(Dân trí) - Tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc, “lá chắn sinh tồn” không chỉ được tạo nên từ năng lực hồi sức cấp cứu chuyên sâu trong bệnh viện, mà còn là một chuỗi phản ứng khẩn cấp liên tục bắt đầu ngay từ thời điểm tiếp cận bệnh nhân.
Tốc độ phản ứng, khả năng phối hợp và xử trí đồng bộ tại khoa Hồi sức Cấp cứu đang trở thành yếu tố quyết định giúp giữ lại cơ hội sống cho nhiều người dân và du khách tại đảo ngọc.
17h18, chuông điện thoại khẩn cấp vang lên tại Tổng đài 115 Phú Quốc. Đầu dây bên kia là tiếng cầu cứu dồn dập: Một bé trai quốc tịch Hàn Quốc vừa được kéo lên khỏi hồ bơi sau khoảng 2 phút chìm dưới nước. Khi người cha bế con lên bờ, Lee đã tím tái, ngưng thở.
Chỉ 4 phút sau, ê-kíp cấp cứu đã có mặt tại hiện trường. Trên quãng đường gần 47km xuyên đảo đưa bệnh nhi đến Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc, các bác sĩ vừa duy trì oxy, vừa theo dõi từng thay đổi nhỏ nhất của nhịp thở và tri giác. Bởi nguy hiểm nhất sau đuối nước đôi khi không phải khoảnh khắc ngừng thở dưới nước mà là “khoảng tỉnh giả” - thời điểm nạn nhân tưởng như đã vượt qua nguy hiểm nhưng lại bất ngờ rơi vào suy hô hấp cấp.
18h29, cậu bé nhập viện trong trạng thái tỉnh táo, không có biểu hiện nguy kịch rõ ràng. Một giờ sau, diễn biến lâm sàng đổi chiều đột ngột. Bệnh nhi bắt đầu lơ mơ, nhịp thở tăng vọt lên 50 lần/phút, lồng ngực co kéo, huyết áp tụt. Hình ảnh X-quang chụp ngay tại giường cho thấy hai phổi phủ kín những đám mờ dạng kính - dấu hiệu tổn thương phế nang điển hình của viêm phổi hít sau đuối nước.
Do đó, ngay khi tiếp nhận bé Lee, chuỗi phản ứng khẩn cấp được kích hoạt tức thì với sự phối hợp liên chuyên khoa gồm Hồi sức, Cấp cứu, Chẩn đoán hình ảnh, Ngoại khoa để bảo vệ sự sống cho bé. 4 ngày sau, cậu bé hồi phục kỳ diệu, chạy chơi cùng gia đình trong khuôn viên bệnh viện.
“Không phải em bé nào gặp nạn cũng may mắn được cứu sống kịp thời như Lee”, ThS.BSNT Mai Xuân Đạt - Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Vinmec Phú Quốc - chia sẻ.
“Bệnh nhân của hồi sức cấp cứu rất đa dạng, không chỉ có đuối nước, chấn thương, ngộ độc, mà còn đột quỵ, nhồi máu cơ tim, nhiều trường hợp ở ranh giới rất mong manh giữa sự sống và cái chết. Ở đất liền, bệnh nhân nặng vẫn còn thêm lựa chọn chuyển đến các trung tâm chuyên sâu trong thời gian ngắn. Nhưng tại tuyến đảo, nếu hệ thống hồi sức cấp cứu không đủ năng lực xử trí ngay từ đầu, bệnh nhân có thể không còn cơ hội để chờ chuyển tuyến”, ThS.BSNT Mai Xuân Đạt cho biết.
Với mục tiêu đảm bảo đủ năng lực xử trí các tình huống phức tạp ngay tại chỗ, hạn chế phụ thuộc chuyển tuyến, tháng 6/2015, ngay từ khi thành lập, khoa Hồi sức Cấp cứu, Vinmec Phú Quốc được phát triển theo mô hình chuyên sâu, chuẩn quốc tế.
Nhiều kỹ thuật vốn thường chỉ thực hiện tại các trung tâm y tế lớn tại đất liền từng bước được các bác sĩ Vinmec đưa ra Phú Quốc. Điển hình như lọc máu liên tục, theo dõi huyết động chuyên sâu (PICCO) giúp đánh giá chức năng tim, tuần hoàn và tình trạng dịch trong cơ thể bệnh nhân nguy kịch, hạ thân nhiệt chỉ huy, tiêu sợi huyết trong đột quỵ và nhồi máu cơ tim, thay huyết tương.
