Người Việt sinh ít, già hóa nhanh và 4 vấn đề dân số cần tập trung

Đây là phát biểu của Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên tại lễ khai mạc Đại hội đại biểu Hội Y học giới tính Việt Nam nhiệm kỳ IV (2026-2031), diễn ra ngày 25/7 tại Hà Nội. 

"Công tác dân số hiện tập trung 4 nhóm chính sách gồm duy trì mức sinh thay thế, giảm tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.

Trong đó, giảm tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng dân số là hai mục tiêu gắn trực tiếp với y học giới tính", Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết.

Theo đó, Luật Dân số tập trung vào bốn nhóm chính sách lớn: 

Thứ nhất, đưa mức sinh của Việt Nam trở lại mức sinh thay thế. Theo số liệu năm 2025, tổng tỷ suất sinh của nước ta chỉ còn khoảng 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế.

Thứ hai, giảm tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Từ năm 2011 đến nay, tỷ số giới tính khi sinh của nước ta luôn ở mức cao, có thời điểm lên tới 118 bé trai trên 100 bé gái.

Mặc dù gần đây tỷ lệ này đã giảm xuống khoảng 109 bé trai trên 100 bé gái nhưng vẫn còn rất cao so với mức cân bằng tự nhiên là khoảng 104 đến 106 bé trai trên 100 bé gái.

Thứ ba, thích ứng với già hóa dân số. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới.

Nếu không có các chính sách ứng phó kịp thời và hiệu quả, nước ta sẽ sớm bước vào giai đoạn dân số già, kéo theo nhiều thách thức về an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm nguồn nhân lực cho phát triển.

Thứ tư, nâng cao chất lượng dân số. Theo Bộ Y tế, chất lượng dân số không chỉ được đánh giá qua các chỉ số về chiều cao, cân nặng hay thể lực, mà còn bao gồm trí tuệ, sức khỏe sinh sản, tuổi thọ, chất lượng giống nòi, chỉ số phát triển con người.

"Y học giới tính không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điều trị mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với già hóa dân số của Việt Nam", Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và sự thay đổi mô hình bệnh tật, mục tiêu của y học hiện đại không còn dừng lại ở điều trị bệnh mà hướng tới bảo tồn chức năng, nâng cao chất lượng cuộc sống và chăm sóc sức khỏe toàn diện trong suốt vòng đời.

Đồng thời, sự phát triển của y học giới tính cần được đặt trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân

Trong sự kiện, Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội Y học giới tính Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 41 ủy viên. PGS.TS Nguyễn Quang tiếp tục được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội.

PGS.TS Nguyễn Quang, Chủ tịch Hội Y học giới tính Việt Nam, cho biết, trong nhiệm kỳ 2026-2031, Hội sẽ tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm: đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuẩn hóa thực hành lâm sàng theo bằng chứng, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức cộng đồng về sức khỏe giới tính, sức khỏe sinh sản.

Song song với Đại hội, Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ 15 của Hội Y học Giới tính Việt Nam (VSSM), Hội nghị Hội Y học giới tính châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 21 (APSSM) và Khóa đào tạo chuyên sâu quốc tế về Nam khoa, Y học giới tính năm 2026 cũng diễn ra trong 2 ngày 25-26/7.

Các nội dung tập trung vào điều trị cá thể hóa, vô sinh nam, rối loạn chức năng tình dục nam và nữ, nội tiết sinh sản, y học tái tạo, di truyền học, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong y học...