thứ ba là một hoặc cả hai thành viên phi hành đoàn của chiếc F-15SA đã thiệt mạng trong đòn tập kích hoặc trong quá trình phóng ghế thoát hiểm.

Các hình ảnh mảnh vỡ cho thấy dấu vết cháy xém và mảnh văng lớn, dấu hiệu của một cú va chạm năng lượng cao. Mặt khác, các nhà phân tích không loại trừ khả năng xảy ra sự cố trục trặc về dù, tiếp đất xuống địa hình hiểm trở, hoặc các chấn thương sau khi phóng ghế.

Kịch bản thứ tư là cả hai thành viên hạ cánh an toàn và đang mất tích hoặc tìm cách lẩn tránh sự truy bắt.

Trong kịch bản này, các phi công có thể đã tiếp đất gần hoặc xa nhau, sau đó di chuyển về phía các khu vực an toàn hơn. Họ có thể đang sử dụng các thiết bị sinh tồn và chờ đợi một chiến dịch giải cứu, đồng thời tắt định vị để tránh bị lực lượng Houthi phát hiện.