Năm 2025, Vinmec Phú Quốc được Hội Đột quỵ Thế giới trao Giải Vàng “WSO Angels Awards” - chứng nhận quốc tế đánh giá hiệu quả tiếp nhận, cấp cứu và điều trị đột quỵ theo tiêu chuẩn toàn cầu. Với đội ngũ hồi sức cấp cứu, đây không chỉ là sự ghi nhận về chuyên môn, mà còn cho thấy khả năng duy trì chất lượng hồi sức chuyên sâu theo chuẩn quốc tế ngay tại tuyến đảo.
Một nỗi ám ảnh đối với các bác sĩ hồi sức cấp cứu tuyến đảo là nhiều trường hợp không mất cơ hội sống vì bệnh quá nặng, mà vì cơ sở vật chất không đủ để can thiệp kịp thời tại chỗ, ngay trong những giờ đầu tiên. Khoảng trống ấy càng rõ ràng hơn khi các bác sĩ phải đối mặt với những ca bệnh nguy kịch như suy hô hấp, sốc tim, ngừng tuần hoàn, suy đa cơ quan.
Để gỡ nút thắt này, Vinmec Phú Quốc đưa hàng loạt hệ thống máy móc hiện đại hàng đầu ra đảo nhằm giúp bác sĩ có thể triển khai đồng thời nhiều kỹ thuật cấp cứu chuyên sâu ngay trong “thời gian vàng”.
Hiện tại, khoa Hồi sức Cấp cứu sở hữu nhiều dòng máy thở hiện đại phục vụ cả hồi sức xâm lấn, không xâm lấn và vận chuyển bệnh nhân nặng; hệ thống monitor trung tâm theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn; siêu âm tại giường và xét nghiệm khí máu cho kết quả nhanh trong cấp cứu.
Nhiều thiết bị chuyên dụng như hệ thống đặt nội khí quản có camera, máy sốc tim tích hợp tạo nhịp, hệ thống oxy dòng cao HFNC hay máy lọc máu liên tục cũng được triển khai đồng bộ để hỗ trợ xử trí các ca suy hô hấp nặng, sốc tim hoặc suy đa cơ quan.
Tại khu ICU, hệ thống theo dõi áp lực nội sọ, máy tạo nhịp tim chuyên sâu cùng các thiết bị hồi sức tích cực giúp bác sĩ theo dõi sát diễn biến bệnh nhân và can thiệp ngay trong những thời điểm quyết định sự sống còn.
Tuy nhiên, theo ThS.BSNT Mai Xuân Đạt, yếu tố quan trọng nhất của hồi sức cấp cứu không nằm ở máy móc hay kỹ thuật, mà ở con người - những bác sĩ, điều dưỡng phải vững chuyên môn và giữ được sự tỉnh táo giữa áp lực sinh tử. “Chuyên môn có thể học dần theo thời gian nhưng bản lĩnh chỉ được rèn qua những ca bệnh nặng, khi mỗi quyết định đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội sống của bệnh nhân”, anh nhận định.
Vì vậy, Vinmec Phú Quốc đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự cho hồi sức cấp cứu. Các bác sĩ trẻ được trực tiếp tham gia xử trí bệnh nhân nguy kịch dưới sự giám sát của những chuyên gia hàng đầu, giàu kinh nghiệm của toàn hệ thống, từng bước được rèn luyện khả năng phản xạ, phối hợp và chịu áp lực trong môi trường hồi sức thực thụ.
Thời gian tới, khoa đang tiếp tục phát triển các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu như ECMO (hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể). Đồng thời, kiện toàn nhân lực và xây dựng đội ngũ nhân sự đủ năng lực làm chủ các kỹ thuật hồi sức cấp cứu hiện đại nhất ngay tại tuyến đảo.
Bác sĩ Đạt nhấn mạnh, một khoa hồi sức mạnh không thể vận hành bằng nỗ lực của vài cá nhân xuất sắc, mà phụ thuộc vào khả năng phối hợp chính xác của cả tập thể, từ bác sĩ, điều dưỡng đến kỹ thuật viên trong những thời điểm căng thẳng nhất.
“Cấp cứu không thể chỉ bắt đầu từ bên trong cánh cửa bệnh viện. Bởi trong y học, có một khái niệm được xem như ‘lằn ranh sinh tử’ khi cấp cứu đó là: Thời gian vàng. Với đột quỵ là vài giờ đầu để cứu tế bào não, với ngừng tuần hoàn là từng phút để duy trì tưới máu não, còn với đa chấn thương hay đuối nước, việc chậm tiếp cận y tế có thể khiến mọi nỗ lực hồi sức phía sau trở nên vô nghĩa”, ThS.BSNT Mai Xuân Đạt, chia sẻ.
Phú Quốc có tốc độ phát triển du lịch nhanh, mật độ du khách lớn cùng hệ thống khu nghỉ dưỡng, bãi biển và điểm dân cư phân bố trên diện rộng. Do đó, trong nhiều tình huống khẩn cấp, thách thức với đội ngũ cấp cứu ngoại viện không chỉ nằm ở chuyên môn điều trị, mà còn ở khả năng tiếp cận bệnh nhân đủ nhanh để giữ lại “thời gian vàng” trước khi tình trạng chuyển nặng.
