Tiếng ho lạ về đêm của trẻ cảnh báo bệnh hay gặp khi nằm điều hòa

Tiếng ho lạ cảnh báo viêm thanh quản cấp

Nửa đêm, trẻ đang ngủ bỗng ho thành từng tiếng khan, khô và lạ tai, kèm theo đó là giọng khàn, hơi thở phát ra âm thanh rít, khiến trẻ quấy khóc, khó ngủ.

Nhiều cha mẹ nghĩ con chỉ bị cảm lạnh thông thường, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo viêm thanh quản cấp.

BS Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết, viêm thanh quản cấp thường khởi phát khá giống cảm cúm với các triệu chứng sốt nhẹ, chảy mũi, ho khan. Tuy nhiên, sau vài ngày, trẻ có thể xuất hiện ho tiếng lạ, khàn giọng và thở rít; triệu chứng thường nặng lên đột ngột vào ban đêm.

Viêm thanh quản cấp thường gặp vào mùa lạnh, nhưng theo BS Hoàng, mùa hè cũng ghi nhận nhiều trẻ phải nhập viện. Việc để điều hòa quá lạnh, luồng gió thổi trực tiếp vào đầu và cổ trẻ; cho trẻ dùng nhiều nước đá, kem hoặc tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về có thể khiến đường hô hấp bị kích thích, làm trẻ dễ khó chịu hơn.

Theo BS Hoàng, trẻ dưới 6 tuổi có đường thở hẹp hơn nhiều so với người lớn. Trong khi đó, niêm mạc vùng thanh quản có nhiều mạch máu, dễ phù nề khi viêm.

Chỉ một mức độ sưng nhỏ cũng có thể làm lòng đường thở của trẻ hẹp nhanh, khiến bé từ khó thở nhẹ chuyển sang suy hô hấp trong thời gian ngắn.

"Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt nhóm 6-36 tháng tuổi; trẻ khoảng 2 tuổi và bé trai có thể gặp nhiều hơn. Khi đường thở bị hẹp, tiếng thở rít là âm thanh phụ huynh cần đặc biệt lưu ý", BS Hoàng cho hay.

Không đợi trẻ tím tái mới đi viện

BS Hoàng khuyến cáo cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu thở rít ngay cả lúc nằm yên; cánh mũi phập phồng; lồng ngực co kéo; trẻ mệt lả, lơ mơ hoặc chảy nước dãi liên tục.

Đây là những biểu hiện cho thấy trẻ có thể đang phải gắng sức để thở hoặc có nguy cơ tắc nghẽn đường thở. Trẻ dưới một tuổi, có tiền sử hen hoặc bệnh phổi mạn tính cũng nên được bác sĩ đánh giá sớm ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường.

“Phụ huynh không nên đợi đến khi trẻ tím tái mới đưa đi viện. Khi trẻ thở rít lúc nghỉ, co kéo lồng ngực, mệt nhiều hay khó nuốt nước bọt, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt”, BS Hoàng nhấn mạnh.

Với trẻ có biểu hiện khó thở nặng, tím tái, li bì, không thể bú hoặc uống nước, phụ huynh cần đưa trẻ đến cấp cứu ngay.

Những thói quen mùa hè có thể làm trẻ khó chịu hơn

Cha mẹ nên để nhiệt độ điều hòa 25-26 độ C, tránh đặt quạt hoặc luồng khí lạnh thổi thẳng vào trẻ khi ngủ. Khi nhiệt độ ban đêm giảm, trẻ nên được mặc đủ ấm, đắp chăn mỏng phù hợp.

Điều bác sĩ đặc biệt lưu ý là không tự mua kháng sinh hoặc corticoid cho trẻ dùng tại nhà. Viêm thanh quản cấp phần lớn do virus nên kháng sinh không có tác dụng trong đa số trường hợp. Việc dùng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ, che lấp diễn biến bệnh và góp phần làm tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Phụ huynh cũng không nên dùng que đè lưỡi hay bất kỳ vật gì để tự kiểm tra sâu trong họng trẻ, nhất là khi trẻ khó thở, thở rít, chảy dãi nhiều. Tác động vào vùng họng có thể khiến trẻ kích thích, khó thở hơn và gây nguy hiểm nếu nghi ngờ có viêm nắp thanh quản.

Khi trẻ ho tiếng lạ về đêm, việc cha mẹ cần làm trước tiên là giữ bình tĩnh, để trẻ ở tư thế thoải mái, theo dõi sát nhịp thở và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu nặng. Tiêm chủng đầy đủ theo lịch cũng là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nguy hiểm ở trẻ.