Bác sĩ Đạt cho biết: “Cấp cứu ngoại viện ở Phú Quốc có những tình huống rất khác đất liền. Có ca bệnh ở cách trung tâm hàng chục km, nằm sâu trong khu du lịch, bãi biển hoặc vùng dân cư xa, nên ê-kip phải chia nhau trực tại nhiều điểm trên đảo để rút ngắn thời gian tiếp cận. Nhiều lúc xe cứu thương không thể vào tận nơi, bác sĩ và điều dưỡng phải mang theo thiết bị rồi chạy bộ hoặc di chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau để tiếp cận bệnh nhân nhanh nhất có thể”.
Từ thực tế đó, bên cạnh việc phát triển năng lực hồi sức chuyên sâu nội viện, Vinmec Phú Quốc được xem là một trong những đơn vị tham gia tích cực vào quá trình xây dựng mô hình cấp cứu ngoại viện theo chuẩn quốc tế tại địa phương, đồng thời nâng cao năng lực sơ cấp cứu bệnh nhân ngay tại hiện trường.
Tháng 10/2025, Tập đoàn Vingroup phối hợp cùng Sở Y tế An Giang ra mắt Cơ sở cấp cứu Ngoại viện Phú Quốc, thuộc Đề án trọng điểm cấp cứu ngoại viện quốc gia giai đoạn 2025-2030 của Bộ Y tế. Trong khuôn khổ đề án, Phú Quốc là một trong những nơi triển khai đầu tiên.
Điểm cốt lõi của mô hình này nằm ở việc tái định nghĩa vai trò của cấp cứu ngoại viện. Xe cứu thương không còn đơn thuần là phương tiện vận chuyển, mà trở thành “phòng cấp cứu di động” được trang bị máy thở, monitor tích hợp sốc điện, điện tim kết nối từ xa, siêu âm FAST exam, bộ đặt nội khí quản có camera cùng nhiều thiết bị hồi sức chuyên sâu theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là điều kiện thuận lợi giúp bác sĩ và điều dưỡng có thể triển khai hồi sức cấp cứu chuyên sâu ngay khi tiếp cận bệnh nhân.
Với Vinmec Phú Quốc, cấp cứu ngoại viện không tách rời hồi sức nội viện mà là một phần của chuỗi điều trị liên tục. Khi ê-kíp cấp cứu tiếp cận hiện trường, đánh giá ban đầu, duy trì hô hấp - tuần hoàn, hệ thống nội viện cũng đồng thời được kích hoạt, chuẩn bị tiếp nhận người bệnh.
Song song với việc phát triển năng lực hồi sức chuyên sâu, đội ngũ bác sĩ hồi sức cấp cứu tại Vinmec Phú Quốc còn tham gia đào tạo hồi sức tim phổi (CPR), sơ cứu đuối nước và nhận diện sớm đột quỵ cho cộng đồng địa phương, nhân viên khách sạn, khu nghỉ dưỡng và doanh nghiệp du lịch.
Theo ThS.BSNT Mai Xuân Đạt, trong mô hình cấp cứu hiện đại, cộng đồng không đứng ngoài chuỗi cấp cứu mà chính là mắt xích đầu tiên quyết định cơ hội sống còn của bệnh nhân. “Nhiều tình huống ngừng tim, đuối nước hay đột quỵ, vài phút sơ cứu đúng cách trước khi xe cấp cứu tiếp cận có thể tạo ra khác biệt rất lớn giữa hồi phục hoàn toàn và di chứng nặng nề, thậm chí quyết định khả năng sống còn của người bệnh”, bác sĩ Đạt cho biết.
Đặc thù là địa bàn du lịch biển đảo, nơi tai nạn đuối nước và các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra bất cứ lúc nào, việc phổ cập kỹ năng sơ cấp cứu cho cộng đồng được xem như một phần mở rộng của hệ thống hồi sức cấp cứu, giúp tăng cơ hội sống cho bệnh nhân trước khi được tiếp cận điều trị chuyên sâu.
“Với chúng tôi, hồi sức cấp cứu không chỉ là cuộc chạy đua để giữ lại sinh mạng, mà còn là nỗ lực giữ lại cho người bệnh cơ hội được trở về với cuộc sống một cách trọn vẹn nhất. Đó cũng là lý do đội ngũ luôn phải sẵn sàng ở mức cao nhất, từ chuyên môn, tốc độ phản ứng đến khả năng phối hợp”, ThS.BSNT Mai Xuân Đạt, Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Vinmec Phú Quốc, chia sẻ.
